تحریریه‌ی «مداد»
تحریریه‌ی مداد | پنج‌شنبه ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶
درحالی‌که شمار شرکت‌کنندگان در نخستین روز رأی‌گیری زودهنگام همه‌پرسی تاریخی آلبرتا از ۱۷۴ هزار نفر گذشته، مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، امروز راهی کلگری می‌شود تا در آستانه رأی‌گیری اصلی روز دوشنبه، برای حفظ وحدت کانادا تلاش کند. هم‌زمان، دنیل اسمیت، نخست‌وزیر آلبرتا، اعلام کرد که در روز رأی‌گیری زودهنگام، شخصاً به باقی ماندن این استان در کانادا رأی داده است.
این همه‌پرسی در شرایطی برگزار می‌شود که تنها ده روز از پیروزی پارتی کبکوا، حزب استقلال‌طلب کبک، در انتخابات استانی می‌گذرد و مسئله جدایی دو استان از کانادا، بار دیگر بحث آینده فدرالیسم این کشور را به صدر مناقشات سیاسی کشانده است.
رأی‌گیری زودهنگام از سه‌شنبه ۱۳ اکتبر آغاز شده و روز اصلی همه‌پرسی دوشنبه، ۱۹ اکتبر خواهد بود.
اما مردم آلبرتا قرار نیست در همه‌پرسی دوشنبه، مستقیماً به استقلال استان رأی بدهند. آن‌ها باید میان باقی ماندن در کانادا یا آغاز روند قانونی برگزاری یک همه‌پرسی الزام‌آور برای جدایی انتخاب کنند. این پرسش، یکی از ۱۰ پرسش همه‌پرسی است که موضوعاتی مانند مهاجرت، اختیارات استانی و اصلاح قانون اساسی را نیز دربرمی‌گیرد.
▪️ سیاستمداران چه می‌گویند؟
دنیل اسمیت، نخست‌وزیر محافظه‌کار آلبرتا که برگزاری این همه‌پرسی را در دستور کار قرار داده، اعلام کرده خودش به باقی ماندن در کانادا رأی خواهد داد. بااین‌حال، او خواستار افزایش اختیارات استان و کاهش دخالت دولت فدرال در امور آلبرتاست.
در مقابل، مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، در پیام روز شکرگزاری خود از مردم آلبرتا خواست مسیر جدایی را انتخاب نکنند. او هشدار داد که چنین تصمیمی می‌تواند کانادا را وارد روندی طولانی و نامطمئن کند؛ آن هم در شرایطی که کشور با چالش‌های اقتصادی و فشارهای خارجی روبه‌روست.
نظرسنجی‌های اخیر نشان می‌دهند حدود دو سوم مردم استان آلبرتا طرفدار باقی ماندن در کانادا هستند و حمایت از آغاز روند جدایی در اقلیت قرار دارد.
▪️ نگاه کبک به آلبرتا؛ دو استان و یک پرسش تاریخی
همه‌پرسی آلبرتا درست زمانی برگزار می‌شود که پارتی کبکوا (PQ)، حزب استقلال‌طلب کبک، پس از سال‌ها دوری از قدرت، در انتخابات پنجم اکتبر پیروز شده و با کسب ۵۹ کرسی از ۱۲۷ کرسی مجمع ملی کبک، دولت اقلیت تشکیل می‌دهد.
کبک پیش‌تر دو بار، در سال‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۵، درباره‌ی حاکمیت خود همه‌پرسی برگزار کرده و هر دو بار گزینه‌ی «استقلال» شکست خورده است. در همه‌پرسی دوم، اختلاف آرا بسیار اندک بود.
بااین‌حال، ریشه‌های استقلال‌طلبی در دو استان متفاوت است. در کبک، زبان فرانسوی، هویت ملی و فرهنگ در مرکز بحث قرار دارند؛ اما در آلبرتا، اختلافات اقتصادی با اتاوا، سیاست‌های انرژی و نفت و گاز و اختیارات دولت استانی از عوامل اصلی نارضایتی هستند.
پیروزی اخیر پارتی کبکوا، که وعده‌ی برگزاری سومین همه‌پرسی حاکمیت را داده، هم‌زمان با رأی‌گیری آلبرتا، بار دیگر پرسش آینده‌ی فدرالیسم کانادا را به یکی از موضوعات مهم سیاست این کشور تبدیل کرده است.
▪️ آیا آلبرتا از کانادا جدا می‌شود؟
حتی اگر طرفداران آغاز روند جدایی در ۱۹ اکتبر پیروز شوند، آلبرتا بلافاصله از کانادا جدا نخواهد شد. نتیجه‌ی این پرسش الزام‌آور نیست و هرگونه جدایی احتمالی به مراحل قانونی، مذاکرات سیاسی و مسائل پیچیده‌ی قانون اساسی و حقوق بومیان وابسته خواهد بود.
نتایج اولیه از شامگاه دوشنبه، ۱۹ اکتبر منتشر می‌شود؛ نتایجی که می‌تواند بر آینده‌ی سیاسی آلبرتا و بحث وحدت ملی در سراسر کانادا تأثیر بگذارد.
Add comment