ترامپ: نزدیکی کانادا به اتحادیه‌ی اروپا می‌تواند به تعرفه‌های سنگین علیه اروپا منجر شود

پنج‌شنبه هفدهم سپتامبر ۲۰۲۶

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات‌متحده، تنها چند ساعت پس از تشدید دوباره‌ی فشارهای تجاری علیه کانادا هشدار داد اگر کانادا به «عضو وابسته» اتحادیه‌ی اروپا تبدیل شود و واشنگتن این اقدام را خصمانه بداند، ممکن است تعرفه‌های سنگینی بر کالاهای اروپایی وضع کند یا تجارت با اروپا را در برخی بخش‌ها متوقف کند. این تهدید در حالی مطرح شده که اتاوا و بروکسل در حال بررسی شکل تازه‌ای از همکاری هستند و جزئیات آن هنوز مشخص نیست.

ترامپ شامگاه چهارشنبه ۱۶ سپتامبر در گفت‌وگو با خبرنگاران در کارولینای شمالی، پیشنهاد «عضویت وابسته» کانادا در اتحادیه‌ی اروپا را خنده‌دار توصیف کرد و گفت اگر این اقدام با نیت بد انجام شود، ایالات‌متحده تعرفه‌های بسیار سنگینی علیه اروپا اعمال خواهد کرد. وی همچنین کانادا را شریک تجاری بد خواند. این اظهارات هنوز به وضع تعرفه‌ی جدیدی علیه اروپا منجر نشده و ترامپ آن را به ارزیابی خود از نیت این توافق مشروط کرده است.

این تهدید در همان روزی مطرح شد که دولت آمریکا با صدور یک یادداشت ریاست‌جمهوری، دستگاه‌های فدرال را موظف کرد برای حذف کالاهای با منشأ کانادایی از خریدهای دولتی غیرنظامی فدرال اقدام کنند؛ اقدامی که به گفته‌ی کاخ سفید برای مقابله با آنچه رفتار تبعیض‌آمیز کانادا علیه کالاهای آمریکایی می‌داند، انجام شده است.

در سوی دیگر، اورزولا فون در لاین (Ursula von der Leyen)، رئیس کمیسیون اروپا، چهارشنبه در سخنرانی سالانه‌ی «وضعیت اتحادیه» در پارلمان اروپا در استراسبورگ، در حضور مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا پیشنهاد کرد کانادا نخستین عضو وابسته اتحادیه اروپا شود. وی گفت بروکسل و اتاوا باید روابط خود را از چارچوب توافق تجاری فعلی فراتر ببرند و همکاری در حوزه‌هایی مانند مواد معدنی حیاتی، انرژی، دفاع، هوش مصنوعی و فناوری‌های پیشرفته را گسترش دهند.

این عنوان در ساختار حقوقی فعلی اتحادیه‌ی اروپا تعریف نشده و مشخص نیست در عمل چه حقوق و تعهداتی برای کانادا ایجاد خواهد کرد. به همین دلیل، پیشنهاد فون در لاین فعلاً به معنای عضویت کانادا در اتحادیه‌ی اروپا یا دسترسی خودکار به بازار واحد این اتحادیه نیست. دولت کانادا نیز تأکید کرده است که موضوع، ایجاد یک «ائتلاف منحصربه‌فرد» و عمیق‌تر کردن همکاری با اروپا است، نه عضویت کامل در اتحادیه‌ی اروپا.

اتحادیه‌ی اروپا اکنون دومین شریک تجاری کانادا در تجارت کالا و خدمات است؛ دولت کانادا ارزش تجارت دوجانبه را در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۷۸ میلیارد دلار اعلام کرده است. دفتر نخست‌وزیری کانادا اعلام کرده است که کارنی از پیشنهاد فون در لاین برای حرکت فراتر از توافق جامع اقتصادی و تجاری کانادا و اتحادیه‌ی اروپا (CETA) و ایجاد یک اتحاد بلندپروازانه‌تر استقبال کرده است. دولت کانادا حوزه‌هایی مانند مواد معدنی حیاتی، ظرفیت صنعتی دفاعی، هوش مصنوعی، انرژی، فضا و خدمات مالی را از زمینه‌های همکاری آینده عنوان کرده است.

واکنش مخالفان دولت نیز به سرعت مطرح شد. پیر پوآلیو، رهبر حزب محافظه‌کار کانادا، کارنی را متهم کرد که درباره‌ی شکل همکاری با اتحادیه‌ی اروپا شفاف نیست و گفت کانادا باید استقلال و حاکمیت خود را حفظ کند.

محافظه‌کاران تأکید کرده‌اند که از تجارت آزاد و همکاری دفاعی با اروپا حمایت می‌کنند، اما با تحمیل مالیات، قوانین یا سیاست‌های مهاجرتی اتحادیه‌ی اروپا به کانادا مخالف هستند. این مواضع، دیدگاه حزب مخالف است و هنوز جزئیات رسمی درباره‌ی محتوای «عضویت شریک» وجود ندارد که بتوان بر اساس آن درباره‌ی چنین تعهداتی نتیجه‌گیری کرد.

کارنی امروز پنج‌شنبه ۱۷ سپتامبر قرار است در پارلمان اروپا سخنرانی کند. همچنین قرار است نشست کانادا و اتحادیه‌ی اروپا در ۲۹ و ۳۰ اکتبر در مونترال برگزار شود؛ نشستی که می‌تواند نخستین فرصت مهم برای روشن شدن ابعاد این همکاری جدید باشد.

برای کانادایی‌ها، به‌ویژه کسب‌وکارهایی که با بازار آمریکا یا اروپا کار می‌کنند، اهمیت این تحولات در آن است که هرگونه تعرفه یا محدودیت تجاری تازه می‌تواند مسیر صادرات و واردات میان آمریکای شمالی و اروپا را تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، در حال حاضر هنوز هیچ توافق نهایی برای «عضویت شریک» کانادا در اتحادیه‌ی اروپا وجود ندارد و چارچوب حقوقی آن نیز در حال شکل‌گیری است.