خبرهای صبحگاهی
دستکم ۳۵ کشته و ۱۲۰۰ بازداشتی در اعتراضات سراسری ایران
اعتراضات همچنان ادامه دارد
به گزارش Noovo.info، به گفتهی فعالان حقوق بشر، شمار کشتهشدگان خشونتهای مرتبط با اعتراضات سراسری در ایران به دستکم ۳۵ نفر رسیده و این اعتراضات همچنان ادامه دارد و هیچ نشانهای از کاهش اعتراضات دیده نمیشود.
این آمار را خبرگزاری آمریکایی آژانس خبری فعالان حقوق بشر اعلام کرده که گزارش داده بیش از ۱۲۰۰ نفر در جریان اعتراضاتی که بیش از یک هفته از آغاز آن میگذرد، بازداشت شدهاند. بر اساس این گزارش، ۲۹ معترض، چهار کودک و دو عضو نیروهای امنیتی ایران جان خود را از دست دادهاند و اعتراضات به بیش از ۲۵۰ نقطه در ۲۷ استان از مجموع ۳۱ استان کشور گسترش پیدا کرده است. این نهاد که گزارشهای خود را بر پایهی شبکهای از فعالان داخل ایران تهیه میکند، در ناآرامیهای گذشته نیز منبعی قابلاعتماد بوده است.
در همین حال، خبرگزاری فارس نزدیک به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، دوشنبه شب گزارش داد حدود ۲۵۰ مأمور پلیس و ۴۵ نفر از اعضای نیروی بسیج که تماما داوطلب هستند، در جریان تظاهرات زخمی شدهاند.
در این میان، افزایش شمار قربانیان، خطر مداخلهی ایالاتمتحده را نیز پررنگتر کرده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالاتمتحده، جمعهی گذشته هشدار داد اگر جمهوریاسلامی معترضان را بهطورخشونتآمیز به قتل برساند، آمریکا به کمک آنها خواهد آمد. هرچند هنوز مشخص نیست ترامپ چگونه یا آیا اصلا وارد عمل خواهد شد، این اظهارات بلافاصله واکنش تند رهبران جمهوریاسلامی را در پی داشت و آنها تهدید کردند، نیروهای آمریکایی در خاورمیانه را هدف قرار خواهند داد. این سخنان پس از آن اهمیت بیشتری پیدا کرد که ارتش ایالاتمتحده روز شنبه نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا و از متحدان دیرینهی جمهوریاسلامی را بازداشت کرد.
این اعتراضات بزرگترین ناآرامیها در ایران از سال ۲۰۲۲ تاکنون به شمار میرود که در پی مرگ مهسا امینی، دختر ۲۲ ساله، به دلیل رعایت نکردن حجاب اجباری در بازداشت پلیس بود، موجی از اعتراضات سراسری را برانگیخت که هنوز به گستردگی یا شدت اعتراضاتی نیست که پس از مرگ وی و بازداشتش شکل گرفت. ایران در سالهای اخیر چندین موج اعتراض سراسری را تجربه کرده است. با تشدید تحریمها و مشکلات اقتصادی پس از یک جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل، ارزش ریال در ماه دسامبر سقوط کرد و به حدود ۱/۴ میلیون ریال در برابر هر دلار رسید که اندکی بعد، جرقهی این اعتراضات را زد.
ارزیابی ابعاد واقعی این موج جدید اعتراضات دشوار است، زیرا رسانههای دولتی ایران اطلاعات اندکی در اینباره منتشر کردهاند. ویدئوهای منتشرشده در فضای آنلاین تنها صحنههایی کوتاه و لرزان از حضور مردم در خیابانها یا صدای تیراندازی را نشان میدهد. خبرنگاران داخل ایران نیز با محدودیتهای گستردهای در گزارشدهی از جمله الزام به دریافت مجوز برای سفر در داخل کشور و خطر آزار یا بازداشت از سوی مقامها روبهرو هستند.
با وجود این شرایط، اعتراضات همچنان حتا پس از آنکه علی خامنهای، رهبر جمهوریاسلامی روز شنبه اعلام کرد اغتشاشگران باید سر جای خود نشانده شوند، ادامه دارد.
تبلیغات
کنارهگیری کریستیا فریلند از نمایندگی پارلمان کانادا در هفتههای آینده، در پی پذیرش نقش مشاور اقتصادی ولودیمیر زلنسکی
به گزارش National Post، کریستیا فریلند، نمایندهی لیبرال پارلمان کانادا و وزیر پیشین اقتصاد کشور اعلام کرده که پس از پذیرش سمت مشاور توسعهی اقتصادی ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در هفتههای آینده از کرسی خود در پارلمان کنارهگیری خواهد کرد.
زلنسکی روز دوشنبه این انتصاب را اعلام و فریلند حدود ۱۲ ساعت بعد، در شبکههای اجتماعی خروج قریبالوقوع خود از پارلمان را تأیید کرد.
فریلند که نخستینبار در سال ۲۰۱۳ بهعنوان نمایندهی لیبرال از تورنتو وارد پارلمان شد، در پیامی در شبکهی ایکس نوشت: «اوکراین در خط مقدم نبرد جهانی امروز برای دموکراسی قرار دارد و من از این فرصت استقبال میکنم که بهصورت داوطلبانه و بدون دریافت دستمزد، بهعنوان مشاور اقتصادی رئیسجمهور زلنسکی همکاری کنم.»
وی همچنین اعلام کرد از سمت خود بهعنوان نمایندهی ویژهی مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، در بازسازی اوکراین نیز کنارهگیری میکند و افزود: «در هفتههای آینده کرسیام در پارلمان را نیز ترک خواهم کرد. از رأیدهندگانم برای سالها اعتماد و حمایت سپاسگزارم.»
ولودیمیر زلنسکی در اعلام این انتصاب، کریستیا فریلند را فردی بسیار توانمند توصیف کرد که تجربهی گستردهای در جذب سرمایهگذاری و اجرای اصلاحات اقتصادی دارد. وی تأکید کرد که اوکراین در شرایط کنونی نیازمند تقویت تابآوری داخلی چه برای بازسازی سریع کشور در صورت پیشرفت دیپلماسی، و چه برای تقویت توان دفاعی است درصورتیکه پایان جنگ بهدلیل تأخیر شرکای بینالمللی طولانیتر شود.
با این حال، پذیرش نقش مشاورهای برای یک دولت خارجی درحالیکه فریلند همچنان نمایندهی پارلمان کانادا و دبیر پارلمانی نخستوزیر در پروندهی بازسازی اوکراین بود، واکنش منفی ناظران سیاسی و نمایندگان احزاب مخالف را برانگیخت.
مایکل چونگ، منتقد سیاست خارجی حزب محافظهکار، در شبکههای اجتماعی نوشت که یک نمایندهی پارلمان نمیتواند همزمان مشاور دولت خارجی باشد و باید یکی از این دو نقش را انتخاب کند. دان دیویس، رهبر موقت نیودموکراتها نیز تأکید کرد نمیتوان همزمان به کانادا و کشوری دیگر خدمت کرد و خواستار استعفای فوری فریلند از نمایندگی پارلمان شد.
اندرو تامسون، وزیر اقتصاد پیشین نیودموکراتهای ساسکاچوان و تحلیلگر سیاسی، این وضعیت را غیرقابلدفاع دانست و گفت نمایندگان شاغل پارلمان نباید در هیچ سطحی به دولتهای خارجی مشاوره بدهند.
دفتر مارک کارنی به پرسشها دربارهی زمان اطلاع نخستوزیر از این انتصاب، موافقت او با آن و قابلقبول بودن همزمانی این نقشها پاسخی نداد. در همین حال، ایان استدمن (Ian Stedman)، کارشناس اخلاق دولتی، گفت هرچند این وضعیت در ظاهر غیرقابلقبول به نظر میرسد، اما باید سازوکارهایی وجود داشته باشد تا اطمینان حاصل شود فریلند اطلاعات غیرمجاز بهدستآمده از نقش پارلمانی خود را در اختیار دولت اوکراین قرار نمیدهد. او همچنین از نحوهی اعلام این خبر که ابتدا از سوی زلنسکی و نه دولت کانادا منتشر شد، ابراز شگفتی کرد.
کریستیا فریلند که پیشتر معاون نخستوزیر در دولت جاستین ترودو بود، سال گذشته برای رهبری حزب لیبرال نامزد شد اما رقابت را به مارک کارنی واگذار کرد. کارنی او را بهعنوان وزیر حملونقل و تجارت داخلی منصوب کرد که فریلند در سپتامبر از آن استعفا داد و همزمان اعلام کرد در انتخابات فدرال بعدی نامزد نخواهد شد. بعدها، او بهعنوان نمایندهی ویژهی نخستوزیر در بازسازی اوکراین منصوب شد؛ نقشی بدون دفتر و کارمند که افزایش حقوق داشت.
در نوامبر نیز اعلام شد که فریلند ۵۶ ساله، از ژوئیهی آینده بهعنوان رئیس Rhodes House، بخشی از ساختمان دانشگاه آکسفورد که مدرک کارشی ارشد خودم از آن گرفته، و مدیرعامل بنیاد رودز در آکسفورد فعالیت خود را آغاز خواهد کرد و به بریتانیا نقل مکان میکند. او از سوی مادر دارای تبار اوکراینی است، به زبان اوکراینی تسلط دارد و سالهاست از حامیان سرسخت این کشور و منتقد سیاستهای روسیه و ولادیمیر پوتین به شمار میرود. این تحولات همزمان با سفر مارک کارنی به پاریس برای دیدار با رهبران جهان دربارهی پایان جنگ روسیه و اوکراین رخ داده است.
تفاوت نرخ تورم موادغذایی در استانها و مناطق مختلف کانادا
به گزارش CTV، آمارهای تازهی ادارهی آمار کانادا نشان میدهد قیمت موادغذایی در مقایسهی سالبهسال، در مجموع استانها و قلمروهای کشور بهطورمیانگین ۳/۴ درصد افزایش داشته است، اما شدت این افزایش از یک منطقه به منطقهی دیگر تفاوت قابلتوجهی دارد.
پدیدهی کوچکسازی کالاها روال عادی تولیدکنندگان شده و مردم باید برای محصولاتی که حجمشان تا حدود ۳۳ درصد کمتر شده، مبلغ بیشتری بپردازد.
نوا اسکوشیا با ۲/۷ درصد کمترین نرخ افزایش قیمت موادغذایی را داشته که به اعتقاد سیلوَن شارلبوا (Sylvain Charlebois)، استاد دانشگاه دالهوزی و پژوهشگر حوزهی توزیع موادغذایی، کاهش قیمت سوخت، یکی از عوامل مهم در پایینتر بودن فشار تورمی در مناطق دورافتادهای مانند نوا اسکوشیا است، زیرا هزینهی حملونقل کالاها را کاهش داده است.
به گفتهی او، در دو سال گذشته انرژی عامل تعیینکنندهای نبوده و کاهشهای مالیاتی فدرال و استانی، از جمله تعلیق مالیات کالا و خدمات (GST)، بسته به استان تأثیر متفاوتی بر نرخ تورم موادغذایی گذاشته است؛ بهطوریکه این تخفیف در نوا اسکوشیا ۱۴ درصد، در نیوبرانزویک و انتاریو ۱۵ درصد و در برخی استانها تنها حدود پنج درصد بوده است.
شارلبوا تأکید کرد در آینده، بزرگترین چالش برای مناطقی مانند آتلانتیک کانادا، موانع تجارت بیناستانی است که مستقیماً هزینهی انتقال موادغذایی را افزایش میدهد و امکان گسترش مقیاس کسبوکارها یا تأمین کالا از استانهایی مانند کبک و انتاریو را محدود میکند.
گزارش ادارهی آمار کانادا همچنین نشان میدهد قیمت محصولاتی مانند انگور، انواع توت، قهوه و گوشت چرخکردهی گاو در تمام استانها بهصورت ماهانه در حال افزایش است که باعث تردید برخی خریداران نسبت به اخبار امیدوارکننده دربارهی تورم شده است.
بر اساس این آمار، افزایش قیمت موادغذایی بین ماه مه ۲۰۲۴ تا ماه مه ۲۰۲۵ در استانها چنین بوده است: نیوبرانزویک ۳/۷ درصد، نیوفاندلند و لابرادور ۳/۶ درصد، انتاریو ۳/۶ درصد، ساسکاچوان ۳/۵ درصد، جزیرهی پرنس ادوارد ۳/۴ درصد، آلبرتا ۳/۳ درصد، بریتیشکلمبیا ۳/۲ درصد، کبک ۳/۱ درصد، منیتوبا ۳/۰ درصد و نوا اسکوشیا با ۲/۷ درصد کمترین افزایش را ثبت کرده است.
تبلیغات
پرواز ارزش دلار آمریکا به کانال ۱۴۵ هزار تومانی
روز گذشته نوسان افزایشی ارزها در بازار ارز تهران به بالابردن قیمت دلار آمریکا نسبت به تومان ادامه داد و امروز سهشنبه این نرخ در بازار ارز تهران همچنان با روند افزایشی شدید روبهرو بوده بهطوریکه، تا کانال ۱۴۷ هزار تومان هم بالا رفت اما پس از مدتی به کانال ۱۴۵ بازگشت. این نوسان شدید ممکن است در ساعات آینده قیمتها را مجدداً تغییر دهد.
بر این اساس، امروز قیمت دلار آمریکا در ساعت ۱۶:۳۰ امروز به وقت ایران و در لحظهی نگارش این خبر با چهار هزار و ۲۰۰ تومان افزایش نسبت به روز گذشته با ۱۴۵ هزار و ۶۰۰ تومان معامله شد.
این روند افزایشی شدید در نرخ برابری دلار کانادا و تومان نیز مشاهده شده بهطوریکه، امروز قیمت دلار کانادا به کانال ۱۰۵ هزار تومانی رسیده است. بر این اساس، این ارز با افزایش سه هزار و ۱۳۰ تومانی نسبت به روز گذشته با قیمت ۱۰۵ هزار و ۷۹۰ تومان مبادله شد.
تبلیغات
تحریریهی «مداد»
تحریریه «مداد»
