سال پس از یازدهم سپتامبر ۲۰۰۱ و شمع‌هایی که به دنیا گفتند «ایران، جمهوری اسلامی نیست»

۲۵ سال پیش در چنین روزی، نیویورک قرار بوده روزی آفتابی و مطبوع را تجربه کند. روزی معمولی مثل بقیه‌ی روزها!

اما یک اتفاق فرا واقعی این روز و این شهر را برای همیشه در دفتر تاریخ دنیا ثبت کرد. اتفاقی آنقدر عجیب و آنقدر فراتر از مرزهای باور که نمی‌شد ندیدش، نشنیدش و درباره‌اش حرف نزد.

یازدهم سپتامبر سال ۲۰۰۱ هواپیماهای مسافربری به اسلحه‌ی تروریست‌هایی تبدیل شدند که ناگهان ظهور کردند و ناگهان هم از صحنه روزگار حذف شدند.

آن دو هواپیما فقط دو آسمانخراش را فرو نریختند، بلکه دیوارهای اعتمادی را ویران کردند که جهانی را قربانی خود نمود.

در حملات تروریستی سال ۲۰۰۱ حداقل سه هزار نفر جان خود را از دست دادند و صدها مأمور امدادی که آن روز در صحنه حاضر بودند، بعدها به دلیل تنفس غبار حاصل از مواد ضدحریق، به سرطان مبتلا شدند. اما در اتفاقات پس از آن که موجب حمله به عراق و افغانستان شد، میلیون‌ها نفر کشته، مجروح، معلول و آواره شدند و خانواده‌های فراوانی از هم پاشیدند.

اما در بیست‌وپنجمین سالگرد آن فاجعه، نباید یکی از روشن‌ترین واکنش‌های مردمی در بین کشورهای اسلامی را فراموش کرد.

در روزهایی که خشم و هراس سراسر جهان را فراگرفته بود، گروهی از مردم ایران با شعار «مرگ بر تروریسم» و روشن‌کردن شمع به یاد قربانیان این جنایت تروریستی، به خیابان آمدند. پیامشان ساده و صریح بود: ایرانیان نه نسبتی با تروریسم دارند و نه حمله‌ی وحشیانه به مردم بی‌گناه را تأیید می‌کنند.

در آن فضای ملتهب که جهان غرب و به خصوص ایالات متحده برای یافتن عاملان و گرفتن انتقام آماده می‌شد، همین حرکت‌های به‌ظاهر کوچک کمک کرد تا مرز میان مردم ایران و حکومتی که به نام آن‌ها سخن می‌گفت، دیده شود.

نمی‌توان ادعا کرد که این واکنش به‌تنهایی خطر جنگ را از ایران دور کرد؛ اما بی‌تردید تصویری متفاوت از جامعه‌ی ایران به جهان نشان داد و اجازه نداد جمهوری اسلامی تنها روایت موجود از «ایرانی‌بودن» باشد.

امروز، پس از گذشت یک نسل، همان پیام بار دیگر در خیابان‌های ایران و شهرهای بزرگ جهان شنیده می‌شود. ایرانیانی که با تجمع‌ها و راهپیمایی‌های خود تأکید می‌کنند ایران با جمهوری اسلامی یکی نیست و مردم ایران را نباید با رفتار و سیاست‌های این حکومت سنجید.

ویدئوی پیوست تنها یادآور شمع‌های روشن‌شده در سال ۲۰۰۱ نیست؛ بازتاب همان پیامی است که امروز نیز از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود: «ایران، جمهوری اسلامی نیست»