جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶ به ناوی پیلای، حقوقدان برجسته متولد آفریقای جنوبی و رئیس پیشین کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل، اهدا شد.
کمیته نوبل تلاشهای چند دههای او برای دفاع از حقوق بشر و تقویت حقوق بینالملل را دلیل این انتخاب اعلام کرد؛ آن هم در شرایطی که نهادها و سازوکارهای بینالمللی برای اجرای این قوانین با فشارهای فزاینده روبهرو هستند.
پیلای فعالیت حرفهای خود را در دوران آپارتاید در آفریقای جنوبی آغاز کرد. او بهعنوان وکیل از حقوق مخالفان نظام تبعیض نژادی دفاع کرد و برای آزادی نلسون ماندلا تلاش کرد.
پس از آن، در دادگاه کیفری بینالمللی برای رواندا به پروندههای مربوط به نسلکشی سال ۱۹۹۴ رسیدگی کرد.
او همچنین از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۸ قاضی دادگاه کیفری بینالمللی بود و بعدها ریاست کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل را بر عهده گرفت. پیلای اکنون نیز بهعنوان قاضی موقت در پرونده اتهام نسلکشی میانمار در دیوان بینالمللی دادگستری فعالیت میکند.
یکی از جنجالیترین بخشهای کارنامه پیلای، ریاست کمیسیون تحقیق سازمان ملل درباره سرزمینهای فلسطینی و جنگ غزه است. این کمیسیون در گزارشی در سال ۲۰۲۵ مدعی شد که اسرائیل در غزه مرتکب نسلکشی شده است؛ اتهامی که دولت اسرائیل بهشدت رد میکند.
♦️اسرائیل: جایزهای برای ترویج نفرت
وزارت خارجه اسرائیل با لحنی تند به انتخاب پیلای واکنش نشان داد و آن را نه تجلیل از عدالت، بلکه «استفادهای زننده و ابزاری از جایزه برای مشروعیتبخشی به نفرت و تعصب ضداسرائیلی» خواند.
♦️واکنش تند ترامپ
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با اعتراض به تصمیم کمیته نوبل، پیلای را «فردی لیبرال در سازمان ملل که هیچکس او را نمیشناسد» توصیف کرد و مدعی شد که او آشکارا از اسرائیل متنفر است.
ترامپ در گردهمایی جمهوریخواهان در سیراکیوز نیز گفت تصمیم کمیته، جایزه صلح نوبل را برای همیشه بیاعتبار کرده و افزود که آمریکا این تصمیم را فراموش نخواهد کرد.
چند ساعت پس از اعلام این جایزه، دولت ترامپ تحریمهای تازهای علیه دیوان کیفری بینالمللی اعمال کرد.
♦️سابقهی اسرائیلستیزی ناوی پیلای
ناوی پیلای (Navi Pillay)، حقوقدان هندیتبار، اهل آفریقای جنوبی و کمیسر عالی پیشین حقوق بشر سازمان ملل، سابقهای طولانی در مخالفت با سیاستهای اسرائیل دارد.
او در سال ۲۰۲۰ از کارزار «تحریم اسرائیلِ آپارتاید» (Sanction Apartheid Israel) حمایت کرد و در سال ۲۰۲۱ نیز رفتار اسرائیل با فلسطینیان را با نظام آپارتاید آفریقای جنوبی مقایسه کرد. این مواضع پیش از انتصاب او به ریاست کمیسیون مستقل تحقیق سازمان ملل دربارهی اسرائیل و سرزمینهای فلسطینی اتخاذ شده بود و منتقدانش از همان ابتدا بیطرفی او را زیر سؤال بردند.
در سال ۲۰۲۲، پس از آنکه میلون کوتاری، یکی از اعضای کمیسیون تحت ریاست پیلای، از نفوذ «لابی یهودی» در شبکههای اجتماعی سخن گفت، پیلای تلاش کرد تا سخنان او را توجیه کند. این موضع با انتقاد سازمانهای یهودی مواجه شد که اظهارات کوتاری را بازتولید کلیشههای یهودستیزانه میدانستند. در پی این جنجالها، مراسم اعطای مدال صلح اتو هان به پیلای در برلین لغو شد.
مهمترین اقدام پیلای در سال ۲۰۲۵ رخ داد؛ زمانی که کمیسیون تحت ریاست او در گزارشی رسمی، اسرائیل را به ارتکاب نسلکشی در نوار غزه متهم کرد و مسئولیت آن را متوجه عالیترین مقامات سیاسی و نظامی اسرائیل دانست. دولت اسرائیل این اتهامات را رد کرده و پیلای و کمیسیونش را به جانبداری متهم کرده است. در سالهای گذشته نیز بیش از صد عضو کنگرهی آمریکا و شماری از سازمانهای یهودی به عملکرد او اعتراض کردهاند.














Add comment