گروه حقوق بشری هرانا اعلام کرده است که جمعی از متخصصان پزشکی، پیراپزشکی و پزشکی قانونی، پس از بررسی تصاویر و ویدئوهای منتشرشده از رویدادهای اخیر در ایران، به الگوهایی «جدی و نگرانکننده» از نقض اصول بنیادین پزشکی و حقوق بشر رسیدهاند؛ الگوهایی که نشان میدهد برخی معترضان مجروح پس از آغاز درمان پزشکی جان خود را از دست دادهاند یا بدون رسیدگی رها شدهاند.
بر اساس بیانیهای تحلیلی که نسخهای از آن در اختیار هرانا قرار گرفته، این ارزیابی بر مبنای بررسیهای مستقل پزشکان، پرستاران و کارکنان مراکز درمانی و سردخانهای انجام شده است. نویسندگان بیانیه میگویند شواهد بصری منتشرشده حاکی از آن است که تعدادی از جانباختگان پیش از مرگ تحت مداخلهی پزشکی قرار داشتهاند؛ از جمله مشاهده تجهیزاتی مانند آنژیوکت، سوند ادراری، لولههای تنفسی و ابزارهای پایش قلب روی اجساد.
به گفتهی تهیهکنندگان بیانیه، باقیماندن این تجهیزات خارج از محیطهای درمانی این احتمال را تقویت میکند که بیماران یا مجروحان پس از آغاز درمان پزشکی کشته شدهاند یا بدون تأیید مرگ از مراکز درمانی خارج شدهاند؛ اقدامی که از منظر اصول پزشکی، نقض آشکار اصل بیطرفی و حفاظت پزشکی تلقی میشود.
در این گزارش همچنین به تصاویر و ویدئوهایی اشاره شده که با وجود محدودیت شدید ارتباطات و قطعی اینترنت، از پزشکی قانونی کهریزک منتشر شده و اجسادی را در شرایطی نشان میدهد که با یافتههای این بیانیه همخوانی دارد.
بخش دیگری از بیانیه به مواردی اشاره میکند که در آنها نشانههایی مانند وجود علائم زیستی ناسازگار با مرگ قطعی، رهاسازی مجروحان با زخمهای گلوله بدون تریاژ یا درمان مناسب، برشهای گستردهی شکمی خارج از پروتکلهای شناختهشده پزشکی قانونی، و شواهدی از خشونت فیزیکی شدید مشاهده شده است. همچنین از نشانههایی سازگار با تماس با مواد شیمیایی سمی و تخریب حرارتی شدید بقایا سخن گفته شده؛ عواملی که انجام بررسیهای مستقل و دقیق پزشکی قانونی را بهشدت دشوار میکند.
تهیهکنندگان این بیانیه تأکید کردهاند که ارزیابی آنها صرفاً بر پایه شواهد بصری در دسترس عموم انجام شده و با وجود محدودیتهای جدی، یافتهها با الگوهای سوءرفتار سیستماتیک و نقض گسترده حقوق بشر همخوانی دارد. به گفتهی آنها، هدف از انتشار این تحلیل، کمک به تحقیقات مستقل آینده و مستندسازی اولیه برای پاسخگویی حقوقی احتمالی است.
در عین حال گزارشهای میدانی نشان از تکرار الگوی دخالت نیروهای سرکوب جمهوریاسلامی در کار درمان پزشکان، درخواست تحویل اجساد و همیطور زخمیها از بیمارستان به این نیروها دارد.
در برخی از موارد گزارشهای تایید شدهای از درگیری میان حراست و کادر پزشکی بیمارستان با نیروهای امنیتی نیز منتشر شده است.













