تحریریهی «مداد»
پژوهشگران با دیجیتالسازی نزدیک به دو میلیون مشاهده هواشناسی از قرنهای هجدهم و نوزدهم، پنجرهای تازه به گذشته اقلیمی کانادا گشودهاند؛ دادههایی که میتوانند فهم ما از تغییرات آبوهوا و رویدادهای شدید جوی را دقیقتر کنند.
این پروژه بینالمللی بر پایه اسناد دستنویسی انجام شده که از سال ۱۷۶۸ تا ۱۸۸۴ میلادی را پوشش میدهند. این یادداشتها شامل دما، بارش، باد، رطوبت، فشار هوا و حتی توصیفهایی از طوفانها، سیلابها، آتشسوزیها و شفقهای قطبی هستند.
ویکتوریا اسلونوسکی، پژوهشگر وابسته به دپارتمان جغرافیای دانشگاه مکگیل و نویسنده اصلی مطالعه منتشرشده در Scientific Data، میگوید بخش مهمی از کار شامل یافتن، خواندن و تبدیل این اسناد قدیمی به دادههای قابل استفاده علمی بوده است. بسیاری از این سوابق در آرشیوهای بریتانیا و آمریکا نگهداری میشدند؛ بازتابی از تاریخ استعماری کانادا و نقش نهادهایی مانند ارتش، پزشکان، مبلغان مذهبی و کارکنان شرکت خلیج هادسون در ثبت وضعیت هوا.
چرا این خبر مهم است؟
دادههای اقلیمی هرچه طولانیتر باشند، دانشمندان بهتر میتوانند بفهمند چه چیزی واقعاً «بیسابقه» است و چه چیزی پیشتر نیز در تاریخ رخ داده اما از حافظه ما پاک شده است. در کانادا، بهویژه در مناطق شمالی و غربی، سوابق هواشناسی قدیمی پراکنده و ناقص بودهاند. این پروژه بخشی از آن «مه نادانی» را کنار میزند.
این دادهها مربوط به دورهای نزدیک به پایان «عصر یخبندان کوچک» هستند؛ زمانی که اقلیم عموماً سردتر از امروز بود، اما بر اساس این پژوهش، نوسانهای جوی بسیار شدیدی نیز تجربه میشد. بررسی چنین دورههایی میتواند به دانشمندان کمک کند بهتر بفهمند طوفانها، سیلابها، زمستانهای سخت و دیگر رویدادهای شدید چگونه شکل گرفته و تغییر کردهاند.
در دورانی که خبرهای مربوط به گرمایش جهانی، موجهای گرما و بارشهای بیسابقه هر سال بیشتر میشود، بازسازی گذشته فقط کار آرشیوی نیست؛ بخشی از آمادگی ما برای آینده است.
