بازگشت تدریجی اینترنت جهانی به ایران پس از ۸۸ روز خاموشی

نشانه‌هایی از پایان طولانی‌ترین قطع اینترنت سراسری در جهان دیده می‌شود. پس از ۸۸ روز محدودیت و قطع گسترده ارتباطات، گزارش‌ها از آغاز بازگشت تدریجی اینترنت بین‌الملل در ایران خبر می‌دهند.

«نت‌بلاکس»، نهاد رصدکننده وضعیت اینترنت جهان، روز سه‌شنبه ۲۶ مه اعلام کرد داده‌های زنده این مجموعه نشان می‌دهد بخشی از اتصال جهانی ایران دوباره برقرار شده است.

بر اساس اعلام نت‌بلاکس، این بازگشت نسبی پس از حدود ۲۰۹۳ ساعت انزوای تقریباً کامل از شبکه‌های بین‌المللی رخ داده؛ دوره‌ای که به گفته این نهاد، به عنوان طولانی‌ترین قطع سراسری اینترنت در تاریخ مدرن ثبت شده است.

گزارش‌ها همچنین حاکی است که در حال حاضر حدود ۳۴ درصد از اتصال بین‌المللی دوباره فعال شده، هرچند هنوز مشخص نیست این روند پایدار خواهد ماند یا نه.

▪️سایه‌ی اختلافات داخلی جمهوری اسلامی بر سر اینترنت

این تحول در شرایطی رخ می‌دهد که روز گذشته رسانه‌های ایران از ابلاغ دستور مسعود پزشکیان به وزارت ارتباطات برای بازگرداندن اینترنت بین‌الملل خبر داده بودند. همچنین «ستاد راهبردی و ساماندهی فضای مجازی» اعلام کرده بود بازگشت اینترنت به وضعیت پیش از دی‌ماه ۱۴۰۴ تصویب شده است.

اما تنها یک روز بعد، دیوان عدالت اداری با صدور دستور موقت، اجرای مصوبه مربوط به این ستاد را متوقف و اعلام کرد تصمیم‌های آن تا زمان رسیدگی نهایی، قابل اجرا نیست.

با این حال، خبرگزاری ایسنا به نقل از یک «منبع مطلع» گزارش داد که فرآیند اتصال اینترنت با دستور وزیر ارتباطات آغاز شده و احتمال دارد طی ۲۴ ساعت آینده دسترسی برای کاربران بیشتری فراهم شود.

▪️ اینترنتی که با بحران قطع شد

اختلال‌های گسترده اینترنت در ایران در جریان رویدادهای دی‌ماه آغاز شد و از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ هم‌زمان با آغاز جنگ میان ایران، اسرائیل و آمریکا به مرحله قطع تقریباً کامل رسید؛ وضعیتی که تا امروز ادامه داشت.

مقام‌های جمهوری اسلامی پیش‌تر گفته بودند تصمیم قطع اینترنت بر اساس مصوبه شورای عالی امنیت ملی اتخاذ شده و بازگشت آن نیز نیازمند تصمیم همان نهاد است.

▪️ همزمان؛ اختلاف آمریکا و اسپیس‌ایکس بر سر اینترنت برای ایران

اما آنچه این خبر را قابل توجه‌تر می‌کند، درز اطلاعاتی از تلاش پنتاگون برای برقراری اینترنت ماهواره‌ای رایگان در ایران است.

گزارش‌هایی منتشر شده که نشان می‌دهد پنتاگون در تلاش برای کمک به شهروندان ایرانی برای عبور از محدودیت‌های ارتباطی جمهوری اسلامی، درباره پروژه‌ای مرتبط با اتصال مستقیم تلفن‌های همراه به شبکه استارلینک با اسپیس‌ایکس اختلاف پیدا کرده است.

بر اساس گزارش رویترز، این اختلاف بر سر هزینه خدمات استارلینک و استفاده از آن در تجهیزات نظامی، از جمله پهپادهای «لوکاس»، شکل گرفته است. مقام‌های اسپیس‌ایکس گفته‌اند قیمت درخواستی ارتش آمریکا با سطح خدمات دریافتی هم‌خوانی ندارد و در نهایت پنتاگون با افزایش قیمت پیشنهادی موافقت کرده است. هنوز جزئیات بیشتری از این خبر منتشر نشده است.

▫️ منبع: نت‌بلاکس، ایسنا، رویترز
▫️گردآوری، ترجمه و بازنویسی از مجله مداد