استراتژی جدید هوش مصنوعی کانادا؛ رشد اقتصادی یا غفلت از پیامدهای اجتماعی؟

دولت کانادا اوایل ژوئن از برنامه جدید خود با عنوان«هوش مصنوعی برای همه» (AI for All) رونمایی کرد؛ راهبردی که بیش از دو میلیارد دلار سرمایه‌گذاری را برای توسعه زیرساخت‌ها، آموزش نیروی کار، پژوهش و گسترش استفاده از هوش مصنوعی در اقتصاد کشور پیش‌بینی می‌کند.

هدف این برنامه آن است که تا سال ۲۰۳۱ جایگاه کانادا را در رقابت جهانی هوش مصنوعی تقویت کند، بهره‌وری اقتصادی را افزایش دهد و فرصت‌های شغلی جدیدی ایجاد کند. دولت می‌گوید این راهبرد بر چهار محور اصلی استوار است: زیرساخت، مهارت‌آموزی، پذیرش فناوری و توسعه مسئولانه هوش مصنوعی.

اما همه کارشناسان نسبت به این طرح خوش‌بین نیستند.

سایمون بلانشت، مدرس دانشگاه و پژوهشگر سیاست‌گذاری فناوری، در تحلیلی که در نشریه The Conversationمنتشر شده است استدلال می‌کند که راهبرد جدید بیش از آنکه بر پاسخگویی، نظارت و عدالت اجتماعی تمرکز داشته باشد، بر رشد اقتصادی و رقابت‌پذیری تأکید می‌کند.

به گفته او، هنوز پاسخ روشنی برای برخی پرسش‌های مهم وجود ندارد: اگر هوش مصنوعی باعث حذف یا دگرگونی مشاغل شود چه حمایت‌هایی از کارکنان صورت خواهد گرفت؟ چه نظارتی بر استفاده از سامانه‌های هوش مصنوعی در محیط‌های کاری وجود خواهد داشت؟ و چگونه می‌توان از تبعیض‌های الگوریتمی جلوگیری کرد؟

چرا این خبر مهم است؟

کانادا یکی از پیشگامان پژوهش در حوزه هوش مصنوعی محسوب می‌شود. پژوهشگرانی مانند یوشوا بنجیو در مونترال نقش مهمی در شکل‌گیری موج کنونی هوش مصنوعی داشته‌اند و شهرهایی مانند مونترال، تورنتو و ادمونتون از قطب‌های جهانی این فناوری به شمار می‌روند.

اما اکنون بحث اصلی دیگر فقط توسعه فناوری نیست؛ بلکه چگونگی استفاده از آن است. بسیاری از کارشناسان هشدار می‌دهند که مشاغل سطح ورودی، کارهای اداری و برخی موقعیت‌های حرفه‌ای ممکن است بیش از دیگران در معرض تغییر قرار بگیرند. همچنین گروه‌های آسیب‌پذیر، اقلیت‌ها و افراد دارای دسترسی محدود به آموزش‌های جدید ممکن است کمتر از مزایای این تحول بهره‌مند شوند.

از سوی دیگر، موضوعاتی مانند مصرف انرژی مراکز داده، مالکیت داده‌ها، حریم خصوصی و شفافیت تصمیم‌گیری الگوریتم‌ها نیز همچنان محل بحث هستند.

در نتیجه، پرسش اصلی دیگر این نیست که آیا هوش مصنوعی اقتصاد کانادا را تغییر خواهد داد یا نه؛ بلکه این است که آیا این تغییر به سود همه شهروندان خواهد بود یا تنها بخشی از جامعه از منافع آن بهره‌مند خواهند شد.