تحریریهی «مداد»
تحریریهی مداد | شنبه ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۶
یهودیان مونترال و سراسر جهان از غروب دیشب، جمعه ۱۱ سپتامبر، جشن دو روزهی «روش هشانا» (Rosh Hashanah)، سال نوی یهودی، را آغاز کردند. این مناسبت تا شامگاه یکشنبه ۱۳ سپتامبر ادامه دارد و آغاز سال ۵۷۸۷ در تقویم عبری را رقم میزند.
عبارت «روش هشانا» در زبان عبری به معنای «سرِ سال» است. در سنت یهودی، این مناسبت سالگرد آفرینش آدم و حوا و در نتیجه نمادی از تکمیل آفرینش جهان دانسته میشود. روش هشانا در عین شادبودن، فرصتی برای تأمل، نیایش، بازنگری در رفتارهای سال گذشته و آمادهشدن برای سالی تازه است.
خانوادهها در این دو روز غذاهایی نمادین میخورند؛ سیب آغشته به عسل نشانهی آرزوی سالی شیرین است و انار، کدو و نان مخصوص گرد نیز در سنتهای مختلف یهودی معناهای نمادین دارند.
یکی از مهمترین آیینهای روش هشانا، شنیدن صدای «شوفار» (Shofar) است؛ شیپوری باستانی که معمولاً از شاخ قوچ ساخته میشود و نوای آن فراخوانی برای بیداری معنوی، توبه و آغاز دوباره محسوب میشود. در بسیاری از مراسم روش هشانا، مجموعهای شامل صد بار دمیدن در شوفار اجرا میشود.
امسال نخستین روز روش هشانا با «شَبّات» (Shabbat) همزمان شده است. شبات روز هفتگی استراحت و عبادت در آیین یهود است که از غروب جمعه آغاز میشود و تا پس از تاریکی هوا در شنبه ادامه دارد.
طبق سنت مذهبی یهود، هنگامی که روز نخست روش هشانا با شبات همزمان شود، شوفار در آن روز نواخته نمیشود. به همین دلیل، امسال نوای شوفار تنها در روز دوم روش هشانا، یعنی یکشنبه ۱۳ سپتامبر، شنیده خواهد شد.
در منطقهی مونترال، چند برنامهی عمومی برای شنیدن صدای شوفار و برگزاری آیین «تشلیخ» (Tashlich) تدارک دیده شده است. در این آیین، شرکتکنندگان معمولاً کنار آب گرد هم میآیند و با خواندن نیایش، بهصورت نمادین خطاهای سال گذشته را پشت سر میگذارند.
▪️ یکشنبه ۱۳ سپتامبر، ساعت چهار تا پنج بعدازظهر
پارک پیر الیوت ترودو در کتسنلوک
6975 Chem. Mackle, Côte Saint-Luc
▪️ یکشنبه ۱۳ سپتامبر، ساعت چهار تا پنج بعدازظهر
پارک اجواتر در پوینتکلر
Chem. du Bord-du-Lac-Lakeshore, Pointe-Claire
▪️ یکشنبه ۱۳ سپتامبر، ساعت ۵:۴۵ تا ۶:۴۵ بعدازظهر
کنار برکهی پارک وستمونت
327 Av. Melville, Westmount
برنامههای دیگری نیز در کنیسهها و مراکز یهودی محلههای مختلف برگزار میشود. برای نمونه، مرکز خَبَد لاسال روز یکشنبه ساعت ۱۱:۳۰ مراسم شوفار در کنیسه و در ساعتهای ۴:۳۰ و ۵:۳۰ بعدازظهر دو برنامهی «شوفار در پارک» برگزار میکند.
روش هشانا آغاز دورهای دهروزه برای تأمل و طلب آمرزش است که به «یوم کیپور» (Yom Kippur)، مقدسترین روز تقویم یهودی، میانجامد. یوم کیپور امسال از غروب یکشنبه ۲۰ سپتامبر آغاز میشود و شامگاه دوشنبه ۲۱ سپتامبر پایان مییابد.
🔴 «مداد» فرارسیدن روش هشانا را به خوانندگان یهودی خود تبریک میگوید و آرزو میکند سال ۵۷۸۷، برای جامعهی یهودی مونترال و همهی مردمانی که این روزها در آرزوی آرامشاند، سالی سرشار از صلح، دوستی و زندگی باشد.
✏️ جامعهی یهودی مونترال
مونترال یکی از قدیمیترین و مهمترین مراکز زندگی یهودیان در کاناداست. براساس تحلیلی که فدراسیون جامعهی یهودی مونترال از سرشماری سال ۲۰۲۱ منتشر کرده، حدود ۹۰ هزار و ۲۵۰ یهودی در منطقهی مونترال زندگی میکنند؛ معادل حدود ۲٫۱ درصد جمعیت این منطقه.
مونترال پس از تورنتو، دومین جامعهی بزرگ یهودیان کانادا را در خود جای داده است. بخش مهمی از این جمعیت در کتسنلوک، همپستد، اسنودن، وستآیلند، اوترمونت و مایلاند زندگی میکنند.
حضور یهودیان در مونترال به قرن هجدهم بازمیگردد، اما ورود گستردهی مهاجران یهودی اروپای شرقی در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، این جامعه را به یکی از نیروهای اثرگذار فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی شهر تبدیل کرد.
پس از جنگ جهانی دوم، مونترال پذیرای شماری از بازماندگان هولوکاست شد و از دههی ۱۹۵۰ نیز مهاجرت یهودیان سفاردی، بهویژه از مراکش و دیگر کشورهای شمال آفریقا، به این جامعه هویتی چندزبانه و متمایز بخشید.
نهادهایی مانند بیمارستان عمومی جوئیش، کتابخانهی عمومی جوئیش و موزهی هولوکاست مونترال نیز از دل همین جامعه برخاستهاند و خدماتشان فراتر از جامعهی یهودی، در اختیار همهی شهروندان قرار گرفته است.
Add comment