پوریا ناظمی
سرمقاله مونترال گزت در ضرورت اقدام کانادا برای نظارت بر هوش مصنوعی
در ماههای اخیر هر روز خبرهایی از توسعه گونهای از کاربریهای هوش مصنوعی (هومص) منتشر میشود.
اگرچه آنچه امروز در حال رخ دادن است هنوز با آنچه درباره این مفهوم در داستانهای مختلف شنیدهایم فاصله دارد اما هرروز فاصله ما با این مفهوم کمتر و کمتر میشود و این فناوری حتی با توانایی کنونیاش توان تأثیر بالایی بر زندگی ما دارد.
تحریریه روزنامه مونترال گزت در سرمقالهای که دیدگاه رسمی این روزنامه را بیان میکند سعی کرده است بر اهمیت این دوران و نقشی که کانادا باید در این زمینه بازی کند تأکید کند.
این سرمقاله درعینحال با توجه به اینکه مونترال یکی از قطب های توسعه هوش مصنوعی در جهان است دارای اهمیت به شمار میرود.
در ادامه میتوانید ترجمه این سرمقاله را که روز 12 می منتشرشده است مطالعه کنید.
تصویر ترجمه این سرمقاله توسط ابزار هوش مصنوعی Dall-E با موضوع آینده هوش مصنوعی و مونترال تهیه شده است.
هوش مصنوعی برای بشریت دربردارنده وعدههای درخشان بسیار و همزمان تهدیدات عظیمی است.
این ابزار توان بالقوه بیکرانی برای حل برخی از مشکلات سرکش پیش روی ما در خود دارد، مواردی مانند مقابله با تغییرات اقلیم و پیشبرد دانش پزشکی در مقابله با بیماریها.
اما این ابزار با خود خطرات قابلتوجهی نیز به همراه دارد. ازجمله این موارد میتوان به جایگزین شدن آن با نیروی کار انسانی، توسعه پخش اطلاعات غلط و گمراهکننده، تغییر شکل واقعیت، تشدید نابرابری، تبلیغ و توسعه پیشفرضها و سوگیریها، آسیب رساندن بهسلامت ذهن و خطر مورد سوءاستفاده قرار گرفتن از سوی افراد دارای سوءنیت – و در سناریوهای کابوس گونهای که چندان هم فراتر از قلمرو امکانات نیستند – به دست گرفتن امور جهان و انقراض انسان، اشاره کرد.
با شدت استقبالی که در ماههای اخیر از توسعه فناوری هوش مصنوعی رخداده است جهان در تقاطعی مهم قرارگرفته است. تقاطعی که مشابه آن را از زمان انقلاب صنعتی تاکنون مشاهده نکردهایم. فناوری یادگیری ماشین توانسته است به دست آوردهای بسیار بیش ازآنچه پیشگامانش تصور میکردند درزمانی بسیار کوتاهتر ازآنچه پیشبینی میشد دست یابد.
انتشار ChatGPT 3 در پاییز گذشته، که ابزار تولید متنی است که با جمعآوری محتوای اینترنت متن تولید میکند، مسابقهای شدید را در میان شرکتهای فناوری کلید زد.
بااینوجود هیچ حفاظ و نظارتی برای اطمینان از جلوگیری از خسارات بالقوه آن برای جامعه وجود ندارد – یا برای اطمینان از اینکه این فناوری پرقدرت در مسیر سود و منفعت بشریت استفاده شود و نه نابودی آن.
برخی از متفکران ارشد حوزه هوش مصنوعی، در میان کسانی هستند که با صدای بسیار رسا بر ضرورت ایجاد چنین محافظهایی تأکیددارند. نامه سرگشادهای که از سوی برخی از محققان ارشد هوش مصنوعی و مدیران فناوری ازجمله ایلان ماسک امضاشده بود، خواستار توقفی ششماهه در توسعه این فناوری شده بود. یوشیا بنگیو، چهره برجسته یادگیری ژرف در مونترال نیز ازجمله امضاکنندگان این نامه بود که نام خود را بر تعداد پرشماری از چهرههای ملی درزمینه هوش مصنوعی اضافه کرد از دولت فدرال خواستهاند تا قانونی را در این زمینه بهسرعت تصویب کند.
جفری هینتون، کانادایی دیگری است که در کنار بنگیو از او بهعنوان یکی از سه پدرخوانده هوش مصنوعی نام برده میشود، گوگل را ترک کرد تا درباره نگرانیهای جدی خود در این زمینه صحبت کند.
اگر افرادی که این نوآوری انقلابی را به بهترین شکل میشناسند از توسعه آن نگران هستند، مقامهای منتخب و افکار عمومی نیز باید این نگرانی را داشته باشند.
اقدامی فوری در این زمینه موردنیاز است. اما واکنش به این رویداد نسبت بهسرعت توسعه آن با تأخیر همراه است.
در کانادا قانون C-27 یا قانون هوش مصنوع و داده یک سال پیش به صحن مجلس تقدیم شده است. کارشناسانی همچون بنگیو آن را چهارچوب قانونی قدرتمندی ارزیابی کردهاند که میتواند به الگویی برای سراسر جهان بدل شود اما آنها نگرانند که اگر این قانون پیش از تعطیلات تابستانی مجلس تصویب نشود، فرصت را از دست خواهد داد.
اتحادیه اروپا در حال بررسی قانون دیگری دراینباره است. این قانون به دنبال ایجاد شرایطی برای توسعه مسئولانه، شفاف و اخلاقی هوش مصنوعی است که در آن ابزارهای مبتنی بر یادگیری ماشین را بر اساس میزان خطراتی که برای سلامت ذهن و حقوق بنیادی انسان ایجاد میکند رتبهبندی کند.
در همین حال ایالاتمتحده نقشه راهی را پاییز گذشته برای قانون حقوق حاکم بر هوش مصنوعی منتشر کرده است اما این طرح هنوز در پیچوخم فرآیند قانونگذاری است.
اینها اقداماتی ضروری و مهم به شمار میروند. اما بهخودیخود اقداماتی بیاثر خواهند بود.
هوش مصنوعی دامنهای جهانی دارد و هر طرح کارآمدی در این زمینه تنها در صورتی موفق خواهد بود که بر اساس همکاری بینالمللی صورت بگیرد. همانند تعهداتی که توسعه سلاحهای هستهای را منع یا برای پاسخ به چالشهای تغییرات اقلیم مطرحشده است، رهبران جهان باید تفاوتها و اختلافهای خود را کنار بگذارند و با یکدیگر کار کنند تا عرصه مشترکی برای حفاظت از مکمل بشریت را ایجاد کنند. کاری که مانند همیشه، گفتنش سادهتر از انجام دادنش است.
کانادا بهعنوان یکی از قطب های توسعه هوش مصنوعی در جهان و قدرتی مورداحترام در میانه، باسابقهای طولانی در به نتیجه رساندن تفاهمهای جهانی میتواند و باید نقشی محوری در این تلاش بازی کند.
زمان در حال گذر است و نقطه غیرقابلبازگشت، اگر هنوز آن را پشت سر نگذاشته باشیم، در افق دید قرار دارد.
تحریریهی «مداد»
