تحریریهی «مداد»
امروز، یکشنبه ۲۰ آوریل، در تقویم ملی کانادا «روز ۴۲۰» (420 day) نام دارد.
ماجرای این روز به دههی ۱۹۷۰ کالیفرنیا برمیگردد، یعنی زمانی که گروهی از دانشآموزان از کد «۴۲۰» برای اشاره به مصرف کانابیس استفاده کردند. این اصطلاح بهتدریج جهانی شد و در کانادا به نمادی از فرهنگ کانابیس و اعتراض به قوانین محدودکننده تبدیل شد.
کانابیس نام علمی و رسمی گیاهی است که ماریجوانا یکی از محصولات آن به شمار میرود؛ به عبارت دقیقتر، کانابیس اشاره به کل گیاه دارد، در حالی که ماریجوانا معمولاً به گلها و برگهای خشکشده این گیاه اطلاق میشود که برای مصارف تفریحی یا دارویی استفاده میشوند.
در بسیاری از کشورها از جمله کانادا، واژه کانابیس در قوانین و متون رسمی ترجیح داده میشود زیرا خنثیتر است و بار فرهنگی یا انگ اجتماعی کمتری نسبت به واژه ماریجوانا دارد.
در کانادا، روز ۴۲۰ ابتدا بهعنوان حرکتی اعتراضی شکل گرفت. در سال ۱۹۹۵، فعالانی مانند دانا روزک و سیندی لاسو در ونکوور اولین تجمع ۴۲۰ را در پارک ویکتوری اسکوئر برگزار کردند. این رویداد که با حمایت فروشگاه همپ بیسی مارک امری آغاز شد، بهسرعت رشد کرد و به بزرگترین تجمع کانابیس کانادا تبدیل شد.
سالها بعد بر اهمیت این روز افزوده شد، بهطوریکه برای چندین سال پیاپی، بیش از ۱۵۰ هزار نفر در ونکوور گرد هم میآمدند و فعالیتهایی مانند سخنرانی، قرعهکشی کانابیس، و فروش آزاد محصولات در آن صورت میگرفت.
این تجمعات، که تا سال ۲۰۱۹ ادامه داشت، نهتنها رویدادی برای فرهنگ جلب توجهها به کانابیس بود، بلکه عملی از نافرمانی مدنی علیه ممنوعیت کانابیس به شمار میرفت.
امروزه روز ۴۲۰ در کانادا دو وجه دارد: جشن و اعتراض. پیش از قانونی شدن کانابیس در اکتبر ۲۰۱۸، این روز فرصتی برای مطالبه اصلاح قوانین و پایان دادن به جرمانگاری مصرفکنندگان بود.
اما پس از قانونی شدن، ماهیت ۴۲۰ تغییر کرد و بیشتر به جشنی فرهنگی تبدیل شد، مشابه روز سنت پاتریک. امروزه، خردهفروشیهای قانونی کانابیس در ۲۰ آوریل تخفیفهای ویژه، رویدادهای آموزشی، و محصولات جدید ارائه میدهند. در سال ۲۰۱۹، فروش برخی فروشگاهها تا ۵۰ درصد افزایش یافت.
با وجود قانونی شدن کانابیس، ۴۲۰ همچنان ریشههای ضدفرهنگی خود را حفظ کرده است. برخی فعالان از این روز برای درخواست عفو محکومیتهای قدیمی کانابیس، دسترسی بهتر به کانابیس پزشکی، و حمایت از تولیدکنندگان کوچک استفاده میکنند.
سازمانهای بهداشت عمومی نیز از ۴۲۰ برای آموزش درباره مصرف مسئولانه و کاهش آسیب استفاده میکنند. این رویکرد با سیاستهای سلامتمحور دولت کانادا همخوانی دارد. برای بسیاری از کاناداییهایی که کانابیس مصرف نمیکنند، ۴۲۰ شاید تنها روزی معمولی باشد، اما حضور آن در فرهنگ عامه، از رسانهها تا برنامهریزیهای شهری، نشاندهنده پذیرش روزافزون کانابیس در جامعه کاناداست.
روز ۴۲۰ نهتنها یادآور تاریخ مبارزه برای قانونی شدن است، بلکه نشانهای از تحول فرهنگی و عادیسازی کانابیس در کانادا به شمار میرود.
این مطلب ابتدا با این لینک در کانال تلگرامی «مداد» منتشر شد.
