رکوردشکنی جدید ارزش دلار آمریکا با ثبت ۲۲۰ هزار و ۵۰۰ تومان

بازار ارز تهران در شرایطی وارد روزهای تازه معاملاتی شده که دلار آزاد از مرز ۲۲۰ هزار تومان عبور کرده و هم‌زمان با تشدید درگیری نظامی میان جمهوری اسلامی و ایالات‌متحده، سطح نگرانی و نااطمینانی در بازار افزایش یافته است. جهش اخیر دلار را نمی‌توان تنها یک نوسان معمولی دانست؛ بازار اکنون علاوه بر عوامل اقتصادی، به‌شدت تحت تأثیر ریسک سیاسی و احتمال گسترش درگیری در منطقه قرار دارد.

مهم‌ترین اتفاق برای بازار ارز، افزایش تقاضای احتیاطی است. زمانی که معامله‌گران و خانوارها احتمال تشدید تحریم‌ها، اختلال در صادرات نفت، محدودشدن ورود ارز یا طولانی‌شدن درگیری را جدی‌تر می‌بینند، بخشی از دارایی تومانی خود را به دلار، طلا یا سایر دارایی‌های امن‌تر تبدیل می‌کنند. همین رفتار می‌تواند حتا پیش از وقوع یک شوک اقتصادی واقعی، قیمت ارز را بالا ببرد.

درگیری جمهوری اسلامی و آمریکا یک کانال مهم دیگر نیز دارد: انتظارات. اگر بازار به این جمع‌بندی برسد که حملات ادامه‌دار خواهد بود یا دامنه‌ی آن به زیرساخت‌های انرژی، بنادر و مسیرهای صادراتی کشیده می‌شود، احتمال افزایش بیش‌تر تقاضای سفته‌بازانه و احتیاطی وجود دارد. در مقابل، هر نشانه‌ای از کاهش تنش، آتش‌بس یا بازگشت به مسیر مذاکره می‌تواند بخشی از این تقاضای هیجانی را تخلیه کند.

با این حال، حتا اگر تنش نظامی کاهش پیدا کند، به معنی بازگشت خودکار دلار به سطوح قبلی نیست. بازار ارز ایران پیش از این بحران نیز با تورم بالا، رشد نقدینگی، کسری بودجه، محدودیت‌های تجاری و تحریمی و کاهش قدرت خرید ریال روبه‌رو بوده است. بنابراین جنگ می‌تواند شتاب افزایش قیمت را بیش‌تر کند، اما ریشه‌های بلندمدت ضعف تومان عمیق‌تر از یک بحران سیاسی کوتاه‌مدت است.

بازار ارز تهران اکنون در نقطه‌ای قرار گرفته که دو نیرو هم‌زمان بر آن اثر می‌گذارند:

شوک جنگ در کوتاه‌مدت
ضعف بنیادی تومان در بلندمدت.

اگر تنش نظامی فروکش کند، احتمالاً بخشی از جهش اخیر قابل اصلاح است؛ اما تا زمانی که عوامل بنیادی اقتصاد ایران تغییر نکند، انتظار بازگشت پایدار دلار به سطوح بسیار پایین‌تر چندان واقع‌بینانه نیست.

امروز چهارشنبه ارزش دلار آمریکا در برابر تومان به افزایش شدید مواجه شده و برای لحظاتی ۲۲۰ تومان را هم ثبت کرد. بر این اساس، قیمت دلار آمریکا در ساعت ۱۵:۳۰ به وقت ایران و در لحظه‌ی نگارش این خبر، با افزایش هفت هزار و ۲۰۰ تومانی نسبت به روز گذشته با ۲۲۰ هزار و ۵۰۰ تومان معامله شد.

ارزش دلار کانادا در برابر تومان نیز با این افزایش قیمت و رکوردشکنی مواجه شده به‌طوری‌که، امروز قیمت دلار کانادا با سه هزار و ۷۳۰ تومان افزایش نسبت به روز گذشته با ۱۵۸ هزار ۱۹۰ تومان به فروش رسید.