مداد، مجله آنلاین مونترال

راه طولانی رسوایی تا افتخار به مناسبت سالگرد رژه «غرور» دگرباشان جنسی در مونترال

تبلیغات

سال 1648 میلادی، عده زیادی از مردم شهر ویل‌ماری (مونترالی که امروز می‌شناسیم)، نفس‌های خود را در سینه حبس کرده‌بودند و شاهد قرائت حکم بسیار مهمی از طرف یکی از مهمترین کشیش‌های محلی شهرشان بودند. حکم کشیش برای مردی به نام «رنه-هوگو» René Huguet dit Tambour بود که تا همین چند روز قبل یک طَبال ساده ارتش کوچک ویل‌ماری در قلمروهای جدید فرانسوی‌ها بود. اما یک سهل‌انگاری ساده از طرف او باعث شده‌بود که راز بزرگ زندگی او فاش شود. «رنه-هوگو» یک همجنسگرا بود.

او را در حال رابطه با یکی از بومیان منطقه دیده‌بودند. گناه نابخشودنی که هیچ توجیهی در قوانین سخت و مذهبی فرانسوی‌ها نداشت. او به اعدام محکوم شده‌بود و باید در مقابل دیدگان مردم شهر به دار آویخته می‌شد. اما برخی از مسیحیان معتقد شهر کبک‌سیتی به داد او رسیدند و گفتند که این مرد فرصت دارد که با قبول شرایطی این گناه نابخشودنی را جبران کند. دلیل این تخفیف در مجازات هم این بود که این مرد با یک بومی بخت‌ برگشته که شامل حال قوانین دین مسیح نمی‌شد رابطه داشت و چون به مسیحی دیگری نزدیک نشده بود، توانست از مرگ بگریزد. شرط دادگاه هم این بود که «رنه-هوگو» اولین جلاد رسمی شهر ویل‌ماری باشد. طبق عقیده بیشتر مورخان فرانسوی، این اولین مورد از مطرح شدن همجنسگرایی در تاریخ کانادا است که در بسیاری از مستندات تاریخی ثبت شده‌است.

 

آغاز مسیر همجنس‌‌گرایی در کانادا

بعد از داستان و حکم عجیب «رنه-هوگو»، باز هم فرانسوی‌های ساکن استان کبک بودند که عنوان نخستین‌ها در تاریخ همجنسگرایی در کانادا را به دوش می‌کشند. سال 1691 یعنی حدود 40 سال بعد، سه نفر دیگر در ارتش شهر کبک‌سیتی به اتهام همجنس‌گرایی محکوم شدند. یکی از آن‌ها فرمانده ارتش بزرگ سنت-میشل بود. او که با قوانین آشنایی داشت با زیرکی تا مدتی توانست با تطمیع مقامات محلی از این اتهام خود را تبرئه کند. اما وقتی پرونده به دادگاه بزرگ کبک‌‌سیتی انتقال پیدا کرد، هر سه نفر گناهکار شناخته‌ شدند. دو نفری که زیر دست فرمانده به این کار تن داده‌بودند به خدمت طولانی‌تر در ارتش و فرمانده هم به پرداخت 200 لیور، پول رایج آن زمان (livres) و تبعید به یکی از مناطق دورافتاده فرانسه محکوم شد.

در اوایل سال‌های 1700، تغییر جنسیت ظاهری باعث محکومیت یک دختر یهودی جوان شد. او برای اینکه از فرانسه بتواند به سرزمین‌های جدید یعنی کبک بیاید، با گریم و پوشیدن لباس‌های مردانه خود را یک ملوان جا زد و خود را به کبک‌سیتی رساند. اما هویت واقعی او یک روز آشکار شد وبه دلیل اینکه خود را مرد جا زده و جنسیت خود را حتی ظاهری هم تغییر داده بود محکوم شد و به فرانسه بازگردانده شد.

در سال‌های 1838، یکی از اعضای بلندپایه در شورای قانون‌گذاری استان اونتاریو به جرم رابطه همجنس‌گرایانه مجبور به استعفا شد. اما به طور کلی هیچ یک از کسانی که به اتهام همجنس‌گرایی در کانادا تا پیش از سال‌های آغازین قرن بیستم گناهکار شناخته و به مرگ محکوم شدند، اعدام نشدند و با پرداخت جریمه و یا تبعید از مجارات گریختند.

 

آغاز فعالیت‌های طرفداران همجنس‌گرایی

در سال 1918، دو نویسنده مونترالی به نام‌های  Elsa Gidlow  و Roswe George Mills  یک مجله زیرزمینی مینی‌مال به نام مگس‌های فوق‌العاده،  Les Mouches Fantastiques، منتشر می‌کردند که نخستین انتشاراتLGBT( همجنس‌گرایانه) شناخته شده در تاریخ کانادا و آمریکای شمالی است.

سال 1943 یعنی حدود 30 سال بعد، در مجله ادبی مونترال، یک سرمقاله جنجالی  به نام «برخی تجربه‌های جنسی غیر‌طبیعی» از پاتریک اندرسون Patrick Andersonکه یک شاعر بود، به چاپ رسید. اندرسون اگرچه در افواه عمومی به همجنس‌گرا مشهور بود ولی برای اینکه در جامعه آن روز اعتبارش را از دست ندهد تحت فشار افکار عمومی با یک زن ازدواج کرد و مقاله ای هم در رد مقاله اولش که در مجله چاپ کرده بود نوشت.

در سال 1947 جنجال دیگری در تورنتو بر سر پوشیدن لباس‌های زنانه توسط یک مرد  که کارمند نیمه‌وقتی بود به وجود آمد. او به چهارماه زندان محکوم شد ولی بعدها داستان زندگی‌اش دستمایه بسیاری از نویسندگان و بازیگران تئاتر کانادایی شد. اما شاید جالب باشد بدانید که اولین کسی که در سال 1949 به طور رسمی و از طریق قوانین و مسایل حقوقی به کانادا اعتراض کرد که باید حقوق همجنس‌گرایان را به رسمیت بشناسد، یک بومی کانادایی به نام جیم گان، Jim Egan بود. او در تورنتو به نوشتن نامه‌هایی به روزنامه‌ها و مجلات برای اعتراض به تصویر منفی که از همجنس‌گرایی ساخته شده‌بود، می‌پرداخت و خواستار اصلاح قوانین مربوط به همجنسگرایان کانادایی شد. او تا سال 1964 به این کار ادامه داد اما وقتی دید راه به جایی نمی‌برد به همراه شریک جنسی‌اش به بریتیش کلمبیا رفت.

 

نگاهی گذرا به تاریخ دگرباشان جنسی در کانادا
نگاهی گذرا به تاریخ دگرباشان جنسی در کانادا

بالاخره دولت کانادا تسلیم می‌شود

سال‌های دهه 1960، برای همجنس‌گرایان کانادا سال‌های ملتهبی بود. در اوایل این دهه، دولت کانادا در اتاوا، بر روی مرزهای اونتاریو با آمریکا به شدت نظارت می‌کرد و عبور و مرور همجنس‌گرایان از مرزها را کنترل می‌کرد.

در سال 1962، یکی از مطرح‌ترین خواننده‌های سبک بلوز در تورنتو به نام Jackie Shane که یک همجنس‌گرا بود، برای اولین بار در یکی از ترانه‌هایش به نام «هر راه دیگری» Any Other Way به طور مستقیم از کلمه « gay» استفاده کرد که بسیار ساختارشکنانه محسوب می‌شد.

در حوالی سال‌های 1963 تا 1965، اداره اطلاعات و امنیت کانادا در یک طرح ضربتی فوق‌العاده تمامی همجنس‌گرایان که در سیستم‌های دولتی مشغول به کار بودند را شناسایی و حذف کرد. همچنین یک نقشه بزرگ با خطوط قرمز تهیه کرده‌بود تا محل زندگی و تجمع همجنس‌گرایان در مناطق مختلف اتاوا را داشته باشد.

اما با وجود این سخت‌گیری‌ها در سال 1964، اولین بنیاد حمایت از همجنس‌گرایان کانادا به نام ASK ایجاد شد که یک مجله هم چاپ می‌کرد. این بنیاد در ونکوور تشکیل شده و به زودی انتشارات دیگری هم در تورنتو به راه افتاد که برای همجنس‌گرایان می نوشت. نام این انتشارات  Gay بود. برای نخستین بار از این کلمه به طور مستقیم در چاپ و نشر در کانادا استفاده شد. موج این تغییرات جدید به سرعت در سراسر کانادا شیوع پیدا کرد. در سال 1965  یک سینماگر کانادایی با فیلمی به نام «زمستان ما را گرم نگه‌ می‌دارد» با موضوع همجنسگرایی در جشنواره کن شرکت کرد. این اولین  فیلم مستقل همجنسگرای سینمای کانادا بود که توسط دیوید اسکتر ساخته شد. همان سال شاعری به نام  ادوارد A. Lacey  اولین کتاب شعر همجنس‌گرایان را منتشر کرد.

دولت کانادا اما هنوز تسلیم نشده‌بود و به شدت با حرکات همجنس‌گرایانه مبارزه می‌کرد. شاید جورج کلپرت، آخرین شخصی در کانادا باشد که برای همجنسگرایی زندانی شده است. او از طرف پلیس به اتهام چهارساعت رابطه جنسی با مردان  دستگیر و محکوم شد.

با این‌ حال دیگر کنترل اوضاع از دست دولتمردان خارج شده بود. سال 1969 میلادی که فرا رسید، همجنس‌گرایان کانادا بالاخره پیروزی خود را جشن گرفتند. روز 14 ماه مه سال 1969، به طور رسمی دولت کانادا با قانون آزاد شدن همجنس‌گرایی در بین بزرگسالان بالای 21 سال موافقت کرد.  این قانون در 27 ژوئیه همان سال به تصویب ملکه انگلستان هم رسید. در اکتبر، اولین گردهمایی بزرگ همجنس‌گرایان در دانشگاه تورنتو برگزار شد.

 

همجنس‌گرایان برای نخستین بار در انظار عمومی راهپیمایی می‌کنند

روز 28 آگوست سال 1971، هزارن مرد و زن همجنس‌گرا به طور همزمان در اتاوا روبروی ساختمان پارلمان و نکوور زیر بارش شدید باران یک راهپیمایی تاریخی کردند. آن‌ها خواستار بهبود و اصلاح قوانین مربوط به همجنسگرایی و حذف تبعض‌ها علیه خودشان بودند. اسم این راهپیمایی« ما درخواست داریم»  We Demand بود.

هر چند با دخالت پلیس و ترس برخی از شرکت کنندگان راهپیمایی بعد از 40 دقیقه تمام شد ولی صدای مخالفت این افراد به پارلمان کانادا رسید. آن‌ها معتقد بودند که قوانین فدرال درباره ازدواج و شرکای جنسی همجنسگرایان اصلا وجود ندارد.

دو سال بعد یعنی در ماه اوت سال 1973 برای نخستین بار در شهرهای مهم کانادا از جمله مونترال، تورنتو و ونکوور، برای نخستین بار رژه همجنس‌گرایان به نام«افتخار» Pride برگزار شد.  دلیل این نامگذاری هم این بود که دیگر این مساله را نباید یک نقص می دیدند و به آن افتخار هم می‌کردند. همان سال اختلال همجنسگرایی از فهرست بیماری‌های روانی توسط انجمن روانشناسان آمریکا حذف شد.

اولین ایالت کانادا که به طور رسمی قوانین مربوط به همجنس‌گرایان را در دنیا بعد از کشور دانمارک رسما پذیرفت، کبک بود. در سال 1977، مجلس کبک این قانون را تصویب کرد و در قوانین مهاجرت هم مخالفت با مهاجران همجنس‌گرا را حذف نمود. در سال 1979 مونترال و نکوور نخستین شهرهای کانادا شدند که به طور رسمی رژه افتخار را به رسمیت شناخته و اجرا کردند.

 

ازدواج رسمی همجنس‌گرایان در کانادا آزاد می‌شود

در 11 آوریل سال 2000، مجلس فدرال کانادا با 174 رای موافق در برابر 72 رای مخالف، به زوج‌های همجنس‌گرا حقوقی مشابه زوج‌های عادی مانند مالیات و بیمه عمر اعطا نمود. استان کبک سومین استانی بود که در سال 2004 بعد از اونتاریو و بریتیش کلمبیا ازدواج همجنسگرایان را تصویب کرد. سرانجام در سال 2005 دولت فدرال کانادا قانون C-38 را به قوانین کانادا اضافه و طبق آن ازدواج رسمی همجنسگرایان را تصویب کرد و چهارمین کشوری شد که در دنیا این ازدواج را قانونی اعلام کرد. در سال 2016 پرچم همجنسگرایان به طور رسمی از پارلمان کانادا در اتاوا آویخته شد و طی قانونی ممنوعیت اهدای خون برای همجنسگرایان که تا 5 سال بعد از آخرین رابطه جنسی بود به یکسال کاهش یافت ولی کامل حذف نشد. سال 2018 عده زیادی در حال فعالیت برای آزاد شدن اهدای خون توسط همجنسگرایان هستند اما هنوز موفق نشدند. پرچم همجنسگرایان که شبیه به رنگین کمان است از ابتکارات یک همجنس‌گرای آمریکایی بود که به نشانه طیف های مختلف جامعه همجنس‌گرایان و نیز به نشانه صلح به این شکل طراحی‌ شد.

امروز دیگر همجنس‌گرایی، دوجنسه بودن، دگرباش بودن یا هر تمایل جنسی دیگری در کانادا جرم نیست و اگر زمانی طرفداران این کار در نزد مردم رسوا و نامحترم شناخته می‌شدند امروز خود را با افتخار در میان جامعه فریاد می‌زنند و قانون نیز از آن‌ها حمایت می‌کند. با اینهمه هنوز عده زیادی در کانادا هستند که با این مساله کنار نیامده‌اند و شاید به همین دلیل رژه افتخار هر سال جدی‌تر  از سال قبل برگزار می‌شود.

‌ مریم ایرانی

مریم ایرانی کار خود را به عنوان ژورنالیست علمی پس از دریافت مدرک کارشناسی ارشد شیمی از دانشگاه شریف و با روزنامه دانشگاه آغاز کرد. او در کارنامه خبرنگاری خود سال‌ها تجربه همکاری با گروه مجلات همشهری، دانستنی‌ها، خبرآنلاین، ایسنا و نیز برنامه‌های علمی، فرهنگی تلویزیون را دارد.