تحریریهی «مداد»
در روز ۲۴ دسامبر ۲۰۲۵، مستندی به نام «ترانه» به کارگردانی پگاه آهنگرانی از طریق بیبیسی فارسی منتشر شد که به زندگی و تجربیات ترانه علیدوستی، بازیگر سینمای ایران، میپردازد. این مستند بر نقش علیدوستی در اعتراضات سال ۱۴۰۱ (۲۰۲۲ میلادی) تمرکز دارد که پس از مرگ مهسا امینی آغاز شد و به جنبش «زن، زندگی، آزادی» معروف گردید. آهنگرانی، که خود بازیگر و مستندساز است، در این اثر با ترانه علیدوستی به عنوان نمادی از مقاومت زنان ایرانی، گفتگو میکند.
در این مستند، ترانه علیدوستی برای نخستین بار بهطورمفصل از تصمیم خود برای پیوستن به اعتراضات سخن میگوید. او بازداشت خود در خانه مقابل چشمان دختر کوچکش، روزهای انفرادی در زندان اوین، همبستگی زندانیان از طریق سرودخوانی، و بیماری خودایمنی شدیدی که پوستش را تحت تأثیر قرار داد، توصیف میکند. یکی از برجستهترین بخشها، اعلام قاطع علیدوستی است که دیگر هرگز با حجاب اجباری مقابل دوربین نخواهد رفت و از کنار گذاشتن فعالیت سینمایی در ایران پشیمان نیست.
علیدوستی با اشاره به محدودیتهای نمایش زنان در سینمای ایران میگوید: «وقتی زن، زندگی، آزادی اتفاق میافتد، اگر من زن ایرانی را به آن شکل نشان بدهم جامعه هرگز ان را نمیپذیرد» و بر لزوم تغییر تأکید دارد.
او درباره محرومیت کارش گفت مگه در این سه سال چه فیلم با ارزشی ساخته شده که نبودن من در آن مهم باشد؟ مگر سه سال دربرابر تغییری که همه باورهای مردم ما را زیر و رو میکند چه قدر طولانی است؟
این مستند که حدود ۳۰ دقیقه طول دارد، نه تنها خاطرات جنبش را زنده میکند، بلکه نشاندهنده هزینههای شخصی هنرمندانی مانند علیدوستی، هنگامه قاضیانی و سهیلا گلستانی است که از فعالیت منع شدهاند. آهنگرانی اشاره میکند که این زنان خود تصمیم به عدم همکاری با سیستم گرفتند و رژیم برای بازگشت آنها فرش قرمز پهن خواهد کرد، اما آنها ایستادهاند.
انتشار این اثر در یوتیوب بیبیسی فارسی بیش از یک میلیون بازدید داشته و به سرعت در شبکههای اجتماعی وایرال شد.
این مستند یادآوری میکند که جنبش زن، زندگی، آزادی همچنان زنده است و هنرمندانی مانند علیدوستی، با هزینههای شخصی، به آن جان میبخشند. انتشار آن در آستانه کریسمس ۲۰۲۵، پیامی از مقاومت به جهان فرستاد.
▪️این فیلم را میتوانید در یوتیوب در این نشانی مشاهده کنید.
