تحریریه «مداد»
به گزارش CTV، بر اساس دو مطالعهی تازه از فرانسه، برخی نگهدارندههای رایج که برای ایمن نگه داشتن و افزایش ماندگاری موادغذایی استفاده میشوند، احتمالاً با افزایش خطر سرطانها و دیابت نوع۲ ارتباط داشته باشند.
پژوهش NutriNet-Santé از سال ۲۰۰۹ گزارشهای آنلاین بیش از ۱۷۰هزار شرکتکننده دربارهی رژیم غذایی و سبک زندگی را با دادههای پزشکی در نظام سلامت فرانسه مقایسه کرد.
در مطالعهی مربوط به سرطان منتشر شده در مجلهیBMJ ، اثر ۵۸ نوع نگهدارنده بر حدود ۱۰۵هزار نفر که در سال ۲۰۰۹ به سرطان مبتلا نبودند، بررسی شد و شرکتکنندگان تا ۱۴ سال پیگیری شدند.
در تحلیل نهایی از دادههای افرادی که بهطورمنظم پرسشنامههای ۲۴ساعته دربارهی موادغذایی مصرفی، همراه با نام تجاری محصولات را تکمیل کرده بودند، استفاده شد. سپس افرادی که بیشترین مصرف موادغذایی حاوی نگهدارنده را داشتند با کسانی که کمترین مصرف را داشتند، مقایسه شدند.
پژوهشگران ۱۷ نگهدارندهای را که دستکم ۱۰درصد شرکتکنندگان مصرف کرده بودند بهطورعمیق بررسی کردند. از میان آنها، ۱۱مورد ارتباطی با سرطان نداشتند، اما شش مورد با افزایش خطر سرطان همراه بودند که همگی تأییدیهی سازمان غذا و داروی آمریکا در دستهی عموماً ایمن (GRAS) دارند.
این مواد شامل نیتریت سدیم، نیترات پتاسیم، سورباتها، متابیسولفیت پتاسیم، استاتها و اسیداستیک بودند.
نیتریت سدیم که نمک شیمیایی رایجی در گوشتهای فرآوریشده مانند بیکن، ژامبون و سوسیس و کالباس است، با افزایش ۳۲درصدی خطر سرطان پروستات مرتبط بود.
نیترات پتاسیم نیز با افزایش ۲۲درصدی خطر سرطان پستان و ۱۳درصدی خطر کلی سرطانها ارتباط داشت.
سورباتها بهویژه سوربات پتاسیم که برای جلوگیری از رشد کپک، مخمر و برخی باکتریها در محصولاتی مانند شراب، نان و شیرینی، پنیر و سسها استفاده میشوند، با افزایش ۲۶درصدی خطر سرطان پستان و ۱۴درصدی خطر کلی سرطانها همراه بودند.
متابیسولفیت پتاسیم به کار رفته در شرابسازی و تولید نوشیدنیهای تخمیری، با افزایش ۲۰درصدی خطر سرطان پستان و ۱۱درصدی خطر کلی سرطانها ارتباط داشت.
استاتها تهیهشده از تخمیر طبیعی و به کار رفته در موادغذایی مختلف مانند گوشت، سسها، نان و پنیر، خطر سرطان پستان را ۲۵درصد و خطر کلی سرطانها را ۱۵درصد افزایش داد.
اسید استیک، مادهی اصلی سرکه نیز با افزایش ۱۲درصدی خطر کلی سرطانها مرتبط بود.
در این پژوهش، انواع دیگر نگهدارندهها از جمله آنتیاکسیدانهایی مانند ویتامین Cو ویتامینE، عصارههای گیاهی مانند رزماری و نگهدارندههای شیمیایی مصنوعی نظیر هیدروکسی آنیزول بوتیلهشده نیز بررسی شدند.
در این میان، تنها دو نگهدارندهی آنتیاکسیدانی اریترُبات سدیم و سایر اریترُباتها که از قندهای تخمیرشده ساخته میشوند با افزایش ۲۱درصدی بروز سرطان پستان و ۱۲درصدی خطر کلی سرطانها همراه بودند.
این مواد برای جلوگیری از تغییر رنگ و فساد در محصولاتی مانند گوشت مرغ، نوشابهها و فرآوردههای نانوایی استفاده میشوند و اریترُبات سدیم اغلب در گوشتهای فرآوریشده برای تسریع فرآیند عملآوری به کار میرود.
در مطالعهی دوم منتشر شده در مجلهیNature Communications ، نقش نگهدارندهها در خطر ابتلا به دیابت نوع۲ در نزدیک به ۱۰۹ هزار نفر از شرکتکنندگان که از ابتدا به این بیماری مبتلا نبودند، بررسی شد.
از میان ۱۷ نگهدارندهی مورد بررسی، ۱۲ مورد با افزایش نزدیک به ۵۰درصدی خطر ابتلا به دیابت نوع۲ در افرادی که بیشترین مصرف را داشتند، مرتبط بودند.
پنج نگهدارندهای که در مطالعهی سرطان نیز با افزایش خطر همراه بودند، یعنی سوربات پتاسیم، متابیسولفیت پتاسیم، نیتریت سدیم، اسید استیک و استات سدیم، در این پژوهش نیز خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را افزایش دادند و احتمال بروز بیماری در این موارد تا ۴۹درصد بیشتر شد.
یک نگهدارندهی دیگر به نام پروپیونات کلسیم، پودری سفیدرنگ که برای جلوگیری از رشد کپک و باکتری استفاده میشود، نیز با افزایش خطر مرتبط بود.
در این مطالعه، بیش از دو افزودنی آنتیاکسیدانی نیز با افزایش خطر دیابت نوع۲ همراه شده که یکی خطر را تا ۴۲درصد افزایش دادند و شامل آلفا-توکوفرول و آسکوربات سدیم، عصارههای رزماری، اریترُبات سدیم، اسید فسفریک که در نوشابهها، گوشتهای فرآوریشده و پنیرها به کار میرود و دیگری اسید سیتریک که بهعنوان تقویتکنندهی طعم، نگهدارنده و تنظیمکنندهی pH استفاده میشود.
علاوه بر این، هر دو مطالعه عواملی مانند فعالیت بدنی، مصرف دخانیات و الکل، مصرف داروها و سایر ویژگیهای سبک زندگی را نیز در تحلیلها در نظر گرفتهاند.
تحریریهی «مداد»
