تحریریه‌ی «مداد»
بیست سال از زمانی می‌گذرد که مونترال در سال ۲۰۰۶ عنوان «شهر طراحی یونسکو» را گرفت؛ نخستین شهر در آمریکای شمالی و سومین شهر در جهان که به این بخش از شبکه شهرهای خلاق یونسکو پیوست. عنوانی که آن زمان برای بعضی‌ها عجیب بود، اما در دو دهه گذشته به بخشی از سیاست شهری مونترال تبدیل شده است.
به گفته پاتریک مارمن، کمیسر ارشد دفتر طراحی شهر، مونترال حتی پیش از دریافت این عنوان هم زیرساخت قابل‌توجهی در حوزه طراحی داشت: سمت کمیسر طراحی در شهرداری، شبکه‌ای از مدارس و موزه‌ها و برنامه‌هایی مانند Commerce Design Montréal که کیفیت طراحی فضاهای تجاری را تشویق می‌کرد.
از معماری تا طراحی شهری
مونترال از مدت‌ها پیش یکی از شهرهای مهم معماری کانادا بوده، اما از دهه ۱۹۵۰ به بعد حوزه طراحی در این شهر رشد بیشتری کرد. شکل‌گیری مدارس تخصصی، مؤسسات فرهنگی و پروژه‌های بزرگ شهری به تقویت این اکوسیستم کمک کرد.
پس از رکود اقتصادی دهه ۱۹۸۰ و کاهش تولید صنعتی، شهر به‌تدریج بیشتر روی صنایع خلاق، معماری و طراحی به‌عنوان بخشی از بازتعریف هویت و اقتصاد خود حساب باز کرد.
چه چیزی در این ۲۰ سال تغییر کرده؟
به گفته دفتر طراحی مونترال، از زمان دریافت عنوان یونسکو، بیش از ۵۰ پروژه در حوزه معماری، طراحی منظر، طراحی صنعتی و فضاهای عمومی اجرا شده است.
یکی از تغییرهای مهم، نحوه انتخاب بعضی پروژه‌ها بوده است. در گذشته پایین‌ترین قیمت نقش تعیین‌کننده‌تری داشت، اما حالا در برخی موارد شهر بودجه مشخصی تعیین می‌کند و سپس از میان پیشنهادها، بهترین ایده را انتخاب می‌کند. پروژه‌هایی مانند Place des Montréalaises یا بازآفرینی فضاهای عمومی مرکز شهر نمونه‌هایی از این رویکرد هستند.
مونترال فقط الگو نمی‌گیرد، الگو هم می‌دهد
شبکه شهرهای خلاق یونسکو برای تبادل تجربه طراحی شده است. مونترال از شهرهایی مانند Saint-Étienne در فرانسه ایده گرفته و در مقابل، بعضی برنامه‌های خودش نیز به دیگر شهرها منتقل شده است.
برای نمونه، برنامه Commerce Design Montréal بعدها به الگویی تبدیل شد که ۱۳ شهر دیگر جهان از آن ااستفاده کردند. از سال ۲۰۱۹ نیز پروژه‌های مونترال بیش از ۲۰ جایزه استانی، ملی و بین‌المللی در حوزه طراحی و معماری گرفته‌اند.
هدف تازه: طراحی چرخشی
یکی از اولویت‌های بعدی شهر، اقتصاد چرخشی در ساخت‌وساز و طراحی است.
مونترال می‌خواهد تا سال ۲۰۳۰ شاخص چرخش مواد را دو برابر و به شش درصد برساند. قرار است سامانه‌ای راه‌اندازی شود که به طراحان و فعالان ساخت‌وساز نشان دهد چه مصالح، مبلمان یا تجهیزات در حال دور ریخته‌شدن هستند و کجا می‌توان آن‌ها را دوباره استفاده کرد. هدف این است که استفاده دوباره از مواد و تجهیزات، به بخشی عادی از پروژه‌های شهری تبدیل شود.
پروژه‌های آینده
دفتر طراحی مونترال روی چند محور تازه هم کار می‌کند: ایجاد منطقه‌ای برای صنایع و مشاغل هنری اطراف کانال لاشین، بازآفرینی مرکز شهر و بهبود فضاهای پیرامون خیابان McGill College و شبکه زیرزمینی مونترال.
با توسعه REM و اتصال فرودگاه YUL به مرکز شهر، شهرداری و Tourisme Montréal می‌خواهند ایستگاه‌های مرکزی به نوعی ویترین شهری برای بازدیدکنندگان تبدیل شوند.
بعد از ۲۰ سال، عنوان «شهر طراحی یونسکو» دیگر فقط یک برچسب افتخاری نیست. این عنوان به معیاری برای سنجش کیفیت پروژه‌ها، فضاهای عمومی و حتی نحوه استفاده دوباره از منابع تبدیل شده است.
Add comment