تحویل دو فروند جنگنده‌‌ی اف‌ـ۳۵ کانادا و ابهام آینده‌ی بقیه‌ی ۸۸ فروند

به گزارش yahoo Finance، نیروی هوایی سلطنتی کانادا نخستین دو فروند جنگنده‌ی پنهان‌کار اف‌ـ۳۵ را تحویل گرفته است؛ اما دولت مارک کارنی هنوز تصمیم نگرفته که خرید برنامه‌ریزی‌شده‌ی ۸۸ فروند از این هواپیماهای ساخت آمریکا را به‌طورکامل ادامه دهد یا بخشی از نیازهای دفاعی کشور را با جنگنده‌های دیگری تأمین کند.

این تصمیم در شرایطی بررسی می‌شود که روابط اتاوا و واشینگتن بر سر تعرفه‌های تجاری و تهدیدهای دونالد ترامپ با تنش همراه بوده است.

نیروی هوایی سلطنتی کانادا روز جمعه، ۲۳ اکتبر، دریافت دو جنگنده‌ی ساخت شرکت لاکهید مارتین (Lockheed Martin) را اعلام کرد. این هواپیماها در پایگاه هوایی لوک (Luke) در ایالت آریزونا مستقر شده‌اند تا مقدمات آموزش خلبانان کانادایی فراهم شود. طبق برنامه‌ی اعلام‌شده‌ی دولت، نخستین جنگنده‌ها قرار است در سال ۲۰۲۸ به خاک کانادا منتقل شوند.

چرا خرید اف‌ـ۳۵ دوباره زیر سؤال رفته است؟

دولت کانادا در ژانویه‌ی ۲۰۲۳ توافق خرید ۸۸ فروند اف‌ـ۳۵ را برای جایگزینی ناوگان قدیمی جنگنده‌های سی‌اف‌ـ۱۸ تصویب کرد. با این حال، کارنی در مارس ۲۰۲۵ دستور بازبینی این قرارداد را صادر کرد؛ بازبینی‌ای که قرار بود صرفه‌ی اقتصادی، نیازهای عملیاتی و منافع راهبردی خرید را بررسی کند که همچنان ادامه دارد.

یکی از گزینه‌های مطرح، استفاده از ناوگانی ترکیبی شامل اف‌ـ۳۵ آمریکایی و جنگنده‌های گریپن ساخت شرکت سوئدی ساب (Saab) است. هنوز تصمیم نهایی درباره‌ی تعداد هواپیماهای مورد خرید یا ترکیب احتمالی ناوگان اعلام نشده است.

تنش‌های تجاری با آمریکا و اظهارات مکرر ترامپ درباره‌ی الحاق کانادا به ایالات‌متحده، از زمینه‌های این بازبینی بوده‌اند. نگرانی‌ها تنها به قیمت و عملکرد جنگنده‌ها محدود نمی‌شود و وابستگی به فناوری و زیرساخت‌های آمریکایی نیز در بحث‌های مربوط به این قرارداد مطرح است.

نگرانی درباره‌ی وابستگی فناوری

لوید اکزورثی (Lloyd Axworthy)، وزیر خارجه‌ی پیشین کانادا در یادداشتی درباره‌ی کنترل آمریکا بر نرم‌افزارهای مورد استفاده در جنگنده‌های اف‌ـ۳۵ هشدار داد. این نگرانی در بحث گسترده‌تر درباره‌ی استقلال دفاعی کانادا مطرح شده، هرچند دولت کانادا همچنان در حال ارزیابی گزینه‌های موجود است و این اظهارنظر به‌تنهایی به معنای اثبات امکان کنترل عملیاتی آمریکا بر هواپیماهای کانادایی نیست.

پیتر هوکسترا (Pete Hoekstra)، سفیر آمریکا در کانادا، پیش‌تر اف‌ـ۳۵ را بهترین جنگنده‌ی جهان توصیف کرده بود. با این حال، تحویل دو فروند نخست به معنای نهایی‌شدن خرید ۸۸ هواپیما نیست. دولت باید درباره‌ی ادامه‌ی قرارداد و گزینه‌های جایگزین تصمیم بگیرد که بر آینده‌ی نیروی هوایی کانادا و روابط دفاعی این کشور با آمریکا اثر خواهد گذاشت.