تحریریهی «مداد»
سینمای کبک در سال ۲۰۲۵ فقط مجموعهای از فیلمهای موفق نبود؛ بلکه تصویری تازه از اینکه «سینمای محلی» در دنیای امروز چه میتواند باشد ارائه داد. از فیلمی که فارسی و فرانسوی را در هم آمیخت تا آثاری که به رابطه، هویت و حتا پایان جهان پرداختند، امسال برای سینمای کبک سالی تعیینکننده بود.
فیلمهای شاخص سال
در صدر این تحولات، فیلم «زبان جهانی» (Universal Language) یا آنطور که در جامعهی فارسیزبان شناخته شده: «آواز بوقلمون»، ساختهٔ متیو رنکین قرار گرفت؛ اثری کمهزینه اما خلاقانه که در گالای سینمای کبک هشت جایزه از جمله بهترین فیلم سال را از آن خود کرد. این فیلم که نخستینبار در جشنوارهی کن به نمایش درآمد، روایتی خیالپردازانه و تلخوشیرین از «کانادایی دیگر» ارائه میدهد؛ کشوری دوپاره میان «کانادای فرانسوی» و «کانادای فارسی».
موفقیت این فیلم فقط به جوایز محدود نماند. «زبان جهانی» به یکی از پرفروشترین فیلمهای تاریخ سینما دو پارک در مونترال تبدیل شد و هفتهها بدون افت مخاطب روی پرده ماند؛ اتفاقی کمسابقه برای فیلمی هنری و مستقل.
در کنار آن، فیلم «دو زن طلایی» (Two Women in Gold) ساختهی کلوئی روبیشو با نگاهی تازه به بازسازی یک فیلم جنجالی دههی ۱۹۷۰ پرداخت و با تمرکز بر تجربهی زیستهی زنان، بدن، و جنسیت، یکی از بحثبرانگیزترین آثار سال شد.
فیلم «قلهی همهچیز» (Peak Everything) از آن امون نیز با یک داستان عاشقانهی آرام در دل اضطراب آخرالزمانی، توجه منتقدان را جلب کرد.
چرا مهم است؟
برای ایرانیان ساکن کانادا، بهویژه در مونترال، موفقیت «زبان جهانی» فقط یک دستاورد سینمایی نیست؛ بلکه نشانهای است از دیدهشدن زبان، فرهنگ و تجربهی ایرانی در متن سینمای جریان اصلی کبک.
فیلمی که در آن فارسی نه «عنصر حاشیهای»، بلکه بخشی از هویت روایی است، نشان میدهد که سینمای کبک در حال بازتعریف مرزهای فرهنگی خود است — و این برای نسلهای مهاجر معنادار است.
زمینهی گستردهتر
منتقدان و برنامهریزان سینمایی معتقدند آنچه ۲۰۲۵ را متمایز میکند فقط فیلمها نیستند، بلکه فضاهای نمایشاند: سینماکلابها، مجموعهنمایشهای مستقل و اکرانهایی که تجربهی جمعی تماشای فیلم را زنده نگه داشتهاند.
در کنار آثار داستانی، مستندهایی چون Les héritiers و Leur Existence و همچنین تولیدات مشترک بینالمللی، نشان دادند که سینمای کبک بیش از گذشته به جهان متصل شده است.
در عین حال، نگرانیهایی نیز وجود دارد: کاهش یا «شرکتیشدن» حمایتهای مالی دولتی میتواند دقیقاً همین نوع سینمای خلاق و متفاوت را در معرض خطر قرار دهد.
جمعبندی
سینمای کبک در سال ۲۰۲۵ نهتنها فیلمهای موفقی ساخت، بلکه نشان داد میتواند چندزبانه، چندفرهنگی و جسور باشد. برای مخاطبانی که به سینما بهعنوان تجربهای زنده و جمعی نگاه میکنند، امسال یادآور این بود که سینما فقط روی پرده نیست؛ در آدمها، سالنها و گفتوگوها ادامه پیدا میکند.
