شهرام يزدان‌پناه
شهرام یزدان‌پناه | سه‌شنبه ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶
شاید تا همین چند سال پیش، کمتر کسی تصور می‌کرد روزی برسد که انتخابات پارلمانی اسرائیل تا این اندازه برای ایرانیان، چه در داخل کشور و چه در گوشه‌وکنار جهان، اهمیت پیدا کند.
اما امروز، سه‌شنبه ۲۷ اکتبر، در شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان، واکنش‌ها و بحث‌های فراوانی درباره انتخابات اسرائیل جریان داشت. از تحلیل رقابت‌های انتخاباتی گرفته تا گمانه‌زنی درباره پیروزی یا شکست بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و تأثیر احتمالی آن بر آینده ایران.
ریشه این توجه را باید در تحولات پس از حمله تروریستی هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل و جنگ‌های پی‌درپی پس از آن جست‌وجو کرد؛ جنگ‌هایی که دامنه آنها از غزه و لبنان فراتر رفت و به رویارویی مستقیم اسرائیل با جمهوری اسلامی کشیده شد.
از آن زمان، سیاست داخلی اسرائیل و تصمیم‌های دولت این کشور برای بسیاری از ایرانیان اهمیتی تازه پیدا کرده است.
♦️نتایج اولیه چه می‌گویند؟
رأی‌گیری انتخابات پارلمانی اسرائیل ساعت ۱۰ شب سه‌شنبه به وقت محلی، برابر با ساعت چهار بعدازظهر مونترال، پایان یافت.
آنچه تاکنون منتشر شده، عمدتاً نتایج «نظرسنجی خروج از صندوق» است؛ بر اساس نظرسنجی‌های سه شبکه اصلی تلویزیونی اسرائیل، یعنی کان ۱۱، کانال ۱۲ و کانال ۱۳، حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو با ۲۴ تا ۲۵ کرسی، بزرگ‌ترین حزب پارلمان باقی می‌ماند.
اما مجموع کرسی‌های ائتلاف حامی نتانیاهو تنها به ۵۰ کرسی از ۱۲۰ کرسی پارلمان می‌رسد؛ یعنی ۱۱ کرسی کمتر از اکثریت لازم برای تشکیل یک دولت ائتلافی متکی بر اکثریت نمایندگان.
در مقابل، احزاب مخالف نتانیاهو، که گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل و رهبر حزب یاشار، مهم‌ترین چهره آنهاست، مجموعاً ۵۲ تا ۵۳ کرسی به دست می‌آورند.
البته همه نظرسنجی‌ها نتایج یکسانی ندارند. شبکه آی۲۴نیوز برای ائتلاف نتانیاهو ۵۵ کرسی و کانال ۱۴ تعداد ۶۰ کرسی پیش‌بینی کرده‌اند.
به این ترتیب، هیچ‌یک از پنج نظرسنجی اصلی، اکثریت ۶۱ کرسی را برای نتانیاهو پیش‌بینی نکرده‌اند؛ اما مخالفان او نیز هنوز راه روشنی برای تشکیل دولت ندارند.
♦️شگفتی انتخابات؛ قدرت‌نمایی رأی‌دهندگان عرب
یکی از مهم‌ترین تحولات انتخابات امسال، مشارکت گسترده رأی‌دهندگان عرب اسرائیل و افزایش چشمگیر کرسی‌های احزاب نماینده این جامعه است.
در اسرائیل حدود دو میلیون عرب عمدتاً مسلمان زندگی می‌کنند که معادل ۲۰درصد کل جمعیت این کشور است.
بر اساس نظرسنجی‌های اولیه، دو فهرست اصلی عربی، شامل فهرست مشترک و حزب رعام، در مجموع بین ۱۶ تا ۱۸ کرسی به دست می‌آورند؛ در حالی که در پارلمان پیشین مجموعاً ۱۰ کرسی داشتند.
این افزایش چشمگیر می‌تواند احزاب عربی را به یکی از بازیگران تعیین‌کننده در مذاکرات تشکیل دولت ائتلافی تبدیل کند.
در برخی شهرهای عرب‌نشین، مشارکت رأی‌دهندگان بسیار بالا گزارش شده و حتی از مرز ۸۰ درصد گذشته است؛ هرچند هنوز نمی‌توان این رقم را به کل جامعه عرب اسرائیل تعمیم داد.
♦️دولت در اسرائیل چگونه تشکیل می‌شود؟
در ساختار سیاسی اسرائیل، مردم نخست‌وزیر را مستقیماً انتخاب نمی‌کنند، بلکه به فهرست احزاب رأی می‌دهند.
پارلمان اسرائیل که «کنست» نام دارد، ۱۲۰ کرسی دارد و احزاب برای تشکیل یک دولت ائتلافی با اکثریت پارلمانی، معمولاً باید دست‌کم ۶۱ کرسی را در اختیار داشته باشند.
از آنجا که تاکنون هیچ حزبی به‌تنهایی موفق به کسب اکثریت کرسی‌های کنست نشده، دولت‌های اسرائیل همواره بر پایه توافق میان چند حزب تشکیل شده‌اند.
پس از شمارش آرا و اعلام نتایج رسمی، رئیس‌جمهور اسرائیل با نمایندگان احزاب مشورت می‌کند و مأموریت تشکیل دولت را به فردی می‌سپارد که بیشترین امکان جلب حمایت پارلمان را داشته باشد.
این فرد ابتدا ۲۸ روز فرصت دارد تا با احزاب دیگر مذاکره کند و دولت تشکیل دهد. رئیس‌جمهور می‌تواند این مهلت را تا ۱۴ روز دیگر تمدید کند.
اگر تلاش نخست به نتیجه نرسد، مراحل قانونی دیگری برای معرفی نامزد جایگزین وجود دارد. در صورتی که هیچ‌کس نتواند دولت تشکیل دهد، ممکن است انتخابات دوباره برگزار شود.
در این فاصله، دولت فعلی به فعالیت خود ادامه می‌دهد.
♦️نتایج واقعی چه زمانی مشخص می‌شود؟
با پایان رأی‌گیری، روند شمارش آرا آغاز شده و انتظار می‌رود نخستین نتایج شمارش واقعی در طول شب و تا صبح چهارشنبه ۲۸ اکتبر منتشر شود.
با این حال، شمارش کامل آرا ممکن است چند روز طول بکشد. انتظار می‌رود شمارش نهایی تا ۳۰ اکتبر تکمیل شود و نتایج رسمی در چهارم نوامبر اعلام شوند.
حتی پس از روشن‌شدن ترکیب نهایی پارلمان، ممکن است مذاکرات ائتلافی هفته‌ها ادامه پیدا کند.
تحریریهی «مداد»
Add comment