تحریریهی «مداد»
در هفتهها و ماههای اخیر، گزارشها از افزایش موارد خشونت خانگی و خشونت میان زوجها در کبک نگرانکننده بوده است. تنها از ابتدای سال جاری، دستکم پنج زن در استان در پروندههایی که پلیس آنها را «خشونت همسران» توصیف کرده، جان خود را از دست دادهاند. همزمان، خطوط بحران، پلیس و خانههای امن زنان از افزایش چشمگیر تماسها و فشار بیسابقه بر منابع حمایتی خبر میدهند.
با این حال، فراتر از شمارههای اضطراری و پناهگاههای شناختهشده، شبکهای گستردهتر از ابزارها و خدمات وجود دارد که بسیاری از قربانیان از آنها بیخبرند.
یکی از نخستین چالشها، تشخیص خودِ خشونت است. به گفتهی فعالان این حوزه، خشونت خانگی همیشه با ضربوشتم فیزیکی آغاز نمیشود. کنترل روانی، تحقیر، محدود کردن ارتباطات، یا تحریف واقعیت میتواند بهتدریج فرد را به این باور برساند که آنچه تجربه میکند «طبیعی» است. به همین دلیل، سازمان «SOS خشونت همسران» ابزارهایی مانند پرسشنامههای آنلاین طراحی کرده که به افراد کمک میکند بدون فشار بیرونی، رفتار شریک زندگی خود را ارزیابی کنند و تصویری شفافتر از رابطهاشان به دست آورند. این مسیر میتواند به گفتوگو با مشاوران از طریق تلفن، پیامک یا ایمیل ختم شود.
در حوزهی حقوقی نیز کمکهایی فراتر از تصور رایج وجود دارد. نهادهایی مانند «اِدوکالوا» اطلاعات حقوقی ساده و قابلفهم ارائه میکنند و امکان تماس مستقیم با دادستانهای متخصص در پروندههای خشونت و سوءاستفادهی جنسی را فراهم میسازند. برنامههایی مانند «رِباتیر» نیز چند ساعت مشاورهی حقوقی رایگان در اختیار قربانیان میگذارند؛ از مسائل حضانت فرزندان گرفته تا دریافت غرامت.
برای افرادی که نگران دسترسی شریک خشونتگر به سلاح گرم هستند، دفتر کنترل سلاحهای گرم کبک امکان ثبت هشدار محرمانه را فراهم کرده است؛ نهادی که میتواند مجوز حمل سلاح را لغو یا مسدود کند.
زبان و فرهنگ نیز برای بسیاری مانع دسترسی به کمک است. سازمانهایی مانند «شیلد آتنا» با ارائهی خدمات به دهها زبان و با درک حساسیتهای فرهنگی، از جمله خشونت مبتنی بر «ناموس»، تلاش میکنند این شکاف را پر کنند.
در نهایت، حمایت مالی نیز بخشی از این شبکه است. برنامهی جبران خسارت قربانیان جرم (IVAC) میتواند هزینههایی مانند اسکان موقت، درمان روانی یا حتا از دست دادن درآمد را پوشش دهد. برخی محیطهای کاری و اتحادیهها نیز حمایتهای ویژهای برای کارکنان در معرض خشونت در نظر گرفتهاند.
پیام مشترک همهی این نهادها روشن است: قربانیان تنها نیستند، و کمک فقط به یک مسیر محدود نمیشود. دانستن گزینهها، نخستین گام برای خروج از چرخهی خشونت است. اگر جان شما یا اطرافیانتان در خطر فوری است، تماس با ۹۱۱ ضروری است؛ اما در غیر این صورت، شبکهای از حمایتهای تخصصی در کبک وجود دارد که میتواند نقطهی آغاز بازگشت به امنیت و کرامت انسانی باشد.
خبرهای صبحگاهی
نیروانا احسانی
