تحریریهی «مداد»
شاید عبارت «فرار مغزها» و جابهجایی نیروهای ماهر از منطقهای به منطقه دیگر، ما را به یاد مهاجرت از کشورهای جهان سوم به دنیای غرب بیندازد. اما این فرار مغزها میتواند در داخل مرزهای یک کشور نیز رخ دهد.
لپرس به تازگی در گزارشی به واکاوی یک پژوهش صورت گرفته در این زمینه در کانادا پرداخته است.
در این گزارش آمده که استان آلبرتا همواره از پرداختهای موسوم به تراز مالی (péréquation) گلایه داشته است. پرداختهای تراز مالی همان بودجهای است که دولت فدرال از استانهای ثروتمند دریافت کرده و برای اطمینان از ارائه خدمات عمومی یکسان در سراسر کشور، به استانهای کمبرخوردارتر، بهویژه کبک، اختصاص میدهد.
مالیاتدهندگان آلبرتایی بر این باورند که بار مالی سنگینتری را نسبت به سایر کاناداییها به دوش میکشند.
با این حال، نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد که استانهایی مثل آلبرتا و بریتیشکلمبیا توانستهاند از اقتصاد قوی خود برای جذب نیروهای ماهر استانهای دیگر استفاده کرده و به سود قابل توجهی از این راه دست یابند.
پژوهشهای ترِوور تومب، استاد اقتصاد دانشگاه کلگری، نشان میدهد که سالانه هزاران کانادایی به استانهای دیگر مهاجرت میکنند و تخصص و آموزشی را که اغلب با هزینهی دولتهای استانیِ مبدأ به دست آوردهاند، در اختیار اقتصاد استان میزبان قرار میدهند.
آمارها خیرهکنندهاند: ۳۰ درصد از ساکنان متولد کانادا در آلبرتا و ۲۹ درصد در بریتیش کلمبیا، زادهی استانهای دیگر هستند. در مقایسه، این رقم برای انتاریو ۱۰ درصد و برای کبک تنها ۴ درصد است.
این جابهجایی نخبگان، ارزش اقتصادی عظیمی برای مقاصد مهاجرت ایجاد میکند. بریتیش کلمبیا از این طریق حدود ۱۳۰ میلیارد دلار (معادل ۳۷ درصد تولید ناخالص داخلی خود) و آلبرتا حدود ۱۰۰ میلیارد دلار (معادل ۲۵ درصد تولید ناخالص داخلیاش) سود خالص انباشته به دست آوردهاند.
جالب اینجاست که این ارقام شگفتانگیز حتی شامل هزینههای آموزشی پرداختشده توسط خود افراد و کسبوکارها نمیشود.
در سوی مقابل، تقریباً تمامی استانهای دیگر کانادا بازنده این جریان بودهاند. نیوفاندلند و لابرادور با ضرر انباشتهای معادل ۸۷ درصد تولید ناخالص داخلیاش بزرگترین بازنده است و پس از آن ساسکاچوان (۷۰ درصد) و منیتوبا (۵۸ درصد) قرار دارند.
استان کبک نیز با وجود تحرک کمتر ساکنان فرانسویزبان خود، حدود ۵۰ میلیارد دلار (۱۰ درصد تولید ناخالص داخلی) در این زمینه زیان دیده است.
اصلیترین انگیزه برای جابهجایی این ۳.۸ میلیون کانادایی، یافتن شغل است که عامل محرک ۶۰ درصد از مهاجرتهای نسل هزاره (Millennials) محسوب میشود.
البته نباید فراموش کرد که سهم ۳۲۲ میلیارد دلاری آلبرتا در تراز مالی فدرال طی دهه گذشته، همچنان از سود ۱۰۰ میلیارد دلاریاش در این جابهجایی نیروی کار ماهر بیشتر است، اما درک این پدیده نگاهی جامعتر به سازوکارهای اقتصاد کانادا میبخشد.
