تحریریهی «مداد»
سرمقالهی نشنال پست کانادا:
✏️ درسهای ایران برای چپگرایان غرب
شریل ساپریا در یادداشتی تحلیلی در نشنال پست هشدار میدهد که چپگرایان رادیکال غرب باید درسهای تاریخی ایران را در مورد خطرات همسویی با جنبشهای اسلامگرا به خاطر بسپارند.
درحالیکه شهرهای ایران شاهد اعتراضات گسترده علیه رژیمی مذهبی هستند که نیم قرن با اجبار و ترس حکومت کرده است، واکنش فضای مترقی غرب به این تحولات عمدتاً سکوت و بیتفاوتی بوده است.
ساپریا معتقد است چون تأکید این جنبش بر سکولاریسم و آزادی زنان با چارچوبهای ایدئولوژیک ضدغربیِ این گروهها همخوانی ندارد، آنها به جای همبستگی غریزی، بیتفاوتی را برگزیدهاند.
او اصطلاح «اتحاد سرخ و سبز» را برای توصیف همگرایی میان جنبشهای چپ رادیکال و مدافعان اسلامگرایی به کار میبرد که بر پایه مخالفت مشترک با غرب و نظم لیبرال شکل گرفته است.
ساپریا انقلاب ۱۹۷۹ ایران را به عنوان واضحترین هشدار تاریخی معرفی میکند؛ زمانی که مارکسیستها، لیبرالها و نیروهای مذهبی علیه سلطنت متحد شدند، اما پس از فروپاشی نظام پیشین، اسلامگرایان به سرعت قدرت را قبضه کردند. آنها نهادهای موازی ساختند، روزنامهها را بستند و متحدان سابق خود در جناح چپ را به حاشیه رانده، زندانی و اعدام کردند. حقوق زنان نیز از اولین اهدافی بود که با حجاب اجباری و پلیس مذهبی سرکوب شد.
نویسنده خاطرنشان میکند که این الگوی خطرناک امروز نیز تکرار میشود. همان طبقهی روشنفکری که زمانی انقلاب ایران را به عنوان پیروزی ضدامپریالیستی جشن میگرفت، اکنون از گروههایی مانند حماس در جنبشهای دانشگاهی حمایت میکند و ایدئولوژی آنها را در قالب واژگانی چون «عدالت اجتماعی» و «استعمارزدایی» بازتعریف مینماید. او تأکید میکند که جنبشهای اسلامگرا به دنبال ادغام در یک نظم کثرتگرا نیستند، بلکه هدف آنها حاکمیت مذهبی و مطلقگرایی اخلاقی است.
به گفتهی او، هر جا این گروهها قدرت را به دست بگیرند، کثرتگرایی اصلاح نمیشود، بلکه بهطورکامل خاموش میگردد.
در نهایت، این تحلیل به یک «واژگونی اخلاقی» اشاره دارد که در آن اعتراضات ضداسرائیلی یا ضدغربی برجسته میشوند، اما سرکوب معترضان ایرانی که تنها جرمشان مخالفت با قوانین مذهبی اجباری است، با کمترین توجه روبهرو میشود.
ساپریا هشدار میدهد که همسویی نیروهای خواهان برابری با جزماندیشیهای تئوکراتیک، در نهایت به همزیستی ختم نخواهد شد، بلکه به تسخیر و نابودی نیروهای چپ منجر میشود؛ درسی که مردم ایران با بهایی سنگین آموختهاند و غرب نیز باید پیش از تکرار مجدد آن، به آن توجه کند.
این مقاله را اینجا بخوانید.
تحریریه «مداد»
