تحریریهی «مداد»
بیش از ۵۰ وکیل ایرانیـکانادایی در نامهای سرگشاده خطاب به مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، ضمن اعلام حمایت صریح از «انقلاب ملی ایران»، از اتاوا خواستند شاهزاده رضا پهلوی را بهعنوان «رهبر وحدتبخش دوران گذار» به رسمیت بشناسد و نقش فعالتری در پاسخگویی بینالمللی به سرکوب گسترده در ایران ایفا کند.
این نامه که در تاریخ ۲۳ ژانویهی ۲۰۲۶ خطاب به Mark Carney، نخستوزیر کانادا، و دیگر تصمیمگیران فدرال ارسال شده، تأکید میکند امضاکنندگان نه بهعنوان نمایندهی هیچ موکل یا نهاد حقوقی، بلکه در ظرفیت شخصی و «بر پایهی وجدان حرفهای و مسئولیت مدنی وکلا» این درخواست را مطرح کردهاند.
▪️ توصیف وضعیت ایران: سرکوب سیستماتیک و نقض فاحش حقوق بشر
در متن نامه، وضعیت کنونی ایران «بحرانی، فراگیر و ساختاری» توصیف شده و با استناد به گزارشهای معتبر بینالمللی، به مواردی چون بازداشتهای خودسرانه، شکنجه، اعدام، سرکوب اعتراضات مسالمتآمیز، قتل معترضان، و انکار سیستماتیک دادرسی عادلانه اشاره شده است.
امضاکنندگان تأکید کردهاند که این اقدامات نه موردی و تصادفی، بلکه بخشی از «الگویی نهادینه از خشونت دولتی» است که اصول بنیادین حقوق بینالملل، از جمله ممنوعیت شکنجه، بازداشت خودسرانه و مجازات جمعی را نقض میکند.
▪️ هشدار دربارهی قطع اینترنت و «ناپدید شدن حقیقت»
بخش مهمی از نامه به قطع گسترده اینترنت و ارتباطات در ایران اختصاص دارد. وکلا هشدار دادهاند که این خاموشی دیجیتال، صدای شهروندان و معترضان را خاموش کرده، امکان نظارت جامعهی جهانی را بهشدت کاهش داده و در تجربههای پیشین، همزمان با تشدید خشونت دولتی، بازداشتهای گسترده و نقض شدید حقوق بشر رخ داده است.
▪️ مطالبهی اقدام عملی، نه بیانیههای نمادین
در این نامه، از دولت کانادا خواسته شده است بهجای اکتفا به مواضع لفظی، از «تمام ابزارهای قانونی و اجرایی موجود» استفاده کند؛ از جمله:
• اجرای سختگیرانه تحریمهای هدفمند؛
• مسدودسازی داراییهای مقامات و نهادهای مسئول سرکوب؛
• اعمال ممنوعیتهای مهاجرتی علیه عاملان نقض جدی حقوق بشر؛
• مشارکت فعال در سازوکارهای بینالمللی پاسخگویی و پیگرد حقوقی.
وکلای امضاکننده تصریح کردهاند که این اقدامات باید متوجه عاملان سرکوب باشد، نه مردم عادی ایران.
▪️ چرا شناسایی شاهزاده رضا پهلوی؟
در توضیح این مطالبه، نویسندگان نامه تأکید کردهاند که شناسایی شاهزاده رضا پهلوی بهعنوان رهبر دوران گذار، بهمعنای تحمیل یک نتیجهی سیاسی از بیرون نیست. بلکه به گفتهی آنان، این اقدام میتواند:
• هماهنگی دیپلماتیک بینالمللی را تسهیل کند؛
• حمایت از مطالبات دموکراتیک مردم ایران را تقویت کند؛
• و پیام روشنی از گسست جامعهی جهانی به نظامی ارسال کند که «با مصونیت کامل، حقوق اساسی شهروندان خود را سرکوب میکند».
در عین حال، در متن نامه تصریح شده که آیندهی سیاسی ایران نهایتاً باید از طریق رأی آزاد و ارادهی مردم ایران تعیین شود.
▪️ «سکوت بیطرفی نیست»
در جمعبندی، امضاکنندگان با اشاره به نقش تاریخی حرفهی وکالت نوشتهاند:
وقتی قانون، دادگاهها و نیروهای اجرایی به ابزار سرکوب تبدیل میشوند و پاسخگویی عمداً بیاثر میشود، سکوت نه بیطرفی، بلکه همدستی با بیعدالتی است.
▫️ منبع: نامه سرگشاده وکلای ایرانیـکانادایی، ژانویه ۲۰۲۶
شهرام يزدانپناه
