تحریریهی «مداد»
تحریریهی مداد | شنبه پنجم سپتامبر ۲۰۲۶
به گزارش Financial Post، کارشناسان معتقدند اعلام اخیر بانک مرکزی کانادا نشان میدهد سیاستگذاران ممکن است بیش از آنچه بازار تصور میکرد، آمادگی افزایش نرخ بهره را داشته باشند.
معاملهگران اوراق قرضه نیز بلافاصله این موضع سختگیرانهتر را دریافت کردند و احتمال افزایش نرخ پیش از کریسمس را تقریباً قطعی میدانند.
دادههای نرخهای آتی شرکتCanDeal DNA حتا از چهار افزایش دیگر پس از آن حکایت دارد که در مجموع به ۱۲۵ واحد پایه افزایش نرخ بهره منجر میشود. طبیعی است افرادی که قصد دریافت وام مسکن دارند، بخواهند بدانند چنین افزایشهایی چه هزینهای برای آنها خواهد داشت.
بر اساس دادههای ماه اوت گروه مراکز وامدهی دومینیون (Dominion)، بیش از ۵۶ درصد از وامگیرندگان این مجموعه که با نرخ پایه مرتبط هستند، با وجود احتمال افزایش نرخها، وام با نرخ متغیر را انتخاب کردهاند.
برای سنجش این ریسک، یک خانوار فرضی با شرایط نزدیک به میانگین کانادا در نظر میگیریم: ماندهی وام مسکن ۲۹۳ هزار و ۲۷۰ دلار، ۱۹ سال زمان باقیمانده برای بازپرداخت، درآمد سالانه ۱۶۵ هزار دلار برای دو فرد شاغل تماموقت، ۲۸ هزار و ۱۱۸ دلار بدهی غیرمسکنی و وام مسکن با نرخ شناور معادل نرخ پایهی منهای ۰.۸۰ درصد. با نرخ پایهی فعلی ۳.۶۵ درصد، پرداخت ماهانهی این خانوار حدود هزار و ۷۸۱ دلار است.
این مبلغ تنها ۱۳ درصد از درآمد ناخالص این خانوار را مصرف میکند و در چنین شرایطی بحران محسوب نمیشود.
حتا اگر بانک مرکزی تمام ۱۲۵ واحد پایهای را که بازار پیشبینی کرده افزایش دهد، پرداخت ماهانهی وامهای مسکن با نرخ قابلتنظیم که با افزایش نرخ پایه، پرداختشان نیز بالا میرود، به حدود هزار و ۹۶۳ دلار میرسد. این افزایش، سالانه حدود ۲ هزار و ۱۸۴ دلار هزینهی اضافی ایجاد میکند.
در مقابل، دستمزدها طی یک دههی گذشته بهطورمیانگین سالانه حدود ۳.۵۰ درصد رشد کردهاند که برای درآمد ۱۶۵ هزار دلاری معادل حدود ۵ هزار و ۷۷۵ دلار افزایش سالانه است. بنابراین، در مجموع، یک وامگیرنده معمولی احتمالاً میتواند از عهده این افزایش برآید.
اما کارشناسان هشدار میدهند که وضعیت برای همه یکسان نیست و چهار نمونه از شرایط میتواند افزایش نرخ بهره را به مشکلی جدی تبدیل کند.
به گفتهی وی، ممکن است چرخهی افزایش نرخها کوتاه باشد؛ شوک نفتی احتمالاً سالها ادامه پیدا نمیکند، وضعیت اقتصادی ایران ممکن است تغییر کند، سیاست آمریکا در سال ۲۰۲۹ تغییر کند و هوش مصنوعی نیز در نهایت اثر کاهنده بر تورم داشته باشد.
با این حال، آینده نامطمئن است و چرخههای معمول افزایش نرخ در دورهی اجرای سیاست هدفگذاری تورم، بهطورمیانگین شامل حدود ۱۱ افزایش ۲۵ واحد پایهای، یعنی مجموعاً ۲۷۵ واحد پایه، بوده است. چنین افزایشی پرداخت ماهانهی وام فرضی را حدود ۲۴ درصد بالا میبرد که بهراحتی از رشد متوسط دستمزدها بیشتر خواهد بود.
کارشناسان معتقدند کسی که وام با نرخ شناور دارد، در صورت آغاز چرخهی افزایش نرخ باید دستکم برای چنین افزایشی آماده باشد.
با توجه به دادههای جدید شرکت وام و مسکن کانادا، ۵۲ درصد خریداران، حداکثر توان مالی خود را برای خرید خانه به کار گرفتهاند.
در چنین شرایطی، خانوار فرضی اگر تمام توان خرید خود را به کار گرفته باشد، درآمد ۱۶۵ هزار دلاری و بدهی غیرمسکنی ۲۸ هزار و ۱۱۸ دلاری آن تنها از یک وام مسکن حدود ۷۵۷ هزار و ۴۸۵ دلاری، شامل حق بیمهی وام، پشتیبانی میکند؛ یعنی برای بخشی از خریداران، کوچکترین افزایش قابلتوجه نرخ بهره میتواند فشار مالی بسیار بیشتری ایجاد کند.
