تحریریهی «مداد»
درست ۴۵ سال پیش، در چنین روزی، سرود ملی «O Canada» رسماً در پارلمان فدرال تصویب شد و جای خود را در قلب کاناداییها باز کرد. سرودی که حالا نهفقط در آغاز بازیهای ورزشی و مراسم رسمی، که در حافظهی جمعی این سرزمین نیز جا خوش کرده است.
«ای کانادا»، حالا دیگر فقط یک سرود نیست؛ بخشی از روایت ملی است. سرودی که با زبانهای مختلف، از فرانسوی و انگلیسی گرفته تا اینوئیتیوت، اجرا میشود و در دل مهاجران و بومیان، زن و مرد، کهنهسربازان و تازهواردان، جایی دارد.
حالا در ۴۵مین سالگرد رسمیشدن این نغمه، شاید وقت آن رسیده باشد که دوباره از خود بپرسیم: سرودی که ما را تعریف میکند، از کجا آمده است؟
سرودی که در کبک متولد شد
قصهی «O Canada» به سال ۱۸۸۰ برمیگردد؛ جایی که برای نخستینبار در مراسم روز سنت ژان باتیست در شهر کبک اجرا شد. متن اصلی این سرود را قاضی فرانسویزبان، آدولف-بازیل روتیه، نوشت و موسیقی آن را کالیکسا لاواله، آهنگساز مونترالی، ساخت. قرار بود سرود ملی فرانسهزبانهای کانادا باشد، اما سرنوشت چیز دیگری برایش رقم زد.
با گذشت سالها، نسخههای مختلفی از این سرود ساخته شد، از جمله نسخهی انگلیسی که در سال ۱۹۰۸ توسط رابرت وییر سروده شد. نسخهای که بیشتر از بقیه ماندگار شد و بعدها پایهی سرود ملی رسمی کانادا قرار گرفت.
تصویب رسمی در سال ۱۹۸۰
اگرچه «O Canada» از اوایل قرن بیستم در بسیاری از مراسمها خوانده میشد، اما تا سال ۱۹۸۰ هنوز سرود رسمی کشور محسوب نمیشد. تا اینکه در ۲۷ ژوئن همان سال، پس از سالها بحث و بررسی، پارلمان کانادا آن را بهعنوان سرود ملی تصویب کرد. فرماندارکل وقت، ادوارد شرایر، این لایحه را امضا کرد و سرود ملی کانادا رسماً متولد شد.
تغییرات برای زمانهی نو
در سالهای اخیر، تلاشهایی برای بازنویسی بخشی از متن انگلیسی سرود صورت گرفت تا از زبان فراگیرتر و بیطرفتری استفاده شود. یکی از مهمترین این اصلاحات در سال ۲۰۱۸ انجام شد؛ جایی که عبارت «thy sons» به «of us» تغییر یافت تا جنسیتزدایی شود و همهی شهروندان کانادا را دربر بگیرد.
با این حال، اصلاحات پیشنهادی دیگری نیز در سالهای اخیر مطرح شدهاند. از جمله پیشنهاد تغییر عبارت «our home and native land» به «our home on native land» برای بازتاب بهتر واقعیت تاریخی و احترام به سرزمینهای بومی. این پیشنهاد، هرچند هنوز تصویب نشده، بحثهای گستردهای را در جامعه و مجلس بهراه انداخته است.
از آرشیوها تا استادیومها
نسخهی اصلی دستنوشتهی فرانسوی این سرود در بایگانی دانشگاه مونترال و Séminaire de Québec نگهداری میشود، اگرچه نسخهی اصلی انگلیسی آن گم شده است. امروزه «O Canada» نهفقط در مدرسهها و مجالس رسمی، بلکه در آغاز مسابقات ورزشی، گردهماییها و حتا اعتراضات، بهعنوان نمادی از هویت ملی و وحدت شنیده میشود.
این مطلب ابتدا با این لینک در کانال تلگرامی «مداد» منتشر شد.
