تحریریهی «مداد»
امروز ۲۵ دسامبر، درحالیکه بسیاری در حال جشن گرفتن کریسمس هستند، برای ساکنان استان «کبک» این تاریخ یادآور درگذشت مردی است که سنگبنای تمدن فرانسوی را در آمریکای شمالی بنا نهاد.
۳۹۰ سال پیش در چنین روزی، «ساموئل دو شامپلن» (Samuel de Champlain)، ملقب به پدر «فرانسه نو»، در شهر کبک چشم از جهان فروبست.
برای مونترالیها، نام او فراتر از یک شخصیت تاریخی در کتابهاست؛ نام او با زندگی روزمره ما، از «پل شامپلن» گرفته تا مراکز و مکانهای مختلف، گره خورده است.
اگرچه شهر کبک به عنوان مرکز اداری و سیاسی توسط او پایهگذاری شد، اما نقش وی در شکلگیری «مونترال» نیز بسیار حیاتی بود. در سال ۱۶۱۱، یعنی دههها پیش از تأسیس رسمی شهر توسط «پل دو شومدی دو مزوننوو»، این «ساموئل دو شامپلن» بود که در جزیرهی «مونترال» توقف کرد. او منطقهای را که امروزه «بندر قدیمی» نامیده میشود، برای ایجاد یک مرکز تجاری برگزید و نام آن را «میدان رویال» (Place Royale) گذاشت.
دیدگاه استراتژیک او نسبت به این منطقه موجب شد تا پتانسیلهای تجاری و جغرافیایی «مونترال» برای اولین بار شناسایی شود.
گفتنی است که با وجود اهمیت تاریخی بینظیر او، مکان دقیق دفن وی همچنان یکی از بزرگترین معماهای باستانشناسی در کانادا باقی مانده است. مورخان بر این باورند که آرامگاه او در پی آتشسوزی کلیسای کوچکی در قرن هفدهم گم شده است. با این حال، جستوجوها برای یافتن بقایای او به تازگی نیز با ابزارهای پیشرفته ادامه داشته است، هرچند که بیشتر کارشناسان بر این باورند که گذر زمان و تغییرات ساختوساز شهری در بخش قدیمی شهر کبک، یافتن آن را دشوارتر کرده است.
میراث شامپلین تنها در بناها و نقشهها خلاصه نمیشود؛ بلکه روحیهی کاوشگری و همزیستی که او در پی آن بود، هنوز در فرهنگ باز و چندگانه استان «کبک» لمس میشود. امروز، ۲۵ دسامبر، فرصت مناسبی است تا در کنار جشنهای سال نو، یادی کنیم از کسی که مسیر تاریخ را در این سرزمین تغییر داد و بستری فراهم کرد تا امروز ما در شهری مثل «مونترال»، پیوندی میان فرهنگهای مختلف برقرار کنیم.
نیروانا احسانی
