تحریریه‌ی «مداد»
تحریریه‌ی مداد | یک‌شنبه چهارم اکتبر ۲۰۲۶
به گزارش CTV، ستاره‌شناسان برای نخستین بار سیگنال رادیویی را به‌طورمستقیم به یک سیاره‌ی خارج از منظومه‌ی شمسی نسبت داده‌اند؛ سیگنالی که از غول گازی «بتا پیکتوریس بی» (Beta Pictoris b) در فاصله‌ی حدود ۶۳ سال نوری از زمین می‌آید و به گفته‌ی پژوهشگران، نشانه‌ای از میدان مغناطیسی بسیار قدرتمند این سیاره است، نه پیامی از موجودات هوشمند فرازمینی.
این سیگنال با آرایه‌ی رادیوتلسکوپی «میرکَت» (MeerKAT) در آفریقای جنوبی شناسایی شده است.
پژوهشگران در مقاله‌ای که ۱۵ سپتامبر در پایگاه arXiv منتشر کرده‌اند، می‌گویند انتشارهای رادیویی تکرارشونده را در بازه‌ی فرکانسی ۰/۸۵ تا ۳/۵ گیگاهرتز ثبت کرده و با تعیین دقیق موقعیت منبع، آن را از ستاره‌ی مادر جدا کرده‌اند.
این تمایز اهمیت زیادی دارد، زیرا در مطالعات قبلی مشخص نبود سیگنال‌های مشابه از خود سیاره می‌آیند یا از ستاره‌ی میزبان.
پژوهشگران این تابش را نوعی انتشار رادیویی شفقی می‌دانند؛ پدیده‌ای که در اثر حرکت ذرات باردار پرانرژی در میدان مغناطیسی ایجاد می‌شود و نمونه‌های آن پیش‌تر در مشتری، زحل و خورشید مشاهده شده بود. در زمین نیز میدان مغناطیسی از جو در برابر بخشی از اثرات باد خورشیدی محافظت می‌کند.
بتا پیکتوریس بی حدود ۱۲ برابر مشتری جرم دارد و یکی از سیارات یک منظومه‌ی بسیار جوان است که حدود ۲۳ میلیون سال عمر دارد.
این سیاره در سال ۲۰۰۸ کشف شد و منظومه‌ی بتا پیکتوریس از شناخته‌شده‌ترین منظومه‌های سیاره‌ای اطراف ما به شمار می‌رود.
بر اساس تحلیل تیم پژوهشی، فرکانس بالای سیگنال نشان می‌دهد میدان مغناطیسی در محل انتشار تابش دست‌کم حدود ۱/۲۵ کیلوگاوس بوده است که در صورت تأیید، اطلاعات تازه‌ای درباره‌ی میدان‌های مغناطیسی سیارات فراخورشیدی در اختیار دانشمندان قرار می‌دهد.
نویسندگان تأکید می‌کنند که این مقدار، حد پایین میدان در ناحیه‌ی انتشار است و الزاماً قدرت کل میدان مغناطیسی سیاره را نشان نمی‌دهد.
اِدو برگر (Edo Berger)، اخترشناس دانشگاه هاروارد و یکی از نویسندگان پژوهش تأکید کرده است که ارتباط سیگنال‌های رادیویی با جست‌وجوی حیات فرازمینی نباید باعث برداشت اشتباه از این یافته شود.
در داده‌های ثبت‌شده هیچ نشانه‌ای از پیام مصنوعی یا تمدن هوشمند گزارش نشده و توضیح ارائه‌شده برای سیگنال، یک فرایند طبیعی مرتبط با میدان مغناطیسی و شفق‌های سیاره است.
اهمیت اصلی این یافته در این است که میدان‌های مغناطیسی سیارات فراخورشیدی تاکنون به‌طورمستقیم اندازه‌گیری نشده بودند.
میدان مغناطیسی می‌تواند بر نحوه‌ی تعامل یک سیاره با باد ستاره‌ای و همچنین حفظ جو آن اثر بگذارد.
پژوهشگران امیدوارند با رصدهای بیشتر مشخص شود چرا میدان مغناطیسی بتا پیکتوریس بی تا این اندازه قدرتمند است.
با این حال، نتیجه هنوز نهایی نیست. مقاله در مرحله‌ی داوری همتا قرار دارد و پژوهشگران برای رصدهای بیشتر زمان تلسکوپی درخواست کرده‌اند.
اگر این یافته‌ها در بررسی مستقل علمی تأیید شود، این سیگنال می‌تواند ابزار تازه‌ای برای مطالعه میدان‌های مغناطیسی و محیط اطراف سیاراتی باشد که میلیاردها کیلومتر با زمین فاصله دارند.
Add comment