تحریریهی «مداد»
استان کبک به دلیل جمعیت بالا و نیز تعلق بسیاری از سیاستمداران ردهبالای فدرال، همواره نقش پررنگی در سیاستهای کلان کانادا داشته است. اما برخی کارشناسان بر این باورند که دیگر این دوران به سر رسیده است.
آندره پرات، سرمقالهنویس نشنال پست، در یادداشت اخیر خود در هشدار میدهد که دوران نفوذ گسترده و تعیینکنندهی کبک در سیاستهای فدرال کانادا، به شکلی آرام اما گریزناپذیر در حال پایان است. این تحلیلگر سیاسی بر این باور است کسانی که همواره از قدرت بیش از حد کبک در ساختار سیاسی کشور گلهمند بودند، اکنون شاهد تحقق آرزوی خود هستند؛ چرا که آمارهای جمعیتی و رویکردهای سیاسی فعلی، این استان را به سمت حاشیه رانده است.
سقوط جمعیتی و کاهش وزن سیاسی
بر اساس پیشبینیهای مرکز آمار کانادا، تا سال ۲۰۵۰ یعنی تنها ۲۴ سال دیگر، سهم جمعیتی کبک به زیر ۲۰ درصد (بین ۱۸.۱ تا ۱۹.۱ درصد) سقوط خواهد کرد. در همین حال، استان آلبرتا با سرعتی خیرهکننده در حال نزدیک شدن به جایگاه کبک است.
اگرچه طبق اصلاحیه قانون اساسی در سال ۲۰۲۲، تعداد کرسیهای کبک در مجلس عوام نباید از ۷۸ صندلی کمتر شود، اما رشد سریع جمعیت در سایر استانها و افزایش تعداد نمایندگان آنها، به معنای کاهش قطعی و غیرقابل بازگشت «وزن سیاسی» کبک در تصمیمگیریهای کلان ملی خواهد بود.
تقابل مهاجرت و حفظ زبان: انتخاب میان رشد یا انزوا
ریشه اصلی این بحران در کاهش بیسابقه نرخ زاد و ولد نهفته است؛ به طوری که در سال ۲۰۲۴ برای نخستین بار در تاریخ این استان، تعداد مرگومیرها از تعداد تولدها پیشی گرفت. در چنین شرایطی، تنها راه نجات از رکود جمعیتی، پذیرش مهاجران بیشتر است.
با این حال، دولت فرانسوا لوگو با این استدلال که ورود مهاجران زیاد تهدیدی برای زبان فرانسوی و فشاری بر خدمات عمومی است، مسیر «ثبات جمعیتی» را انتخاب کرده که در واقع به معنای درجا زدن در سقف نه میلیون نفر تا سال ۲۰۵۰ است.
پارتی کبکوآ (PQ) که در نظرسنجیها پیشتاز است، حتا برنامههای تندتری برای کاهش مهاجرت دارد. پرات معتقد است که کاهش وزن سیاسی کبک در فدرال، در نهایت به نفع آرمان جداییطلبی این حزب تمام میشود؛ چرا که هر چه نفوذ کبک در اوتاوا کمتر شود، ایده استقلال جذابتر به نظر میرسد.
گسست فرهنگی و بیگانگی ملی
علاوه بر آمارها، نوعی گسست عمیق در نگرشها نیز میان کبک و سایر نقاط کانادا شکل گرفته است. رهبران سیاسی کبک دیگر تمایلی به تعامل فعال با همتایان خود در اوتاوا یا سایر استانها ندارند و تنها در موارد ضروری وارد گفتگو میشوند. این موضوع باعث شده تا درک درستی از جایگاه کبک در تنوع فرهنگی کانادا وجود نداشته باشد.
از سوی دیگر، افول دوزبانگی رسمی در سطح ملی نگرانکننده است؛ انتصاب فرماندار کلی که به زبان فرانسوی تسلط ندارد و فشارها برای انتصاب قضات غیردوزبانه در دیوان عالی، نشاندهنده کاهش اهمیت این ارزش ملی در خارج از مرزهای کبک است.
چشمانداز ۲۰۵۰: کشوری با ۴۹ میلیون غریبه
تا اواسط قرن جاری، جمعیت کانادا به حدود ۴۹ میلیون نفر خواهد رسید که بخش بزرگی از آنها مهاجرانی هستند که هیچ پیوند زبانی یا عاطفی با فرهنگ فرانسوی و وضعیت دوزبانگی کشور ندارند.
اگر کبکیها گامهای جدی برای معکوس کردن این روندهای جمعیتی و سیاسی برندارند، در آیندهای نزدیک، آنها و سایر کاناداییها به «غریبههایی» تبدیل خواهند شد که تنها در یک سرزمین مشترک زندگی میکنند، اما هیچ پیوند واقعی میانشان وجود ندارد؛ جدایی در عمل، بدون آنکه قانونی برای آن نوشته شده باشد.
این سرمقاله را اینجا بخوانید.
خبرهای صبحگاهی
