بازداشت دانشجوی چینی محصل در کانادا به اتهام جاسوسی برای چین

به گزارش ICI، دانشجوی چینی دانشگاه واترلو (Waterloo) در انتاریو، پس از آن‌که مقام‌های آمریکایی او را به عکاسی از هواپیماها و تأسیسات فرودگاهی برای یک فرد مرتبط با چین متهم کردند، در ایالات‌متحده بازداشت و به ارائه‌ی اظهارات خلاف واقع متهم شده است. وی‌هنگ زِنگ (Weiheng Zeng)، متولد ۲۰۰۴ و ساکن کمبریج انتاریو، ۲۳ اوت پس از عبور از پل امباسادور (Ambassador) از ویندزور به آمریکا بازداشت شد و روز سه‌شنبه در دادگاه فدرال دیترویت پذیرفت تا زمان محاکمه در بازداشت بماند.

بر اساس شکایت کیفری، تحقیقات پلیس فدرال آمریکا (FBI) پس از مشاهده‌ی رفتار مشکوک زنگ در فرودگاه بین‌المللی اوهِر شیکاگو (O’Hare) در ماه آوریل آغاز شد. کارکنان فدکس (FedEx) او را در حال عکس‌برداری، بالا رفتن از یک لیفتراک و تلاش برای باز کردن یک کامیون و کانتینر قفل‌شده در محوطه فرودگاه دیدند. مقام‌های آمریکایی سپس تصاویر دوربین‌های امنیتی را با یک خودروی کرایسلر تاون اند کانتری (Chrysler Town & Country) با پلاک انتاریو مرتبط کردند که زنگ هنگام ورود مجدد به آمریکا در ماه اوت از آن استفاده می‌کرد.

مقام‌های آمریکایی می‌گویند هنگام بازجویی در مرز، زنگ چند بار روایت خود را تغییر داد. پس از پیدا شدن تصاویر متعدد هواپیماهای نظامی در تلفن همراهش ابتدا گفت این عکس‌ها برای یک وب‌سایت رادار پرواز بوده و عکاسی از هواپیما را سرگرمی خود عنوان کرد. در تلفن او همچنین تصاویری از خودش و افراد دیگری با تجهیزات تاکتیکی و در آرایش نظامی، در‌حالی‌که سلاح‌هایی شبیه تفنگ در دست داشتند، پیدا شد. زنگ مدعی شد سلاح موجود در تصاویر یک تفنگ بادی بوده و هرگونه سابقه‌ی خدمت یا آموزش نظامی را انکار کرد.

بر اساس اسناد دادگاه، زنگ در نهایت به مأموران گفته است فردی در چین برای عکاسی از هواپیماهای مشخص و شماره‌ی ثبت آن‌ها به او پول می‌داده است. وی گفته این فرد را در سال ۲۰۲۴ از طریق یک انجمن اینترنتی علاقه‌مندان هوانوردی در چین شناخته و تصور می‌کرده این شخص برای یک نهاد امنیتی چین کار می‌کند. به گفته‌ی زنگ، این فرد در ازای انجام مأموریت‌ها به او از طریق انتقال بانکی و به یوآن پول پرداخت می‌کرد.

رابرت هالبروک (Robert Holbrook)، مأمور ویژه‌ی پلیس فدرال آمریکا، در شکایت کیفری توضیح داده است که زنگ برای ارتباط با این فرد از سازوکاری پیچیده استفاده می‌کرد. فرد چینی هر چهار تا پنج ماه یک سیم‌کارت جدید برای او می‌فرستاد که از سوی شرکت چاینا تلکام (China Telecom) ارائه شده بود و زنگ آن را در تلفن همراه هواوی (Huawei) خود استفاده می‌کرد. طبق ادعاهای مطرح‌شده، او سپس سیم‌کارت‌ها را از بین می‌برد و پیام‌ها و عکس‌های مربوط به مأموریت‌ها را پاک می‌کرد.

زنگ همچنین در گفت‌وگویی با مأموران اف‌بی‌آی در ماه اوت گفت فرد چینی در اکتبر ۲۰۲۵ از او خواسته بود از داخل انبار فدکس در فرودگاه بین‌المللی پیرسون تورنتو عکس بگیرد. او مدعی شد یک کارمند فدکس متوجه حضورش شده و در نهایت فقط توانسته از بیرون ساختمان عکس بگیرد؛ با این حال، عکس‌ها را برای فرد موردنظر فرستاده و حدود ۲۰۰ دلار آمریکا دریافت کرده است.

دادستان‌های آمریکایی در نخستین جلسه‌ی دادگاه، زنگ را به دلیل تابعیت و اقامت خارجی، خطر فرار دانستند و خواستار ادامه بازداشت وی شدند. وکیل منصوب دادگاه نیز روز سه‌شنبه اعلام کرد زنگ با ادامه بازداشت موافقت کرده است. او با استفاده از مترجم زبان ماندارین هویت خود را تأیید کرد و گفت می‌داند تا زمان رسیدگی قضایی در زندان خواهد ماند.

اتهام‌های مطرح‌شده علیه زنگ هنوز در دادگاه اثبات نشده است. مشخص نیست او در چه رشته‌ای در مقطع کارشناسی دانشگاه واترلو تحصیل می‌کرده یا چه زمانی وارد کانادا شده است. سخنگوی دانشگاه واترلو اعلام کرد این دانشگاه معمولاً درباره پرونده‌های کیفری در حال رسیدگی اظهارنظر نمی‌کند و پلیس واترلو نیز گفت در این تحقیقات دخالت ندارد.

سفارت چین در اتاوا نیز ضمن واکنش به این پرونده اعلام کرد قاطعانه با سوءاستفاده از ادعای تهدید جاسوسی چین و گمانه‌زنی‌ها و افتراهای بی‌اساس علیه چین مخالف است.