تحریریهی «مداد»
پژوهشگران دانشگاه کلگری در مطالعهای جدید و شگفتانگیز دریافتهاند که همه موجودات زنده، از جمله انسانها، تا زمانی که زنده هستند نوری بسیار ضعیف از خود ساطع میکنند که پس از مرگ ناپدید میشود.
این تیم پژوشی به سرپرستی وحید سالاری، فیزیکدان دانشگاه کلگری، آزمایشهایی را روی موشها و برگهای دو گونه گیاه مختلف انجام دادند. آنها با استفاده از دوربینهای فوقحساس توانستند تابش فوتونهایی را که از سلولهای زنده منتشر میشود، ثبت کنند.
در آزمایش اصلی، چهار موش را در یک اتاق کاملاً تاریک قرار دادند و به مدت یک ساعت از آنها عکسبرداری کردند. در مرحله بعد، پس از مرگ این موشها، برای یک ساعت دیگر عکسبرداری انجام دادند. نتایج نشان داد که تعداد ذرات نور منتشرشده از بدن موشهای زنده بهطورقابلتوجهی بیشتر از موشهای مرده بود.
آزمایشهای مشابه روی برگ گیاهان نیز انجام شد. محققان دریافتند که وقتی برگها آسیب میبینند یا تحت فشار قرار میگیرند، نور بیشتری از خود ساطع میکنند. به گفتهی آنها، قسمتهای آسیبدیده برگها در طول ۱۶ ساعت تصویربرداری، بهوضوح روشنتر از قسمتهای سالم بودند.
دانشمندان بر این باورند منشأ این نور، واکنشهای شیمیایی درون سلولها، بهویژه مولکولهایی به نام «گونههای فعال اکسیژن» است که در شرایط استرس مانند گرما، سموم یا کمبود موادغذایی تولید میشوند. این مولکولها میتوانند موجب تحریک الکترونها و انتشار فوتون شوند.
این کشف میتواند در آینده به ابزاری قدرتمند برای تشخیص بیماریها و پایش سلامت بدون نیاز به روشهای تهاجمی تبدیل شود. اگرچه این نور بسیار ضعیف است و با چشم غیرمسلح قابلمشاهده نیست، اما با دوربینهای پیشرفته میتوان آن را ثبت کرد.
این پژوهش گرچه در مراحل اولیه است، اما افقهای جدیدی را برای درک بهتر حیات و فرآیندهای زیستی باز میکند.
این مطلب ابتدا با این لینک در کانال تلگرامی «مداد» منتشر شد.
