تحریریه «مداد»
التهاب کبد توانایی آن برای پردازش سموم را مختل کرده و میتواند به نارسایی کبد، سرطان کبد و سیروز کبدی (جایگزینی بافت سالم کبد با بافت زخمشده) منجر شود.
هرچند هپاتیت از علل اصلی مرگ در کانادا نیست، اما سهم عمدهای در بیماریها و سرطانهای کبدی دارد. ۹۵ درصد مرگومیر ناشی از بیماریهای کبدی به هپاتیت مزمن از انواع B و C و سرطان کبد مربوط میشود.
آمار هپاتیت در کانادا
رایجترین نوع هپاتیت ویروسی در کانادا هپاتیت B یا HBV است که از طریق خون، رابطهی جنسی یا زایمان منتقل میشود. این بیماری میتواند حاد یا مزمن باشد البته واکسن آن موجود است.
در سال ۲۰۲۱، تعداد سه هزار و ۵۲۴ مورد هپاتیت B معادل ۹٫۲ مورد به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر در سیزده استان و قلمرو کانادا گزارش شد. با وجود کاهش نرخ کلی در جمعیت عمومی، هپاتیت B در میان گروههای پرخطر مانند مهاجران از مناطق و جوامع بومی، مردانی که با مردان دیگر رابطهی جنسی دارند، مصرفکنندگان تزریقی مواد مخدر و زندانیان رو به افزایش است.
در ضمن، در سال ۲۰۲۱، ۶۴٫۹ درصد موارد هپاتیت B حاد در مردان گزارش شد. نرخ ابتلای حاد در مردان ۰٫۳۹ و در زنان ۰٫۲۱ به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر بود.
بالاترین نرخ ابتلا در مردان گروه سنی ۴۰ تا ۵۹ سال با ۰٫۶۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر ثبت شد که ۴۰٫۵ درصد کل موارد را تشکیل داد.
در زنان، بیشترین نرخ ابتلا در گروه سنی ۳۰ تا ۳۹ سال با ۰٫۳۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر بود، اما بیشترین سهم موارد در زنان ۴۰ تا ۵۹ سال با ۳۲٫۵ درصد گزارش شد.
بالاترین تعداد افراد مبتلا به هپاتیت B مزمن در میان مهاجران از کشورهایی است که شیوع بالای این بیماری را دارند.
علاوه بر ویروس، مصرف زیاد الکل و دیگر مواد آسیبزننده به کبد نیز میتواند منجر به هپاتیت شود. بر اساس دادههای JAMA، بیماری کبدی مرتبط با الکل حدود ۳۶ درصد از پیوندهای کبد در کانادا را شامل میشود و این سهم به سمت ۴۰ درصد در حال افزایش است. گزارش ۲۰۲۴ JAMA Internal Medicine هشدار داده که هپاتیت ناشی از الکل مرگومیر بالایی دارد و نرخ آن بهویژه در میان نوجوانان و جوانان و همچنین زنان رو به افزایش است.
پیامدهای اجتماعی و اقتصادی هپاتیت
هپاتیت علاوه بر فرد مبتلا، خانوادهها، نظام سلامت و اقتصاد را نیز تحت فشار قرار میدهد. هزینههای مستقیم و غیرمستقیم درمانی قابلتوجه است. بهطور نمونه، هزینهی هپاتیت C مزمن در سال ۲۰۱۳ حدود ۱۶۱ میلیون دلار برآورد شد و پیشبینی میشود این رقم تا سال ۲۰۳۲ حدود ۶۰ درصد افزایش پیدا کند. این رشد ناشی از هزینهی داروهای ضدویروسی و مدیریت بیماریهای پیشرفتهی کبدی است.
درحالیکه واکسنی برای HCV وجود ندارد اما درمان دارویی میتواند ویروس را ظرف هشت تا ۱۲ هفته ریشهکن کند. گزارش جنبش هپاتیت کانادا (AHC) نشان میدهد کشور در مسیر تحقق بسیاری از اهداف میانی سازمان بهداشت جهانی برای ۲۰۲۵ از جمله محدود کردن نرخ ابتلا و تمرکز بر درمان افراد آلوده قرار دارد.
برنامههای ملی برای مقابله با هپاتیت
کانادا با همکاری «ائتلاف جهانی حذف هپاتیت» در حال تدوین یک برنامهی ملی است که شامل موارد زیر است:
- تدوین شاخصها و اهداف ملی برای حذف عفونتهای مقاربتی و خونی (STBBI) از جمله HBV و HCV
- اجرای سیاست واکسیناسیون هپاتیت B نوزادان هنگام تولد در همهی استانها
- بهروزرسانی دستورالعملهای غربالگری و درمان HBV و
- گسترش پیشگیری، آزمایش و درمان HCV در زندانها.
دولت کانادا گزارش کرده است که بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۶، حدود ۶۰ تا ۸۵ درصد از موارد جدید هپاتیت C در میان مصرفکنندگان تزریقی مواد رخ داده است.
وضعیت جهانی بیماری هپاتیت
بر اساس گزارش ۲۰۲۴ سازمان بهداشت جهانی، در سال ۲۰۲۲ حدود ۲۵۴ میلیون نفر در جهان با هپاتیت B مزمن زندگی میکردند که موجب ۱٫۱ میلیون مرگ عمدتاً ناشی از سیروز و سرطان کبد شد. همچنین ۵۸ میلیون نفر در جهان در همان سال به هپاتیت C مزمن مبتلا شدند.
منابع و حمایتهای کانادا نسبت به بیماران هپاتیت
در کانادا سازمانهای متعددی به بیماران هپاتیت و خانوادههایشان خدمات ارائه میکنند، از جمله:
- جنبش هپاتیت کانادا(AHC) که بر پیشگیری، آزمایش، دسترسی به درمان و آموزش عمومی تمرکز دارد.
- منبع اطلاعاتی ملی درمان ایدز کانادا و هپاتیت C یا CATIE
- سازمان کبد کانادا که پیش از این، بنیاد کبد کانادا نامیده میشد، خدمات حمایتی و آموزشی برای بیماران فراهم میکند.
همچنین، شهروندانی که واکسن هپاتیت B دریافت نکردهاند توصیه میشود با کلینیک محلی یا پزشک خود تماس بگیرند. انجام آزمایش در صورت بروز علائم پس از تماس پرخطر (مانند رابطهی جنسی محافظتنشده) نیز توصیه میشود.
منبع: Healthing
