هفت شب هفت‌آسمان

در شب‌هایی که صورت‌های فلکی زمستانی در مسیر غروب هستند، ماه در گذری از صورت‌های فلکی زمستانی با آن‌ها بدرود می‌کند. امشب می‌توانید ماه را در میان صورت فلکی ثور یا گاو بالاتر از ستاره درخشان دبران و فراتر از سیاره درخشان زهره ببینید.

از فردا شب 24 آوریل ماه مسیر خود را در میان این صورت‌های فلکی زمستانی ادامه می‌دهد و از میانه صورت فلکی دوپیکر یا جوزا عبور می‌کند.

روز 25 آوریل ماه در میان آغوش دوپیکر قرار دارد. اگر ماه را در این شب دیدید، کنارش به دنبال نقطه درخشان نارنجی بگردید. ماه در این شب در کنار بهرام دلاور آسمان به منزل نشسته است.

اما داستان ماه در هفته دیگر اگرچه جذاب است اما قطعاً نمی‌تواند بحث‌هایی که هفته گذشته این قمر زمین در جامعه ایران ایجاد کرد را بازتولید کند.

بار دیگر مناسبت عید فطر و رؤیت هلال ماه به موضوع داغ رسانه‌ها و مردم بدل شد.

به‌خصوص که امسال عربستان سعودی یک روز قبل از اعلام رسمی در ایران، عید را اعلام کرد و بخش‌هایی از کشور مانند برخی از جوامع مذهبی در سیستان و بلوچستان نماز عید را یک روز زودتر از زمان رسمی اعلام‌شده از سوی دفتر ستاد استهلال برگزار کردند.و

این مساله به‌خصوص زمانی دوباره اوج گرفت که فردا شب (که درواقع شب عید به شمار می‌رفت) همه مردم می‌توانستند هلال ماهی را در آسمان ببینند که ضخامت بیشتری از ماه شب اول داشت و همین هم باعث بحث‌های مختلفی شد.

واقعیت این است که این مساله سال‌ها است برقرار است و در سال‌های آینده هم ادامه خواهد داشت.

در این مورد هیچ‌کدام از دو کشور ایرانم و عربستان اشتباهی در اعلام عید نداشتند. واقعیت این است که عربستان بر اساس تقویم معروف به ام‌القری به تعیین روزهای نخست ماه قمری می‌پردازد و بسیاری از جوامع اهل سنت نیز بر اساس همین تقویم عمل می‌کنند.

در ساختار شیعه رایج در ایران اما بحث بر سر وجود هلال ماه بر فراز افق نیست. بلکه مساله مفهومی به نام رؤیت پذیری است. در شبی که عربستان (به دلیل عبور ماه از مقارنه) فردایش را عید اعلام کرد در ایران به‌هیچ‌وجه امکان رصد و رؤیت هلال حتی با ابزارهای به نسبت بزرگ وجود نداشت و برای همین هم مطابق این ساختار باید روز بعد عید اعلام می‌شد.

اما مساله مهم‌تر در پشت این مساله که نقد درستی است به این برمی‌گردد که چرا با توجه به عدم اطمینان موجود درزمینه رؤیت پذیری مقام‌های فقه شیعه حاضر به پذیرش زمان مقارنه به‌جای رؤیت پذیری نیستند.

اگر به دانستن داستان کامل‌تری از این موضوع علاقه دارید می‌توانید این نوشته را که حدود ده سال قبل درباره همین موضوع نوشته‌شده و هنوز معتبر است را مطالعه کنید.