همزمان با جام جهانی در آمریکای شمالی «ساکر» یا «فوتبال»؟ کدام درست است؟

به گزارش ICI، با برگزاری جام جهانی در آمریکای شمالی، یکی از بحث‌های همیشگی فوتبال دوباره مطرح شده است: این ورزش را باید «ساکر» نامید یا «فوتبال»؟

برای بسیاری از طرفداران در جهان، پاسخ روشن است: این ورزش «فوتبال» است و بحثی وجود ندارد.

حتا برخی معتقدند واژه «ساکر» یک اصطلاح آمریکایی یا حتا یک اشتباه تاریخی است. اما بررسی‌های تاریخی نشان می‌دهد ماجرا پیچیده‌تر از این است.

استفان شیمانسکی (Stefan Szymanski)، استاد مدیریت ورزشی در دانشگاه میشیگان (University of Michigan)، که درباره‌ی منشأ این واژه تحقیق کرده، می‌گوید واژه «ساکر» نخستین بار در انگلستان استفاده شد و ریشه آن به دهه‌ی ۱۸۸۰ در آکسفورد برمی‌گردد.

وی توضیح می‌دهد که در قرن نوزدهم بریتانیا، چند نوع فوتبال از جمله فوتبال راگبی و Association Football ، همان ورزش امروزی که در جام جهانی فیفا بازی می‌شود، وجود داشت.

به گفته‌ی وی، دانشجویان آکسفورد در آن زمان واژه‌ها را به شکل عامیانه کوتاه و به آن‌ها پسوند «er» اضافه می‌کردند؛ مانند «rugger» برای راگبی فوتبال. در مورد «association football»، آن‌ها بخش «soc» را از وسط واژه انتخاب کردند و آن را به «soccer» تبدیل کردند.

این واژه در اواخر قرن نوزدهم در مطبوعات بریتانیا نیز دیده شد و حتا روزنامه دیلی تلگراف (Daily Telegraph) در مقاله‌ای درباره‌ی «اصطلاحات آکسفورد» از «ساکر» به عنوان نمونه‌ای از این زبان‌سازی یاد کرد.

شیمانسکی می‌گوید از قرن بیستم به بعد، واژه «ساکر» در بریتانیا نیز به‌طور گسترده استفاده می‌شد و حتا در کتاب‌های آموزشی فوتبال در انگلستان هم به کار می رفت.

با گذشت زمان، این واژه به کشورهایی منتقل شد که در آن‌ها واژه «فوتبال» به ورزش‌های دیگری نیز اشاره داشت. برای مثال در کانادا فوتبال می‌تواند به فوتبال کانادایی اشاره کند، در آمریکا معمولاً منظور فوتبال آمریکایی است و در کشورهای دیگر نیز معانی متفاوتی دارد. به همین دلیل، «ساکر» به واژه‌ای کاربردی برای تفکیک این ورزش تبدیل شد.

در کانادا و آمریکا، این واژه هنوز هم رایج است، در‌حالی‌که در بریتانیا به تدریج کمتر استفاده شد و «فوتبال» به شکل اصلی آن بازگشت.

به گفته‌ی شیمانسکی، بحث امروز بیش‌تر از آن‌که درباره‌ی تاریخچه باشد، به هویت و فرهنگ مربوط است.

وی این جدل را در ظاهر «بی‌فایده» توصیف کرده و توضیح می‌دهد که در پس آن رقابت فرهنگی میان بریتانیا و آمریکا نیز دیده می‌شود.

در نهایت، هر دو واژه «فوتبال» و «ساکر» در بخش‌های مختلف جهان استفاده می‌شوند و هر کدام در زمینه‌ی زبانی و فرهنگی خود منطقی هستند.