تحریریه «مداد»
حزب لیبرال به رهبری مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، روز دوشنبه در انتخابات فدرال این کشور پیروز شد. میتوان گفت این پیروزی نقطهی پایانی بر چرخشی شگفتانگیز است که با تهدیدهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، دربارهی الحاق کانادا و جنگ تجاری نیرویی تازه گرفت.
پس از پایان رأیگیری پیشبینی شد که لیبرالها تعداد بیشتری از ۳۴۳ کرسی پارلمان را نسبت به محافظهکاران بهدست آوردهاند. با این حال، هنوز مشخص نیست که آنها موفق به کسب اکثریت مطلق (حداقل ۱۷۲ کرسی) شدهاند یا برای تصویب قوانین نیاز به حمایت احزاب کوچکتر خواهند داشت.
تا پیش از حملات رئیسجمهور آمریکا، لیبرالها در مسیر یک شکست سنگین قرار داشتند. ترامپ با حمله به اقتصاد کانادا و تهدید به زیر سؤال بردن حاکمیت این کشور تا جایی که پیشنهاد کرد کانادا به پنجاهویکمین ایالت آمریکا تبدیل شود، خشم بسیاری از کاناداییها را برانگیخت و موجی از ملیگرایی را دامن زد که به لیبرالها کمک کرد روایت انتخابات را تغییر دهند و چهارمین دورهی پیاپی قدرت را از آن خود کنند.
کارنی در سخنرانی پیروزی خود در جمع هوادارانش در اتاوا، بر اهمیت اتحاد کانادا در برابر تهدیدهای واشنگتن تأکید کرد. وی همچنین بار دیگر تأکید کرد نظام سودمندی که از زمان جنگ جهانی دوم میان کانادا و آمریکا برقرار بوده به پایان رسیده است.
وی در این رابطه گفت: «ما از شوک خیانت آمریکا عبور کردهایم، اما نباید درسهای آن را فراموش کنیم.»
کارنی در ادامه افزود: «ماههاست هشدار میدهم که آمریکا زمین، منابع، آب و کشور ما را میخواهد. این تهدیدها توخالی نیستند. رئیسجمهور ترامپ تلاش میکند ما را در هم بشکند تا آمریکا بتواند ما را تصاحب کند. اما این اتفاق هرگز… هرگز نخواهد افتاد. با این حال، باید بپذیریم که دنیای ما بهطوربنیادین تغییر کرده است.»
پیر پوآلیو، رهبر حزب محافظهکار امیدوار بود این انتخابات به نوعی همهپرسی دربارهی جاستین ترودو، نخستوزیر پیشین، کسی که در پایان دوران ۱۰ سالهی قدرتش، محبوبیتش به دلیل افزایش هزینههای زندگی و قیمت مسکن کاهش پیدا کرده بود، باشد.
اما با آغاز حملات ترامپ، ترودو کنارهگیری کرد و کارنی که سابقهی ریاست بر بانک مرکزی کانادا و انگلستان را دارد، رهبری حزب لیبرال را برعهده گرفت و نخستوزیر شد.
پوآلیو در سخنرانی پذیرش شکست خود که در حالی انجام شد که هنوز سرنوشت کرسیاش در مجلس مشخص نبود، گفت همچنان برای کاناداییها و حق آنها برای داشتن خانهای مقرونبهصرفه در محلهای امن مبارزه خواهد کرد.
وی در جمع هوادارانش در اتاوا گفت: «ما آگاهیم که هنوز از خط پایان عبور نکردهایم. میدانیم که کشور نیاز به تغییر دارد، اما رسیدن به آن آسان نیست. زمان و تلاش میطلبد. به همین دلیل باید از نتایج امشب درس بگیریم تا در انتخابات بعدی، نتیجهای حتا بهتر داشته باشیم.»
با اینکه کاناداییها با پیامدهای حملهی مرگباری در یک جشنوارهی خیابانی در ونکوور در آخرهفته روبهرو بودند، ترامپ در روز انتخابات همچنان کانادا را به سخره گرفت و در شبکههای اجتماعی نوشت که وی نیز در برگهی رأی آنها حضور دارد و بار دیگر گفت که کانادا باید به پنجاهویکمین ایالت تبدیل شود. او همچنین بهاشتباه ادعا کرد که ایالاتمتحده از کانادا حمایت مالی میکند و نوشت: «این غیرمنطقی است مگر آنکه کانادا یک ایالت باشد!»
این رفتارهای تحقیرآمیز ترامپ، خشم کاناداییها را برانگیخته است. بسیاری از مردم سفرهای خود به آمریکا را لغو کرده، از خرید کالاهای آمریکایی خودداری کرده و حتا مسمم به دادن رأی به ویژه در انتخابات زودهنگام شدهاند. در روز انتخابات زودهنگام بهطوربیسابقه، ۷/۳ میلیون کانادایی رأی خود را به صندوق انداختهاند.
کارنی پیش از انتخابات گفته بود: «آمریکاییها میخواهند ما را بشکنند تا مالک ما شوند. این فقط حرف نیست؛ این همان چیزی است که در خطر است.»
پوآلیو و همسرش هنگام رأی دادن در اتاوا مردم را تشویق کردند که برای ایجاد تغییر پای صندوقهای رأی بروند، اما به نظر میرسد شباهتهای رهبر محافظهکار به ترامپ که کارزار خود را بهسبک ترامپ پیش برد، به ضررش تمام شده باشد.
رید وارن، یکی از ساکنان تورنتو گفت به لیبرالها رأی داده، چون به نظرم پوآلیو شبیه ترامپ کوچک است. وی تعرفههای اعمالشده از سوی ترامپ را نگرانکننده دانست و گفت: «اینکه کاناداییها در برابر این توهینها از سوی آمریکا متحد شدهاند، عالی است اما به نظر میرسد باعث بیثباتی شده است.
رابرت باتول، تاریخنگار هم معتقد است پوآلیو به همان حس نارضایتیای دامن میزد که ترامپ، اما این راهبرد در نهایت نتیجهی معکوس داد. از نظر وی حرف زدن ترامپ به نفع محافظهکارها نیست.
هرچند لیبرالها موفق به کسب دورهی تازهای از قدرت شدهاند، اما چالشهای بزرگی در پیش دارند.
اگر نتوانند اکثریت پارلمان را بهدست آورند، ممکن است برای ماندن در قدرت و تصویب قوانین نیاز به همکاری با احزاب کوچکتر داشته باشند. بلوک کبکوآ که ظاهراً در جایگاه سوم قرار گرفته، حزبی جداییطلب از استان فرانسویزبان کبک بوده که خواهان استقلال این استان از کاناداست.
لیبرالهای ترودو در چهار سال گذشته برای ماندن در قدرت بر حمایت حزب نیودموکرات تکیه داشتند، اما این حزب چپگرا در انتخابات دوشنبه عملکرد ضعیفی داشت و رهبر آن، جاگمیت سینگ، پس از هشت سال اعلام کنارهگیری کرد.
از نظر دنیل بلاند، استاد علوم سیاسی در دانشگاه مکگیل، این یک بازگشت چشمگیر است، اما اگر لیبرالها نتوانند اکثریت کرسیها را کسب کنند، فضای سیاسی در پارلمان اقلیت جدید میتواند برای آنها دردسرساز شود.
تا پیش از امسال، سیاست خارجی تا این اندازه در انتخابات فدرال کانادا برجسته نبود؛ آخرینبار در سال ۱۹۸۸ بود که مسئلهی تجارت آزاد با آمریکا به محور اصلی انتخابات بدل شده بود.
افزون بر جنگ تجاری و رابطهی سرد با ترامپ، کانادا با بحران هزینههای زندگی هم روبهروست. بیش از ۷۵ درصد از صادرات کانادا به آمریکا انجام میشود، بنابراین تهدیدهای ترامپ در مورد اعمال تعرفه و فشار برای انتقال تولید خودروسازان آمریکای شمالی به جنوب مرز، میتواند ضربهی سنگینی به اقتصاد کانادا وارد کند.
کارنی در جریان کارزار انتخاباتی خود وعده داد که تمام درآمد دولت از تعرفههای تلافیجویانه بر کالاهای آمریکایی صرف حمایت از کارگران کانادایی خواهد شد. وی همچنین قول حفظ طرح دندانپزشکی، کاهش مالیات طبقهی متوسط، بازگرداندن مهاجرت به سطحی پایدار و افزایش بودجهی شبکهی رادیو و تلویزیون عمومی کانادا (CBC) را داده است.
منبع: AP News
خبرهای صبحگاهی
