تحریریهی «مداد»
تحریریهی مداد | جمعه، ۲۸ اوت ۲۰۲۶
شبکهی سیبیسی کانادا در آستانهی بیستوپنجمین سالگرد حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به خبرنگاران و دبیران این شبکه اعلام کرد از بهکار بردن عبارت «حملات تروریستی» برای توصیف ۱۱ سپتامبر خودداری کنند، مگر اینکه این عنوان به منبعی نسبت داده شود.
این دستور در یادداشتی از «باسم بشری» (Basem Boshra)، مدیر ارشد استانداردهای روزنامهنگاری و اعتماد عمومی در سیبیسی نیوز، به کارکنان این شبکه ابلاغ شده است.
به خبرنگاران توصیه شده از عباراتی مانند «هواپیمارباییهایی که به سقوط هواپیماهای مسافربری منجر شد» استفاده کنند و به نابودی مرکز تجارت جهانی اشاره کنند.
این سیاست CBC در پرهیز از بهکاربردن مستقیم واژههای «تروریست» و «تروریسم»، سیاست تازهای نیست و با مدیریت «باسم بشرى» آغاز نشده است. استانداردهای تحریریهی این رسانه از سالها پیش خبرنگاران را تشویق میکند بهجای برچسبگذاری، عمل و عاملان آن را توصیف کنند و در صورت استفاده از واژهی «تروریست»، آن را به یک منبع یا مقام مشخص نسبت دهند. برای نمونه، پس از حملهی تروریسای هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل ــ زمانی که بشرى هنوز مسئول استانداردهای CBC نبود ــ مدیران این شبکه به خبرنگاران یادآوری کردند که خودشان اعضای حماس را «تروریست» ننامند.
برودی فنلون، مدیرکل و سردبیر ارشد سیبیسی نیوز نیز در یادداشتی در سال ۲۰۲۳ توضیح داده بود که این شبکه وظیفهی خود را مستندسازی رویدادهای خشونتآمیز میداند، اما خود بهطورمستقل گروهی را «تروریست» یا اقدامی را «تروریستی» نمینامد؛ زیرا چنین واژههایی میتوانند به دلیل بار سیاسی و احساسی، مانعی برای روزنامهنگاری باشند.
این سیاست فقط به ۱۱ سپتامبر محدود نمیشود و در دستورالعملهای سیبیسی دربارهی بمبگذاریهای لندن در سال ۲۰۰۵، بمبگذاری قطارهای مادرید در سال ۲۰۰۴ و بمبگذاری فرودگاه مسکو در سال ۲۰۱۱ نیز رویکرد مشابهی مطرح شده است.
در این موارد، سیبیسی ترجیح میدهد از عباراتی مانند «حملات ۱۱ سپتامبر» استفاده کند، مگر اینکه عنوان «تروریستی» به یک منبع نسبت داده شود.
وارن کینسلا، ستوننویس تورنتو سان، با انتشار این دستورالعمل، سیبیسی را متهم کرد که با پرهیز از واژهی «تروریسم»، واقعیت تاریخی حملات ۱۱ سپتامبر را تحریف میکند.
وی استدلال کرد که بر اساس تعریف پذیرفتهشدهی تروریسم، حملات ۱۱ سپتامبر آشکارا یک اقدام تروریستی بوده است.
در ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، ۱۹ عضو القاعده، چهار هواپیمای مسافربری را ربودند. دو هواپیما به برجهای مرکز تجارت جهانی در نیویورک برخورد کرده و این دو ساختمان را ویران کردند.
هواپیمای سوم به ساختمان پنتاگون در واشنگتن دیسی اصابت کرد و هواپیمای چهارم پس از تلاش مسافران برای بازپسگیری کنترل هواپیما در پنسیلوانیا سقوط کرد. در مجموع نزدیک به ۳ هزار نفر در این حملات کشته شدند که ۲ هزار و ۷۵۳ نفر از آنها در نیویورک جان باختند.
ادارهی تحقیقات فدرال ایالاتمتحده (FBI) حملات ۱۱ سپتامبر را مرگبارترین حملات تروریستی تاریخ توصیف کرده است.
دولت کانادا نیز القاعده را در فهرست گروههای تروریستی قرار داده است.
ریچل توماس، نمایندهی محافظهکار مجلس عوام کانادا از آلبرتا، این دستورالعمل را «کاملاً شرمآور» خواند و گفت خودداری از توصیف ۱۱ سپتامبر بهعنوان اقدام تروریستی، به قربانیان، خانوادههای آنها، بازماندگان و نیروهای امدادی بیاحترامی میکند.
این جنجال یادآور بحث مشابهی است که پس از حملهی ۷ اکتبر ۲۰۲۳ گروه تروریستی حماس به اسرائیل دربارهی سیاست سیبیسی شکل گرفت.
در آن زمان نیز یک ایمیل داخلی به خبرنگاران هشدار داده بود که اعضای گروههای مسلح یا سربازان را «تروریست» ننامند و این واژه را در قالب دیدگاه منتسب به دیگران به کار ببرند. سیبیسی آن ایمیل و سیاست مربوط به آن را تأیید و از آن دفاع کرده بود.
در مقابل، منتقدان این سیاست میگویند میان «نسبت دادن یک اتهام» و توصیف یک واقعیت تاریخی، تفاوت وجود دارد و خودداری از بهکارگیری واژهی تروریسم دربارهی حملهای که عاملان، اهداف و ماهیت آن بهطورگسترده و رسمی مشخص شده است، میتواند موجب ابهام در گزارشدهی دربارهی یکی از مهمترین حملات تروریستی تاریخ شود.
سیبیسی اما همچنان تأکید دارد که سیاست آن، پرهیز از برچسبگذاری مستقل و استفاده از این واژهها همراه با نسبت دادن آنها به منابع است، نه انکار وقوع یا ماهیت خشونتبار حملات ۱۱ سپتامبر.
خبرهای صبحگاهی
Add comment