توقف استفاده‌ی پلیس فدرال از نرم‌افزار استخراج اطلاعات تلفن با منشأ روسی

به گزارش Montreal Gazette، پلیس سواره‌نظام سلطنتی کانادا(RCMP) در نظر دارد استفاده از نرم‌افزار«Oxygen Forensics» را برای استخراج داده از تلفن‌ها و دستگاه‌های الکترونیکی به کار می‌رود متوقف ‌کند. دادستان‌های آمریکا می‌گویند مالکیت و محل توسعه‌ی روسی آن از خریداران دولتی پنهان شده بود. پلیس مونترال نیز از این نرم‌افزار استفاده کرده، اما هنوز درباره‌ی ادامه یا توقف استفاده از آن توضیحی نداده است.

پلیس فدرال اعلام کرده است مجوزهای این نرم‌افزار را تمدید نخواهد کرد و رایانه‌هایی را که این برنامه روی آنها نصب بوده، از شبکه‌ی این سازمان جدا کرده است. این نیرو می‌گوید نرم‌افزار تنها «به‌ندرت و در شرایط محدود» و زمانی استفاده شده که گزینه فنی دیگری در دسترس نبوده است.

اسناد دولتی نشان می‌دهد پلیس فدرال بین سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ سه قرارداد برای محصولات Oxygen Forensics به ارزش مجموعاً ۱۲۳ هزار و ۵۱۱ دلار و ۳۱ سنت کانادا داشته است. آخرین قرارداد، در ژانویه‌ی ۲۰۲۶، ۳۳ هزار و ۸۸۱ دلار و ۲۵ سنت ارزش داشته است.

شهرداری مونترال نیز طبق اسناد بررسی‌شده، از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۶ در مجموع ۳۳ هزار و ۷۷۱ دلار و ۴۹ سنت برای تمدید مجوزهای این نرم‌افزار برای پلیس مونترال پرداخت کرده است. آخرین قرارداد در فوریه‌ی ۲۰۲۶ به ارزش پنج هزار و ۲۶۱ دلار و نه سنت منعقد شد. پلیس مونترال تاکنون به پرسش‌ها درباره‌ی نحوه‌ی استفاده از نرم‌افزار و احتمال بازبینی امنیتی آن پاسخ نداده است.

این پرونده در آمریکا

وزارت دادگستری آمریکا در ۲۳ سپتامبر اعلام کرد لی ریبر (Lee Reiber)، مدیرعامل ۵۵ ساله شرکت و اولگ داویدوف (Oleg Davydov)، تبعه‌ی ۵۲ ساله روسیه بازداشت شده‌اند. دادستان‌ها می‌گویند پنج تبعه‌ی روس از جمله داویدوف، این شرکت را کنترل می‌کردند و نرم‌افزار در روسیه توسعه یافته بود؛ در‌حالی‌که به دولت آمریکا گفته شده بود شرکت مالکیت خارجی ندارد و نرم‌افزار در آمریکا توسعه یافته است.

در این پرونده ادعا نشده که نرم‌افزار دارای کد مخرب بوده یا برای دسترسی غیرمجاز به رایانه یا داده‌های مشتریان استفاده شده است. ریبر به توطئه برای ارتکاب کلاهبرداری ارتباطی متهم شده و در صورت محکومیت با حداکثر ۲۰ سال زندان روبه‌روست. اتهام‌ها هنوز در دادگاه اثبات نشده‌اند و متهمان بی‌گناه فرض می‌شوند مگر جرمشان ثابت شود.

نگرانی امنیتی کانادا

مرکز امنیت ارتباطات کانادا (CSE)، نهاد اصلی کشور در حوزه‌ی امنیت سایبری و اطلاعات سیگنالی، روسیه را یکی از تهدیدهای اصلی سایبری دولتی علیه کانادا می‌داند. پلیس سواره‌نظام سلطنتی کانادا نیز گفته است نرم‌افزارهایی که برای استفاده در شبکه‌هایش در نظر گرفته می‌شوند، از نظر عملیاتی، حریم خصوصی و امنیت سایبری و همچنین بر اساس استانداردها و سیاست‌های دولت کانادا بررسی می‌شوند.

برای مونترالی‌ها، بخش مهم ماجرا این است که با وجود پایان استفاده‌ی پلیس سواره‌نظام سلطنتی کانادا از این ابزار، وضعیت آن در پلیس مونترال هنوز روشن نیست. این نرم‌افزار سال‌ها برای استخراج اطلاعات از تلفن‌ها و دیگر دستگاه‌های دیجیتال خریداری شده و اکنون پرسش اصلی این است که آیا پلیس مونترال نیز در پی اتهام‌های مطرح‌شده در آمریکا، مجوزهای خود را کنار می‌گذارد یا بررسی امنیتی مستقلی انجام خواهد داد.

این پرونده بار دیگر توجه‌ها را به امنیت ابزارهایی جلب کرده که نیروهای پلیس برای دسترسی به اطلاعات تلفن‌های همراه استفاده می‌کنند؛ به‌ویژه زمانی که درباره مالکیت، محل توسعه و ارتباطات خارجی شرکت سازنده پرسش‌هایی مطرح شده باشد.