تحریریهی «مداد»
در حالی که مقامهای جمهوریاسلامی از «پیشرفت خوب» در دور سوم مذاکرات هستهای در ژنو سخن میگویند، گزارشهای تازه رسانههای آمریکایی از «ناامیدی» واشینگتن نسبت به مواضع تهران و حتا بررسی جدی گزینههای نظامی حکایت دارد؛ شکافی که آینده گفتوگوها را در هالهای از ابهام قرار داده است.
♦️گفتوگوی مستقیم یا مذاکرهی غیرمستقیم؟
شبکهی CNN به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که در جریان دور سوم مذاکرات، میان استیو ویتکاف، نمایندهی ویژه آمریکا، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجهی جمهوریاسلامی، «گفتوگوی مستقیم» انجام شده است. هنوز جزئیاتی از مدت و دستورکار این دیدار منتشر نشده و هیچیک از دو دولت نیز آن را بهطور سمی تأیید نکردهاند.
در مقابل، عباس عراقچی اعلام کرد بیش از شش ساعت مذاکرهی «غیرمستقیم» برگزار شده و این دور را «جدیترین و طولانیترین» مرحله گفتوگوها توصیف کرد. او گفت طرفین «بهطورجدی وارد بررسی عناصر یک توافق» در حوزهی هستهای و تحریمها شدهاند؛ هرچند در برخی موضوعات اختلاف باقی است.
♦️مطالبههای واشینگتن و خط قرمزهای تهران
بر اساس گزارش والاستریتژورنال، ایران در این دور از مذاکرات همهی مطالبات اصلی آمریکا را رد کرده است.
به نوشتهی این روزنامه، واشینگتن خواهان برچیدن تأسیسات اصلی هستهای ایران در فردو، نطنز و اصفهان، انتقال ذخایر اورانیوم غنیشده به خارج از کشور و پذیرش محدودیتهای دائمی است.
در مقابل، تهران بر حفظ حق غنیسازی پافشاری کرده و لغو یا کاهش تحریمها را شرط اصلی هر توافقی میداند.
منابع دیپلماتیک آگاه به این روزنامه گفتهاند ویتکاف و جرد کوشنر در گزارش خود به کاخ سفید اعلام کردهاند که «هیچ انعطافی» از سوی ایران در موضوع غنیسازی اورانیوم یا سایر مسائل کلیدی مشاهده نکردهاند. آنها از موضع تهران ابراز ناامیدی کرده و حتا دربارهی ارزش ادامهی مذاکرات ابراز تردید کردهاند.
♦️نشستهای فنی در وین
با وجود این اختلافها، روند مذاکرات متوقف نشده است. عراقچی اعلام کرده تیمهای فنی دو طرف از دوشنبهی آینده در مقر آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین دیدار خواهند کرد تا دربارهی چارچوب مسائل فنی گفتوگو کنند.
همچنین یک منبع آگاه به شبکهی i24NEWS گفته روند مذاکرات در مراحل قبلی «مثبت» بوده و قرار است نشستهای فنی بدون حضور مقامهای ارشد سیاسی ادامه یابد. به گفتهی عراقچی، پس از مشورت در پایتختها، دور چهارم مذاکرات احتمالاً هفتهی آینده برگزار خواهد شد.
♦️کاخ سفید در آستانهی تصمیمگیری
همزمان با ادامهی گفتوگوهای دیپلماتیک، گزارشها از واشینگتن حاکی است که دونالد ترامپ قرار است روز جمعه تیم ارشد خود را برای بررسی گزینههای پیشرو درباره ایران گرد هم آورد.
به گفتهی مقامهای آمریکایی، بحث دیگر بر سر «اینکه آیا حملهای انجام خواهد شد یا نه» نیست، بلکه بر سر «دامنه و اهداف آن» است؛ از تأسیسات هستهای و سایتهای موشکی گرفته تا نهادهای حکومتی و حتی زیرساختها.
در چنین فضایی، مذاکرات ژنو در نقطهای حساس قرار گرفته است: از یکسو روایت تهران از «پیشرفت جدی» و آمادگی برای ادامه گفتوگوها، و از سوی دیگر گزارشهای رسانههای آمریکایی از بنبست در موضوع غنیسازی و افزایش احتمال اقدام نظامی.
این دوگانگی نشان میدهد مسیر پیشرو نهتنها به میز مذاکرات، بلکه به تصمیمهای سیاسی در تهران و واشینگتن نیز گره خورده است.
