قراردادهای میلیونی دولت، پلیس و ارتش کانادا با پسر معاون پیشین رئیس‌جمهور ایران؛هم‌زمان با تحقیقات نهادهای امنیتی کانادا علیه او

تحریریه‌ی مداد | چهارشنبه، دوم سپتامبر ۲۰۲۶

در حالی که وزارت مهاجرت کانادا در بررسی پرونده‌ی ایرانیانی که دوره‌ی اجباری سربازی خود را در سپاه پاسداران گذرانده‌اند، گاه تا جزئی‌ترین سوابق و ارتباطات را زیر ذره‌بین می‌برد، به نظر می‌رسد برخی از فرزندان و نزدیکان مقامات جمهوری اسلامی توانسته‌اند سال‌ها بدون چنین حساسیتی در کانادا زندگی و فعالیت کنند.

پرونده‌ی محمدرضا غفوری‌فرد نمونه‌ای قابل‌توجه از همین تناقض است: پسر معاون پیشین رئیس‌جمهور جمهوری اسلامی نه‌تنها در کانادا کسب‌وکار راه انداخت، بلکه شرکت‌هایش میلیون‌ها دلار قرارداد از دولت، پلیس و ارتش کانادا گرفتند؛ در حالی که نهادهای امنیتی همین کشور سال‌ها درباره‌ی نقش احتمالی او در دور زدن تحریم‌ها و توسعه‌ی فناوری‌های نظامی جمهوری اسلامی تحقیق می‌کردند.

گزارشی تازه از گلوبال‌نیوز نشان می‌دهد شرکت‌های متعلق به محمدرضا غفوری‌فرد، فرزند حسن غفوری‌فرد، معاون پیشین رئیس‌جمهور و از چهره‌های باسابقه جمهوری اسلامی، بیش از دو میلیون دلار قرارداد از دولت‌های فدرال و استانی کانادا دریافت کرده‌اند؛ در حالی که نهادهای امنیتی کانادا سال‌هاست درباره‌ی سوابق او و ارتباط احتمالی فعالیت‌های پیشینش با برنامه‌های نظامی جمهوری اسلامی تحقیق می‌کنند.

محمدرضا غفوری‌فرد، ۴۵ ساله و ساکن ادمونتون، در فعالیت‌های تجاری خود در کانادا عمدتاً از نام «Sal Ghafouri» استفاده می‌کند. او مالک دو شرکت Melanite Group و Radian Group در آلبرتاست که براساس اسناد بررسی‌شده توسط گلوبال‌نیوز، قراردادهایی با نهادهایی از جمله پلیس فدرال کانادا (RCMP)، وزارت دفاع ملی، نیروهای مسلح کانادا، سازمان خدمات اصلاح و تربیت کانادا و وزارت نوآوری، علوم و توسعه اقتصادی داشته‌اند.

اما اسناد تازه از حالت محرمانه خارج‌شده‌ی سرویس اطلاعات امنیتی کانادا (CSIS) تصویری متفاوت از گذشته‌ی او ارائه می‌کنند. براساس ارزیابی CSIS، غفوری‌فرد پیش از مهاجرت به کانادا در شرکت ایرانی «ربیع کوثر» فعالیت داشته و در تحقیق و توسعه فناوری‌های نظامی مشارکت کرده است.

سرویس اطلاعات امنیتی کانادا مدعی است او در پروژه‌هایی از جمله سامانه موشکی «شاهین»، پروژه جنگ الکترونیک «رعد» برای ایجاد اختلال در ارتباطات و سامانه «سینا» برای جهت‌یابی با کاربردهای نظامی فعالیت داشته است. براساس همین گزارش، محصولات شرکت محل کار او از طریق صنایع الکترونیک ایران در اختیار وزارت دفاع، نیروهای نظامی و سپاه پاسداران قرار می‌گرفته است.

یکی از جدی‌ترین بخش‌های گزارش CSIS به خرید تجهیزات مورد نیاز این پروژه‌ها مربوط می‌شود. این سازمان می‌گوید غفوری‌فرد در ساختاری برای تهیه قطعاتی فعالیت داشته که به‌دلیل تحریم‌ها مستقیماً در اختیار ایران قرار نمی‌گرفتند. طبق این گزارش، قطعات مورد نیاز از طریق یک رابط در مالزی و کشورهای ثالث، از جمله آمریکا، تهیه می‌شدند.

سرویس اطلاعات امنیتی کانادا همچنین می‌گوید غفوری‌فرد پس از مهاجرت به کانادا، هنگام سفری به ایران در سال ۲۰۱۵ دو بار با اعضای وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی دیدار کرده است. براساس این گزارش، مأموران از او درباره شغلش در کانادا، سفرهای احتمالی به آمریکا و تماس احتمالی با سرویس‌های اطلاعاتی کانادا یا آمریکا سؤال کرده و به او توصیه کرده‌اند به آمریکا سفر نکند.

با وجود تحقیقات نهادهای امنیتی کانادا علیه او، شرکت‌های غفوری‌فرد موفق به دریافت قراردادهای متعدد دولتی شدند. از جمله وزارت دفاع کانادا دو قرارداد به ارزش مجموع بیش از ۱/۵ میلیون دلار به شرکت‌های او داده است. RCMP نیز برای تهیه یک دستگاه تصویربرداری بروسکوپ با شرکت او قرارداد داشته است.

حتی پس از تهیه گزارش امنیتی CSIS در سال ۲۰۲۳ نیز جریان پول دولتی به شرکت او کاملاً متوقف نشد. در سال ۲۰۲۴ وزارت نوآوری، علوم و توسعه اقتصادی کانادا کمک‌هزینه‌ای ۱۵ هزار دلاری برای «پذیرش فناوری‌های جدید» به Melanite اختصاص داد و چند ماه بعد نیروهای مسلح کانادا قرارداد دیگری با این شرکت بستند.

پرونده مهاجرتی غفوری‌فرد دست‌کم از سال ۲۰۱۷ با ملاحظات امنیت ملی روبه‌رو بوده و آژانس خدمات مرزی کانادا (CBSA) نیز روند اخراج او را به‌دلیل فعالیت‌هایش در ایران آغاز کرده بود اما به‌دلیل ناتوانی در استفاده از شواهد مورد نیاز متوقف شد. با این حال، وزارت مهاجرت در مه ۲۰۲۶ روند جلوگیری از اعطای شهروندی به او را با استناد به «تهدید علیه امنیت کانادا» آغاز کرد. غفوری‌فرد اتهامات را رد کرده و می‌گوید طی بیش از یک دهه زندگی در کانادا بارها تحت بررسی امنیتی قرار گرفته، به پرسش‌های CSIS صادقانه پاسخ داده و برای رد این اتهامات از راه‌های حقوقی استفاده خواهد کرد.