نیروانا احسانی
به گزارش La Presse، دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو روز گذشته، دوشنبه در فلوریدا جبههای مشترک علیه ایران و هرگونه تلاش برای تسلیح مجدد آن، و همچنین علیه حماس به نمایش گذاشتند.
رئیسجمهور ایالاتمتحده هشدار داد اگر حماس به طرح صلح برای غزه پایبند نماند، بهای سنگینی خواهد پرداخت. با توجه به ادعای یک کارشناس، با وجود این نزدیکی ظاهری، اختلافنظرهایی میان دو رهبر باقی مانده است.
ترامپ در کنفرانس خبری مشترک در اقامتگاه مار-ا-لاگو، شش ماه پس از حملات آمریکا به برنامهی هستهای ایران، به جمهوریاسلامی هشدار داد و گفت اگر ایران بار دیگر بهدنبال تسلیح مجدد، چه در حوزهی تأسیسات هستهای و چه موشکهای بالستیک، برود، ایالاتمتحده ناچار خواهد بود بسیار سریع آن را از میان ببرد.
وی همچنین بار دیگر بر ضرورت خلع سلاح حماس، یکی از محورهای مرحلهی دوم طرح غزه تأکید کرد و گفت اگر این گروه در مدت زمانی نسبتاً کوتاه به تعهد خود عمل نکند، بهای سنگینی خواهد پرداخت.
البته، پس از انتشار این سخنان، شاخهی نظامی حماس همان روز اعلام کرد تا زمانی که اشغال ادامه دارد، سلاح را کنار نخواهد گذاشت.
در این میان، سامی عون (Sami Aoun)، استاد متخصص خاور نزدیک و میانه در دانشگاه شربروک، مدعی شد با وجود این مواضع همسو، میان ترامپ و نتانیاهو اختلافهایی وجود دارد.
به گفتهی وی، واشینگتن میخواهد روند اجرای آتشبس شکنندهی برقرارشده از اکتبر میان اسرائیل و حماس را سرعت ببخشد، اما گذار به مرحلهی دوم متوقف مانده است؛ مرحلهای که خلع سلاح حماس، عقبنشینی تدریجی ارتش اسرائیل از غزه، تشکیل یک دولت انتقالی و استقرار نیروی بینالمللی تثبیتکننده را در بر میگیرد.
اسرائیل همچنین خواهان بازگرداندن پیکر آخرین گروگان در غزه است و حماس میگوید هنوز موفق به یافتن آن نشده که به باور عون شاید بهانهای برای تداوم حضور اسرائیل باشد.
پایگاه خبری اکسیوس گزارش داده واشینگتن قصد دارد هرچه زودتر، ترجیحاً در ژانویه، دربارهی تشکیل یک دولت تکنوکراتیک (Technocratic Government) فلسطینی بهعنوان مرجع انتقالی غزه اعلام موضع کند. البته مقامهای ارشد آمریکا بهشدت از اقدامهای نتانیاهو که آتشبس و روند صلح را تضعیف میکند، ناامید شدهاند.
حکومت تکنوکراتیک (Technocratic Government) به نوعی نظام حکومتی گفته میشود که در آن مدیریت کشور در اختیار متخصصان و کارشناسان فنی قرار دارد، نه سیاستمداران حزبی یا افرادی که بر پایهی رأیگیری سیاسی به قدرت رسیدهاند.
به گفتهی عون، ترامپ میخواهد رئیسجمهور صلح باشد و برای انتخابات میاندورهای امتیاز جمع کند، درحالیکه اولویت اصلی نتانیاهو جمهوریاسلامی است. وی همچنین گفت ترامپ میکوشد با پیشبرد سریعتر طرح غزه، نگرانی بخشی از پایگاه رأی خود را که از کشیدهشدن آمریکا به جنگ نگرانند، کاهش دهد.
ترامپ در عین حال ابراز امیدواری کرد بازسازی غزه که بر اثر دو سال جنگ پس از حملهی هفت اکتبر ۲۰۲۳ ویران شده، بهزودی آغاز شود و شایعات دربارهی تنش با نتانیاهو را کماهمیت دانست و گفت او به طرح غزه احترام گذاشته و نگران کاری که اسرائیل انجام میدهد، نیست.
یکی از اهداف سفر نتانیاهو تأکید بر خطر جمهوریاسلامی و برنامهی موشکهای بالستیک آن برای خاورمیانه و حتا ایالاتمتحده عنوان شد.
سینا توسی (Sina Toossi)، پژوهشگر مرکز سیاست بینالملل در واشینگتن، این رویکرد را تلاشی برای «اختن بهانهی جدید جنگی علیه جمهوریاسلامی پس از فروکشکردن استدلال هستهای دانست.
با این حال، ترامپ گفت هرچند جمهوریاسلامی ممکن است با تلاش برای تسلیح مجدد رفتار بدی داشته باشد، همچنان به توافق با واشینگتن دربارهی برنامههای هستهای و موشکی علاقهمند است. تهران همان روز فضای فشار روانی را محکوم کرد و هشدار داد در صورت حملهی تازه، پیامدهای شدیدتری در انتظار اسرائیل خواهد بود.
ترامپ همچنین ابراز امیدواری کرد نتانیاهو بتواند با رئیسجمهور جدید سوریه، احمد الشرع، آن هم پس از حملات اسرائیل در مرز سوریه و علیه حزبالله لبنان به تفاهم برسد.
این دیدار پنجمین ملاقات نتانیاهو با ترامپ در ایالاتمتحده است، از زمان آغاز ریاستجمهوری جدید ترامپ بود. نتانیاهو این دیدار را بسیار سازنده خواند و بالاترین نشان غیرنظامی اسرائیل را برای نخستین بار به یک غیر اسرائیلی به ترامپ اهدا کرد.
ترامپ نیز گفت اسرائیل هرگز دوستی مانند او در کاخ سفید نداشته و افزود هرچند کار دشوار بوده، اما بدون رهبری نتانیاهو پس از هفتم اکتبر ۲۰۲۳، اسرائیل شاید وجود نداشت.
تحریریهی «مداد»
