تحریریه «مداد»
سرطان پستان، نوعی سرطان است که سلولهای سرطانی بافت پستان زنان را درگیر میکند و به ندرت در مردان دیده میشود. این بیماری با نشانههای وجود تودهی بدخیم در پستان، تغییر در شکل ظاهری، فرورفتگیهای کوچک پوستی، خروج مایعی از نوک پستان، نوک فرورفتهٔ پستان یا پوست قرمز و خشک (پوستهپوسته) پستان قابلشناسایی است.
بیماران مبتلا به بیماری سرطان پستان ممکن است دچار متاستاز شوند که در واقع گسترش بیماری به سایر ارگانهای بدن است و دردهای استخوانی، تورم و بزرگی گرههای لنفاوی، تنگی نفس یا زردی (یرقان) را به همراه خواهد داشت. سرطان پستان هر چه تهاجمیتر باشد زودتر و با شدت بیشتری دیگر اعضای بدن را درگیر میکند.
این نوع سرطان به ندرت در مردان دیده میشود که طبق آمارها کمتر از یک درصد کل مبتلایان به سرطان پستان را در بر میگیرد.
سن بالا، سابقهی خانوادگی، جهش در ژنهای BRCA1 یا BRCA2، وضعیت باروری (مانند یائسگی دیررس یا بدون حاملگی) قرار گرفتن در معرض هورمونها (به عنوان مثال استروژن)، مصرف الکل، اضافهوزن یا چاقی به ویژه پس از یائسگی و عدم تحرک بدنی از عوامل خطر ابتلا به سرطان پستان شناخته میشوند. بهتر است زنان هر کدام از این عوامل را در نظر بگیرند تا از خطر ابتلا به سرطان پستان در امان بمانند.
بهطورکلی برای پیشگیری از این بیماری بهتر است زنان خود بهطورمداوم بدنشان را معاینه کنند تا در صورت مشاهدهی تغییرات غیرعادی زودتر بتوانند نسبت به تشخیص آن اقدام کنند. سونوگرافی، ماموگرافی و امآیآر از روشهای تشخیصی سرطان پستان محسوب میشوند. داشتن یک سبک زندگی سالم و پرتحرک و کماسترس نیز در پیشگیری به سرطان کمک میکند.
طبق دادهها، سرطان پستان ۸۳ درصد در زنان بالای ۵۰ سال ایجاد میشود و هرچه سن بالاتر میرود خطر ابتلا افزایش پیدا میکند بنابراین توصیهشده زنان۵۰ تا ۷۴ ساله، هر دو تا سه سال یکبار غربالگری با ماموگرافی را انجام دهند تا در صورت ابتلا، تشخیص زودهنگام باعث شود شانس بقای فرد بالا رود.
تأکید بر اهمیت غربالگری و تشخیص زودهنگام باعث شده تا تحقیقاتی نیز در انجام این غربالگریها پیش از ۵۰ سالگی صورت گیرد. پژوهشهای کاناداییها نشان داده غربالگری ماموگرافی سالانه برای زنان در معرض خطر متوسط بهتر است از سن ۴۰ سالگی آغاز شود و این یافتهها با دستورالعملهای شبکهی ملی جامع سرطان ایالاتمتحده مطابقت دارد.
سرطان پستان دومین سرطان شایع در کانادا بوده اما در میان جمعیت زنان کانادایی، اولین بیماری شایع محسوب میشود. آمارها نشان میدهند از هر هشت زن، یک نفر در طول زندگی خود به این سرطان مبتلا میشود که حدوداً از هر ۳۴ زن مبتلا به این بیماری، یک نفر جان خود را از دست میدهند. آمار سالانه نشاندهندهی ابتلای بیش از ۲۲ هزار زن در کانادا به سرطان پستان است که بیش از پنج هزار نفر از آنها بر اثر آن جان خود را از دست میدهند.
سرطان پستان تقریباً ۲۵ درصد موارد جدید سرطان و ۱۴ درصد از کل مرگومیرهای ناشی از سرطان در زنان کانادایی را تشکیل میدهد.
۸۲ درصد از موارد سرطان پستان در زنان در مراحل اولیهی درگیری با سلولهای سرطانی یعنی استیج اول و دوم تشخیص داده میشوند. شانس بقا برای مبتلایان به سرطان پستان در کانادا حداقل پنج سال پس از تشخیص حدود ۸۹ درصد است.
قابل توجه است از سال ۱۹۹۹، میزان موارد جدید سرطان پستان تثبیتشده و میزان مرگومیر آن بهطورپیوسته در حال کاهش است. فرزندآوری و شیردهی به نوزاد خطر ابتلا به سرطان پستان را به شدت کم میکند به همین دلیل دولت کانادا شیردهی انحصاری با شیر مادر را برای شش ماه اول زندگی نوزادان سالم توصیه کرده است.
منبع: Government of Canada
تحریریهی «مداد»
