تحریریه‌ی «مداد»
تحریریه‌ی مداد | چهارشنبه، ۱۹ اوت ۲۰۲۶
پیر پالیِو، رهبر حزب محافظه‌کار کانادا، در واکنش به نگرانی شماری از ایرانیان درباره تأثیر سابقه‌ی سربازی اجباری در سپاه پاسداران بر پرونده‌های مهاجرتی، می‌گوید دولت کانادا نباید کسانی را که به اجبار دوران خدمت خود را در سپاه گذرانده‌اند، در کنار اعضای واقعی این سازمان قرار دهد.
پالیِو این موضع را در گفت‌وگویی با نگار مجتهدی، روزنامه‌نگار ایرانی-کانادایی ایران‌اینترنشنال، در حاشیه‌ی یک گردهمایی جامعه‌ی ایرانی در نورث ونکوور مطرح کرده است؛ برنامه‌ای که روز شنبه و هم‌زمان با کارزار انتخابات میان‌دوره‌ای این حوزه‌ی انتخاباتی برگزار شد. انتخابات این حوزه قرار است ۳۱ اوت برگزار شود.
پالیِو به ایران‌اینترنشنال گفت دولت با شیوه‌ی فعلی اجرای مقررات، ممکن است افرادی «قانون‌مدار و شرافتمند» را هدف قرار دهد که خود مخالف سپاه هستند اما پیش‌تر به‌دلیل سربازی اجباری قربانی این سیستم شده‌اند.
او افزود هدف از قرار دادن سازمان‌ها در فهرست گروه‌های تروریستی، برخورد با عاملان است و نه قربانیان و از دولت خواست «تروریست‌های واقعی» را هدف قرار دهد، نه کسانی را که قربانی آن‌ها شده‌اند.
این اظهارنظر در شرایطی مطرح می‌شود که شمار قابل‌توجهی از ایرانیان مهاجری که دوران سربازی اجباری خود را در یگان‌های وابسته به سپاه گذرانده‌اند، در هفته‌های اخیر از اداره‌ی مهاجرت کانادا نامه‌ی رعایت انصاف رویه‌ای یا Procedural Fairness Letter دریافت کرده‌اند.
شبکه‌ی حمایتی Unheard Conscript Advocacy Network که از سربازان سابق و خانواده‌های آن‌ها تشکیل شده، به ایران‌اینترنشنال گفته بیش از ۵۰۰ نفر از حدود ۱۳۰۰ عضو گروه تلگرامی این شبکه، دریافت چنین نامه‌هایی را گزارش کرده‌اند. این نامه‌ها معمولاً به متقاضی ۳۰ روز فرصت می‌دهند تا پیش از تصمیم نهایی اداره‌ی مهاجرت، درباره‌ی نگرانی‌های مطرح‌شده توضیح و مدرک ارائه کند. این آمار متعلق به این گروه حمایتی است و دولت کانادا آمار ملی مستقلی در این زمینه منتشر نکرده است.
موضوع پس از آن حساس‌تر شده که ایران‌اینترنشنال اسنادی از چند پرونده را بررسی کرده است. در یکی از این پرونده‌ها، افسر مهاجرت پذیرفته که خدمت فرد در سپاه اجباری بوده، اما با این استدلال که برای عضویتی که در نتیجه‌ی خدمت اجباری ایجاد شده «معافیتی» وجود ندارد، او را غیرقابل‌پذیرش به کانادا تشخیص داده است. در پرونده‌ای دیگر نیز برای فردی که در سال‌های ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ سرباز وظیفه‌ی سپاه بوده و وظایفی مانند کار در آشپزخانه، فروشگاه و گاهی رانندگی داشته، نامه‌ی هشدار درباره‌ی احتمال inadmissibility صادر شده است.
با این حال، اداره‌ی مهاجرت، پناهندگی و شهروندی کانادا، IRCC، تأکید می‌کند که سربازی اجباری در سپاه به‌خودی‌خود به معنای غیرقابل‌پذیرش بودن فرد به کانادا نیست.
آناهیتا بلادی، سخنگوی IRCC، به ایران‌اینترنشنال گفته هر پرونده به‌صورت جداگانه بررسی می‌شود و نامه‌ی Procedural Fairness Letter نیز تصمیم نهایی نیست، بلکه فرصتی است تا متقاضی درباره‌ی سابقه‌ی خدمت خود توضیح دهد. تصمیم نهایی پس از بررسی پاسخ متقاضی، اطلاعات موجود، رویه‌های قضایی و همچنین توصیه‌های نهادهایی از جمله آژانس خدمات مرزی کانادا و سرویس اطلاعات امنیتی کانادا گرفته می‌شود. مقررات دولت کانادا نیز اصولاً پیش‌بینی می‌کند که متقاضی پیش از صدور تصمیم نهایی درباره‌ی نگرانی‌های مربوط به admissibility فرصت پاسخ‌گویی داشته باشد.
کانادا در ۱۹ ژوئن ۲۰۲۴ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را پس از مدت‌ها تأخیر برای پرهیز از ایجاد مشکل برای وضعیت مهاجرتی کسانی که سربازی خود را در سپاه گذرانده بودند، در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داد. اما از آن زمان، وضعیت افرادی که بر اثر نظام سربازی اجباری ایران برای مدتی در یگان‌های سپاه خدمت کرده‌اند، به یکی از مسائل پیچیده‌ی پرونده‌های مهاجرتی برخی ایرانیان تبدیل شده است.
شهرام يزدانپناه
