تحریریهی «مداد»
تحریریهی مداد | دوشنبه ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶
با ورود رقابتهای انتخاباتی استان کبک به دو هفتهی پایانی، نظرسنجیها یک تصویر نسبتاً روشن از جایگاه احزاب ارائه میدهند:
پارتی کبکوا (PQ) در حال حاضر پیشتاز است و بیشترین شانس را برای کسب بیشترین تعداد کرسیهای مجلس ملی کبک دارد؛ اما تشکیل یک دولت اکثریت برای این جریان هنوز بههیچوجه قطعی نیست.
برآورد انتخاباتی «۳۳۸کانادا» که نتایج چندین نظرسنجی را همراه با سابقهی انتخاباتی و ویژگیهای هر حوزه بررسی میکند، احتمال میدهد پارتی کبکوا با حدود ۲۹ درصد آرا، نزدیک به ۵۲ کرسی به دست آورد. برای تشکیل دولت اکثریت در مجلس ۱۲۵ نفرهی استان کبک، دستکم ۶۴ کرسی لازم است.
اما شاید مهمتر از این اعداد، فاصلهی میان احزاب باشد. نظرسنجیهای اخیر عموماً پارتی کبکوا را در محدودهی بالای ۲۰ درصد قرار میدهند، در حالی که حزب ائتلاف آینده کبک (CAQ) و حزب لیبرال کبک (PLQ) چند پله پایینتر و نزدیک به یکدیگر حرکت میکنند. حزب محافظهکار کبک (PCQ) و کبک سولیدر (QS) نیز در ردههای بعدی قرار دارند.
به زبان ساده، اگر وضعیت فعلی تا روز انتخابات ادامه پیدا کند، سناریوی اصلی این نیست که پارتی کبکوا با اختلافی بزرگ کنترل مجلس را در دست بگیرد؛ بلکه این است که بیش از هر حزب دیگری نماینده داشته باشد، اما برای تصویب قوانین و ادامهی کار دولت ناچار باشد دستکم در برخی موضوعات حمایت نمایندگان احزاب دیگر را جلب کند.
علت این وضعیت به نظام انتخاباتی کبک برمیگردد. انتخابات بر اساس ۱۲۵ حوزهی جداگانه برگزار میشود و برندهی هر حوزه یک کرسی میگیرد. بنابراین مهم نیست فقط چند درصد از کل کبکیها به یک حزب رأی میدهند؛ مهم است این رأیها کجا قرار گرفتهاند.
نمونهی روشن آن رقابت لیبرالها و ائتلاف آینده کبک است. با وجود آنکه میزان حمایت از این دو جریان در نظرسنجیها نزدیک است و در برخی نظرسنجیها ائتلاف آینده کبک حتی جلوتر قرار دارد، مدل ۳۳۸کانادا برای لیبرالها کرسیهای بیشتری در نظر میگیرد. دلیل آن، تمرکز رأی لیبرالها در حوزههایی مانند شهر مونترال است که شانس پیروزی آنها در آنها بیشتر است.
تازهترین نظرسنجیها نیز اصل این تصویر را تغییر ندادهاند. نظرسنجی «پالاس دیتا» پارتی کبکوا را با ۲۸ درصد در جایگاه نخست و لیبرالها و ائتلاف آینده کبک را هرکدام با ۲۲ درصد در ردههای بعدی قرار میدهد. نظرسنجی «سگما» نیز پارتی کبکوا را با ۲۹ درصد پیشتاز نشان میدهد.
فیلیپ ژ. فورنیه، تحلیلگر «کبک۱۲۵»، میگوید پس از نخستین مناظرههای رهبران، میزان حمایت از احزاب در سطح استان تغییر بزرگی نکرده است. در مقابل، برخی شاخصهای مربوط به محبوبیت شخصی کریستین فرشت، نخستوزیر کبک و رهبر ائتلاف آینده کبک، ضعیفتر شدهاند؛ موضوعی که لزوماً به معنای کاهش مشابه آرای حزب او نیست.
بنابراین در فاصلهی دو هفته مانده تا انتخابات، پرسش اصلی این نیست که «کدام حزب جلو است؟» بلکه این است که پارتی کبکوا تا کجا میتواند این پیشتازی را به کرسی تبدیل کند؟ در حال حاضر، این جریان بیشترین شانس را برای در اختیار گرفتن بیشترین کرسیها دارد، اما رسیدن آن به مرز ۶۴ کرسی و تشکیل دولت اکثریت همچنان بسیار نامطمئن است.
♦️اگر پارتی کبکوا دولت تشکیل دهد چه میشود؟
مهمترین تغییر سیاسی، بازگشت مسئلهی استقلال استان کبک به مرکز کار دولت خواهد بود.
استقلال هدف رسمی و محوری پارتی کبکواست و این جریان برنامهی خود برای حرکت به سوی یک کبک مستقل را نیز منتشر کرده است. در سیاست مهاجرتی نیز جهتگیری دولت بهطور محسوسی محدودکنندهتر خواهد شد: پارتی کبکوا هدف پذیرش حدود ۳۵ هزار مهاجر دائم در سال و کاهش چشمگیر شمار مهاجران موقت را اعلام کرده و بر حفاظت از زبان فرانسه تأکید دارد.
♦️ اگر ائتلاف آینده کبک در قدرت بماند چه میشود؟
ادامهی دولت ائتلاف آینده کبک به معنای تداوم کلی رویکرد ملیگرایانه اما غیرجداییطلب این جریان خواهد بود؛ یعنی افزایش اختیارات استان کبک در چارچوب کانادا، در کنار تأکید بر اقتصاد و هویت کبکی. برنامهی انتخاباتی کریستین فرشت در اقتصاد بر افزایش استقلال اقتصادی کبک، استفاده بیشتر از قدرت اقتصادی دولت، توسعهی منابع و صنایع داخلی و آمادهسازی نیروی کار برای تغییرات ناشی از هوش مصنوعی و تنشهای تجاری متمرکز شده است.
Add comment