تحریریه‌ی «مداد»
جامعه‌ی یهودیان مونترال پس از حمله‌ی مرگبار استرالیا، با روشن‌کردن شمع‌های حنوکا ایستادگی کرد
چه اتفاقی افتاد؟
در پی حمله‌ی مسلحانه‌ی مرگبار به یک مراسم حنوکا در سیدنی استرالیا — که مقام‌ها آن را اقدامی تروریستی با هدف جامعه‌ی یهودیان توصیف کرده‌اند — جامعه‌ی یهودیان مونترال روز یکشنبه تصمیم گرفت مراسم عمومی روشن‌کردن شمع‌های حنوکا را لغو نکند و آن را به نمادی از همبستگی و مقاومت تبدیل کند.
در این حمله، دست‌کم ۱۵ نفر کشته و ۳۸ نفر مجروح شدند.
بیش از ۲۵۰ نفر در مراسم شمع‌افروزی محله‌ی Notre-Dame-de-Grâce (NDG) شرکت کردند؛ از جمله شهردار مونترال، سُرایا مارتینز فِرادا.
چرا مهم است؟
برای بسیاری از ایرانیانِ کانادا — چه یهودی، چه مسلمان، چه بهایی یا بی‌دین — این خبر فقط درباره‌ی یک جامعه‌ی خاص نیست، بلکه به یک پرسش مشترک برمی‌گردد:
چگونه اقلیت‌ها در برابر نفرت، خشونت و تروریسم واکنش نشان می‌دهند؟
جامعه‌ی ایرانی تجربه‌ی زیسته‌ی مشابهی از ناامنی ناشی از حملات ایدئولوژیک، هدف قرار گرفتن بر اساس هویت دینی یا فرهنگی و تلاش برای حفظ آیین‌ها در فضای ترس دارد. تصمیم جامعه‌ی یهودیان مونترال برای ادامه‌ی مراسم عمومی، پیامی فراتر از یک آیین مذهبی است: کنار کشیدن به‌معنای پیروزی خشونت است.
روایتی از دل جامعه
خاخام ییسرائل برنات از مرکز Chabad NDG گفت پس از شنیدن خبر حمله، لحظه‌ای به لغو مراسم فکر کرده بود، اما به این نتیجه رسید که این کار «اجازه دادن به نفرت برای پیروزی» است.
او به CBC گفت: «واقعیت زندگی امروز ما این است. ما می‌خواهیم جشن بگیریم و نور بیاوریم — و حنوکا دقیقاً درباره‌ی همین است. پاسخ تاریکی همیشه نور است.»
برنات گفت برخی قربانیان را شخصاً می‌شناخته؛ از جمله خاخام الی شلانگر، برگزارکننده‌ی مراسم سیدنی که در حمله کشته شد.
او شلانگر را «روحی زیبا» توصیف کرد و گفت: «نوار زندگی‌اش خیلی زود قطع شد… فاصله زیاد است، اما دردش خیلی نزدیک.»
واکنش مقام‌ها و تدابیر امنیتی
در پی این رویداد: پلیس مونترال اعلام کرد حضور امنیتی خود را در اطراف مراسم‌های حنوکا افزایش داده است.
شهردار مونترال در شبکه‌های اجتماعی نوشت که «حمله به جامعه‌ی یهودیان در استرالیا قلبم را شکست.»
دیوید تجوردمن، شهردار Côte Saint-Luc، گفت حضور گسترده‌ی مردم در مراسم حنوکا نشان می‌دهد پیام این آیین — پیروزی نور بر تاریکی و آزادی مذهبی — امروز از همیشه معنادارتر است.
زمینه‌ی گسترده‌تر
این رویداد در حالی رخ می‌دهد که در ماه‌ها و سال‌های اخیر، نگرانی درباره‌ی امنیت جوامع مذهبی و اقلیت‌ها در کشورهای غربی افزایش یافته است. برای بسیاری از جوامع مهاجر، از جمله ایرانیان، پرسش اصلی این است که چگونه می‌توان هم‌زمان هم هوشیار بود و هم عقب ننشست. در عین حال اتفاق دیگری باعث شد تا این رویداد به جای تقویت خطوط مذهبی نشان دهد که تندروها با بدنه جامعه تفاوت دارند. احمد الاحمد، مرد مسلمانی بود که با دست خالی یکی از تیراندازان را خلع سلاح کرد و ده‌ها نفر را نجات داد.
جمع‌بندی
روشن‌کردن شمع‌های حنوکا در مونترال، پاسخی نمادین اما قدرتمند به خشونتی بود که هزاران کیلومتر آن‌سوتر رخ داد.
پیامی که از این مراسم مخابره شد، ساده اما عمیق بود:
ترس، آیین‌ها را خاموش نمی‌کند؛ نور، راه خود را پیدا می‌کند و برای جامعه‌ی ایرانی یهودی مونترال حنوکای امسال اگرچه تلخ است اما همراهی ایرانیان در یلدا برای مبارزه با تاریکی، شاید آرمشی برای آن‌ها باشد.
این مطلب ابتدا با این لینک در کانال تلگرامی «مداد» منتشر شد.
خبرهای صبحگاهی
