نخستین بندر فضایی تجاری کانادا؛  رؤیای فضایی نوا اسکوشیا چقدر جدی است؟

کانادا در حال برداشتن یکی از مهم‌ترین گام‌های فضایی تاریخ خود است: ساخت نخستین پایگاه تجاری پرتاب موشک در خاک این کشور؛ پروژه‌ای که اگر موفق شود، می‌تواند وابستگی کانادا به پایگاه‌های فضایی آمریکا و اروپا را کاهش دهد و این کشور را وارد بازار رو‌به‌رشد پرتاب‌های تجاری کند.
«پایگاه فضایی نوااسکوشیا» در نزدیکی شهر کوچک کنسو در استان نوا اسکوشیا در حال ساخت است؛ پروژه‌ای که توسط شرکت کانادایی Maritime Launch Services پیش برده می‌شود و هدف آن ایجاد زیرساختی برای پرتاب ماهواره‌ها و مأموریت‌های فضایی تجاری و دولتی است.

تا امروز، کانادا با وجود نقش مهمش در فناوری فضایی—از Canadarm گرفته تا مشارکت در برنامه آرتمیس ناسا—هیچ توان مستقل داخلی برای پرتاب ماهواره به مدار نداشته و برای هر مأموریت مداری به پایگاه‌های خارجی وابسته بوده است. این پروژه قرار است این وضعیت را تغییر دهد.

اما پروژه بدون جنجال نبوده است. برخی منتقدان می‌گویند پس از صدها میلیون دلار سرمایه‌گذاری، آنچه فعلاً در محل دیده می‌شود بیشتر شبیه «یک صفحه بزرگ بتنی و چند جاده دسترسی» است. مدیران پروژه این انتقادها را «برداشت ناآگاهانه» توصیف کرده‌اند و می‌گویند بخش اصلی کار در مرحله زیرساخت، طراحی فنی و آماده‌سازی تأسیسات انجام می‌شود.

برنامه فعلی شامل ساخت مرکز مونتاژ موشک، اتاق‌های پاک برای آماده‌سازی ماهواره‌ها، مرکز کنترل مأموریت و سامانه‌های ذخیره سوخت است. این پایگاه در زمینی ۳۳۵ هکتاری ساخته می‌شود و مجوز انجام سالانه تا هشت پرتاب را دارد؛ رقمی که در آینده ممکن است به حدود ۵۰ پرتاب در سال برسد.

چرا این پروژه مهم است؟

در سال‌های اخیر، فضا به بخشی از رقابت ژئوپولیتیک و اقتصادی جهان تبدیل شده است. ماهواره‌ها امروز فقط ابزار علمی نیستند؛ آن‌ها برای اینترنت، ناوبری، پیش‌بینی آب‌وهوا، کشاورزی، اقتصاد و حتی دفاع ملی حیاتی‌اند. کشوری که توان پرتاب مستقل داشته باشد، کنترل بیشتری بر زیرساخت‌های راهبردی خود خواهد داشت.
از سوی دیگر، رشد شرکت‌هایی مانند SpaceX نشان داده بازار پرتاب‌های تجاری می‌تواند به صنعتی چندصد میلیارد دلاری تبدیل شود. کانادا امیدوار است بخشی از این بازار را جذب کند؛ به‌ویژه در حوزه ماهواره‌های کوچک و مأموریت‌های مداری سبک.

پروژه نوا اسکوشیا هنوز در مراحل ابتدایی است و با ریسک‌های مالی، فنی و رقابتی روبه‌روست، اما اگر موفق شود، می‌تواند جایگاه کانادا را در اقتصاد فضایی آینده تغییر دهد؛ آن هم در دورانی که فضا دیگر فقط قلمرو دولت‌ها نیست، بلکه به میدان رقابت شرکت‌ها و فناوری‌های خصوصی تبدیل شده است.