پوریا ناظمی
مطالعه جدیدی که این هفته منتشر شد نشان میدهد که قرار گرفتن در معرض گاز رادون که گازی بیبو و نامریی است در سراسر کانادا در حال افزایش است و این موضوع باعث نگرانی درباره تأثیر آن بر سلامت انسان شده است.
آخرین بررسی رادون در سراسر کانادا، پژوهشی است که توسط تیم ملی Evict Radon با همکاری وزارت بهداشت کانادا و دیگر نهادها انجامشده و نشان میدهد که یکپنجم کاناداییها – حدود ۱۸ درصد – در خانههایی زندگی میکنند که سطح رادون آنها در حد یا بالاتر از میزان ایمنی توصیهشده توسط وزارت بهداشت کانادا یعنی ۲۰۰ بکرل در متر مکعب (Bq/m3) است.
این مقیاس که عمدتا برای تراکم رادون و سایر مواد رادیو اکتیو استفاده می شود به این معنی است که در هر ثانیه در هر متر مکعب از یک فضا، چند اتم رادون دچار واپاشی می شوند. عدد 200 به این معنی است که در هر ثانیه در فضای یک متر مکعبی، 200 اتم رادون در اثر فرآیند رادیو اکتیو خود دچار واپاشی می شوند و این میزانی است که استاندارد و طبیعی به شمار می رود.
این میزان بیش از دو برابر آمار بررسی قبلی در سال ۲۰۱۲ است که تخمین زده بود ۶.۹ درصد از خانهها دارای این سطح رادون یا بالاتر هستند.
علاوه بر این، تقریباً یکچهارم مردم در خانههایی زندگی میکنند که سطح آنها بالاتر از ۱۰۰ بکرل در مترمکعب است که توسط سازمان جهانی بهداشت توصیهشده است.
دکتر آرون گودرزی، زیستشناس تشعشعی از دانشگاه کلگری، به روزنامه کلگری هرالد گفت: «گزارش جدید نشان میدهد که کاناداییها از جمله افراد با بالاترین سطح مواجهه با رادون در جهان هستند و این بدان معنی است که ما باید برای جلوگیری از آیندهای با شیوع گسترده اما قابلاجتناب سرطان ریه فوراً اقدام کنیم.»
رادون ۱۰۱
کانادا دارای مقدار زیادی رادون است که به دلیل وجود اورانیوم در زمینشناسی وسیع و متنوع آن بهطور طبیعی تولید میشود.
درحالیکه مناطق خاصی تمرکز بالاتری دارند – مانند بریتیش کلمبیا و مناطق ساحلی اقیانوس اطلس کانادا – اما هیچ کجای کشور کاملاً خالی از رادون نیست.
رادون آزادشده در هوا باعث نگرانی نمیشود، اما زمانی که از طریق شکافهای موجود در زیرزمین، آب زیرزمینی یا اتصالات لولهها به داخل خانه وارد شود، میتواند در فضای بسته افزایشیافته و تراکم آن به سطح خطرناکی برسد.
رادون عنصری رادیواکتیو و همین هم آن را برای انسان خطرناک میکند و به همین دلیل از زمان برچسبگذاری آن توسط سازمان جهانی بهداشت بهعنوان سرطانزای گروه یک در سال ۱۹۸۸ به یک نگرانی بزرگ تبدیلشده است. این اقدام منجر به آزمایشهای بیشتری شد که ارتباط مستقیم بین رادون و سرطان ریه را نشان داد.
انجمن سرطان کانادا اکنون میگوید که این گاز، علت اصلی سرطان ریه در افراد غیر سیگاری است و هرسال بیش از ۳۳۰۰ مرگ ناشی از سرطان ریه مرتبط با رادون رخ میدهد.
ریسک بیشتر برای افراد سیگاری
وزارت بهداشت کانادا میگوید خطر برای افراد سیگاری بیشتر است. افرادی که سیگار میکشند و در معرض سطح ۲۰۰ بکرل در مترمکعب هستند، احتمال ابتلا به سرطان ریه را ۱۷ درصد در طول عمر خود دارند، درحالیکه این خطر برای افراد غیر سیگاری تنها دو درصد است.
دکتر گودرزی گفت: «دو مورد از هر پنج مورد سرطان ریه تشخیص دادهشده در کانادا امروز، غیر مرتبط با دخانیات است، و یکی از دلایل آن مواجهه بالا با علل قوی دیگر سرطان ریه مانند رادون در هوای داخلی است که ما در آن زندگی، کار و بازی میکنیم.»
احتمال بالاتر به دام افتادن رادون در ساختمانهای جدید
محققان با مقایسه نتایج اخیر این بررسی با دادههای جمعآوریشده در سال ۲۰۲۱، اظهار داشتند که بهروزرسانی کدهای ساختمانی در ساختمانهای جدید میتواند به افزایش «محصور بودن هوا» منجر شده باشد که باعث به دام افتادن بیشتر رادون میشود.
همین موضوع برای ساختمانهای موجود که در آنها بهینهسازیهای صرفهجویی در انرژی بدون افزایش تهویه مکانیکی انجامشده است، صدق میکند.
نویسندگان مطالعه خاطرنشان کردند که اگرچه افزایش بهرهوری انرژی بهتنهایی لزوماً منجر به سطح بالای رادون نمیشود، اما ممکن است بخشی از تفاوت در نتایج بین بررسیهای ۲۰۲۴ و ۲۰۱۲ به تأثیر ناخواسته برخی اقدامات بهرهوری انرژی مرتبط باشد.
راههای حذف رادون
خبر خوب در مورد رادون این است که آزمایش آن نسبتاً آسان و ارزان است و میتوان آن را هم به روش خودتان و هم به صورت حرفهای انجام داد.
شما میتوانید با خرید یک دستگاه کوچک به قیمت ۳۰ تا ۶۰ دلار آن را در پایینترین سطح خانه خود قرار دهید و میزان رادون را اندازهگیری کنید.
🔴 خرید یک دستگاه تست رادون تاییدشده
آزمایش بلافاصله انجام نمیشود – بسته به دستگاهی که استفاده میشود، ممکن است بین چهار روز تا ۱۲ ماه طول بکشد تا یک خوانش دقیق به دست آید.
اگر آزمایش شما بالاتر از حد مجاز توصیهشده توسط کانادا باشد، لازم است از خدمات حرفهای برای انجام اقدامات کاهشدهنده استفاده کنید که احتمالاً شامل سیستم کاهش فشار خاک خواهد بود که اساساً رادون را از زیر خانه میکشد و آن را به هوا منتقل میکند.
بسته به پیچیدگی کار، هزینه چنین پروژهای بین ۲،۰۰۰ تا ۴،۰۰۰ دلار خواهد بود.
تحریریهی «مداد»
نیروانا احسانی
