دیدار تاریخی دونالد ترامپ، شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین در شنژن چین با انتشار سندی با عنوان «بیانیه صلح» پایان یافت.
آسوشیتدپرس گزارش داده که بیانیه منتشرشده از سوی چین و روسیه، با وجود مطرحشدن موضوع جنگهای ایران و اوکراین در گفتوگوهای روز پنجشنبه، به هیچکدام اشاره مستقیم ندارد.
♦️ از ضیافت استقبال تا مذاکرات رسمی
نشست سهجانبه پنجشنبه ۱۹ نوامبر، در حاشیه اجلاس همکاری اقتصادی آسیا–اقیانوسیه، موسوم به «اَپک»، برگزار شد. ترامپ پیش از آن، جداگانه با رهبران روسیه و چین دیدار کرده بود.
به گزارش رویترز، او در آغاز جلسه سهجانبه بر اهمیت مذاکره مستقیم تأکید کرد. پوتین نیز حل مناقشههای منطقهای، از جمله جنگ اوکراین، را از منافع مشترک سه کشور دانست. شی در سخنان افتتاحیه خود بیشتر بر نقش روابط میان قدرتهای بزرگ در حفظ صلح جهانی تمرکز کرد.
♦️ درباره ایران چه چیزی علنی شد؟
روشنترین اظهارنظر علنی مرتبط با ایران، به امنیت انرژی و تنگه هرمز مربوط بود. ترامپ در دیدار با شی گفت هر دو بر ضرورت جریانیافتن نفت از این مسیر تأکید دارند؛ مسیری که جنگ ایران در آن اختلال ایجاد کرده است.
این بیانِ موضع مشترک، از زبان رئیسجمهور آمریکا مطرح شد. طبق گزارش رویترز، شی در سخنان علنی همان دیدار مستقیماً نام ایران را نیاورد.
از منظر تحلیلی، تمرکز بر عبور نفت نشان میدهد پیامدهای اقتصادی جنگ، بخشی مهم از گفتوگوها بوده است. اما توافق بر سر مطلوببودن ثبات انرژی، با توافق درباره چگونگی پایان جنگ، شروط مذاکره با جمهوری اسلامی یا آینده تحریمها یکسان نیست.
در سند منتشرشده، برنامهای مشخص برای آتشبس، رفع تحریمها یا حل پرونده هستهای ایران ارائه نشده است. همچنین جزئیاتی در دست نیست که نشان دهد پکن یا مسکو تعهد تازهای برای تغییر رفتار تهران پذیرفتهاند.
♦️ «بیانیه صلح» چه میگوید؟
متنی که خبرگزاری رسمی چین، شینهوا، منتشر کرده، چهار محور دارد: اصلاح سازمان ملل، افزایش تولید و عرضه فرآوردههای نفتی پالایششده، تأکید بر مصونیت مقامهای دولتی در برابر نهادهای قضایی بینالمللی و ادامه گفتوگو برای کاهش خطرهای هستهای.
در بخش انرژی، سه کشور از ضرورت تداوم باثبات جریان انرژی سخن گفتهاند. در بخش هستهای نیز بر جلوگیری از جنگ هستهای و مقابله با گسترش سلاحهای هستهای تأکید شده است. با این حال، متن شامل جدول زمانی، میزان مشخص افزایش عرضه سوخت یا سازوکاری برای اجرای تعهدات نیست.
این سند، به این ترتیب، مجموعهای از جهتگیریهای سیاسی مشترک است؛ از متن آن نمیتوان وجود یک توافق اجرایی برای حل جنگ ایران را نتیجه گرفت.
♦️ گفتوگوی هستهای؛ فراتر از پرونده ایران
یکی از محورهای اصلی نشست، زرادخانههای هستهای خود سه قدرت بود. ترامپ بر اهمیت کاهش سلاحها و خطر استفاده از آنها تأکید داشت؛ موضوعی که باید از برنامه هستهای جمهوری اسلامی جدا نگه داشته شود.
گزارش نیواندیناکسپرس از مذاکرات یادآوری میکند که ترامپ خواهان توافق تسلیحاتی تازهای با حضور چین است، اما پکن تاکنون تمایل اندکی به پذیرش محدودیت بر زرادخانهای نشان داده که از زرادخانههای آمریکا و روسیه کوچکتر است.
بیانیه نهایی نیز از ادامه گفتوگو درباره کاهش خطر هستهای سخن میگوید، نه از امضای پیمانی تازه با سقف تسلیحاتی و نظام بازرسی. بنابراین، اعلام آمادگی برای مذاکره را نباید با دستیابی به توافق خلع سلاح اشتباه گرفت.
♦️ بخش کمتر دیدهشده نشست
یکی دیگر از بندهای سند به دیوان کیفری بینالمللی و نهادهای مشابه مربوط است. سه رهبر بر اهمیت رضایت دولتها و احترام به مصونیت مقامهای دولتی تأکید کرده و گفتهاند این نهادها نباید از صلاحیت خود سوءاستفاده کنند.
این بند نشان میدهد دامنه تفاهم اعلامشده، علاوه بر انرژی و خطر هستهای، رابطه دولتها با نهادهای بینالمللی را نیز در بر میگیرد. با این حال، بیانیه بهخودیخود به معنای تغییر قواعد یا تصمیمهای این نهادها نیست.
♦️ سهم ایران از این دیدار
پیش از نشست، این نگرانی مطرح بود که سه قدرت درباره سرنوشت دیگر کشورها، بدون حضور آنها، معامله کنند. لوموند در سرمقاله خود با عنوان «این یک یالتا نیست» هشدار داده بود که نباید نمایش همنشینی رهبران را با توافقی فراگیر برای تقسیم حوزههای نفوذ یکی گرفت؛ زیرا اختلاف منافع سه کشور همچنان عمیق است.
اکنون نیز نتیجه علنی نشست، ادعای وجود معاملهای نهایی درباره ایران را تأیید نمیکند. از سوی دیگر، نبود نام ایران در بیانیه ثابت نمیکند که پشت درهای بسته درباره آن گفتوگویی نشده است. آنچه هنوز منتشر نشده، جزئیات درخواستها، پاسخها و امتیازهای احتمالی است.
برای ارزیابی پیامد واقعی نشست، باید دید آیا پس از آن مسیر تازهای برای مذاکره شکل میگیرد، مواضع چین و روسیه تغییر میکند یا واشینگتن و تهران پیشنهاد مشخصی ارائه میدهند. تا آن زمان، خبر قابل اتکا این است: سه قدرت درباره امنیت جهانی و پیامدهای مناقشهها گفتوگو کردهاند، اما راهحل مشخصی برای جنگ ایران به افکار عمومی ارائه نشده است.
منابع: آسوشیتدپرس، ایبیسی نیوز، داون، جروزالمپست و لوموند
سرخط خبرهای صبحگاهی به انتخاب «مداد»
خبرهایی از مونترال، استان کبک و کانادا
پنجشنبه نوزدهم نوامبر ۲۰۲۶
▪ مذاکرات تجاری کانادا و آمریکا با دیدار غیرمنتظرهی رهبران دو کشور در چین، وارد مرحلهی تازهای شد
▪ فراخوان نخستوزیر سابق کبک از سیاستمداران استان جهت حمایت از طرح مهاجرتی دولت جدید
▪ تغییرات شدید ارزش دلار آمریکا و کانادا در بازار ارز تهران در سایهی تشدید فشارهای سیاسی














Add comment