تحریریهی «مداد»
آخرهفتهی گذشته، غازی حمد، مقام ارشد گروه حماس، در گفتوگویی با شبکهی الجزیره، از اقدام اخیر کانادا، بریتانیا و فرانسه برای بهرسمیت شناختن کشور فلسطین استقبال کرد و این تصمیم را «یکی از ثمرههای هفتم اکتبر» خواند و گفت: «ما ثابت کردیم که پیروزی بر اسرائیل غیرممکن نیست و سلاحهای ما نماد عزت فلسطینیاند.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که نخستوزیر، مارک کارنی اخیراً اعلام کرده کانادا در نشست آیندهی سازمان ملل، فلسطین را بهرسمیت خواهد شناخت؛ تصمیمی که با استقبال حماس و واکنشهای شدید سیاسی در داخل و خارج از کشور روبهرو شده است.
▪ حمایت مشروط کانادا از کشور فلسطین
مارک کارنی، نخستوزیر اعلام کرده که اتاوا در نشست آیندهی مجمع عمومی سازمان ملل در ماه سپتامبر، کشور فلسطین را به چند شرط، بهرسمیت خواهد شناخت. او در سخنانش تأکید کرد این تصمیم مشروط به انجام اصلاحات اساسی از سوی تشکیلات خودگردان فلسطین، از جمله خلع سلاح و برگزاری انتخابات عمومی در سال ۲۰۲۶ است. کارنی افزود: «حماس باید فوراً همهی گروگانها را آزاد کند، آتشبس برقرار شود، و قدرت به نهادهای مشروع فلسطینی واگذار شود.»
او همچنین گفت: «کانادا همواره از حق اسرائیل برای داشتن کشوری مستقل در مرزهای قابل دفاع، در صلح و امنیت حمایت خواهد کرد. برای رسیدن به صلح پایدار، یک شریک فلسطینی معتبر، غیرنظامی و بدون حماس نیاز است.» کارنی همچنین بهصراحت گفت که «حماس باید نابود شود».
▪ مخالفت آمریکا و تحلیل کارشناسان
این سخنان، آنهم تنها یک روز قبل از اتمام مهلت ترامپ برای امضای قرارداد تجاری با کانادا، واکنش سردی در ایالاتمتحده به همراه داشت که در جنگ اسرائیل با نیروهای نیابتی جمهوریاسلامی، از اسرائیل حمایت عملی و میدانی میکند. سخنگوی کاخ سفید، کارین ژان-پیر، در واکنش گفت: «ما فکر نمیکنیم که اکنون زمان مناسبی برای بهرسمیت شناختن کشور فلسطین باشد. این موضوع باید پس از آتشبس و آزادی کامل گروگانها بررسی شود.»
توماس ژونو، استاد دانشگاه اتاوا، در گفتوگو با رسانهها اعلام کرد که از این تصمیم دولت کارنی، پیش از نهایی شدن توافق تجاری با آمریکا، متعجب شده است.
▪ تردید ایرانیان مونترال در قبال به رسمیت شناختن کشور فلسطین
در یک نظرسنجی غیررسمی که توسط مجلهی مداد در تلگرام منتشر شد، ۹۷۳ نفر شرکت کردند. ۴۵ درصد از شرکتکنندگان با تصمیم کانادا برای بهرسمیت شناختن کشور فلسطین موافق بودند، درحالیکه ۴۱ درصد مخالف و ۱۴ درصد نیز مردد بودند. این آمار نشان میدهد که دیدگاههای جامعهی ایرانی در مونترال دربارهی این تصمیم، تقریباً دوپاره است.
▪ واکنش حماس: «این یکی از ثمرههای هفتم اکتبر است»
اظهارات نخستوزیر کانادا بهسرعت واکنشهای بینالمللی را برانگیخت. گروه حماس که مسئول حملات خونین و تروریستی هفتم اکتبر ۲۰۲۳ به اسرائیل است، از تصمیم کانادا، بریتانیا و فرانسه استقبال کرد. غازی حمد، مقام ارشد حماس، در گفتوگو با الجزیره گفت:
«ابتکار چند کشور برای بهرسمیت شناختن کشور فلسطین، یکی از میوههای هفتم اکتبر است. ما ثابت کردیم که پیروزی بر اسرائیل غیرممکن نیست و سلاحهای ما نماد عزت فلسطینیاند.» او همچنین گفت: «اگر ما سلاح نداشتیم، هیچکس به ما نگاه نمیکرد.»
این اظهارات، از دید بسیاری از ناظران، تأییدی از سوی گروهی تروریستی بر تصمیم دیپلماتیک کشورهای غربی تلقی شد و حالا منتقدان میپرسند: «اگر حماس از تو تشکر میکند، این چه چیزی دربارهی موضعت میگوید؟»
در همان روزی که این سخنان از سوی حماس منتشر شد، ویدیویی از ایویاتار داوید، یکی از گروگانهای اسرائیلی، از سوی منابع نزدیک به حماس پخش شد. در این ویدیو، داوید در حالی دیده میشود که به سوءتغذیه شدید دچار شده و مجبورش کردهاند در تونلهای زیرزمینی، قبر خود را حفر کند. روزنامه نیویورکپست با تیتر «هیولاهای حماس گروگان را مجبور کردند گور خودش را بکند» این تصویر را بهعنوان نماد بیرحمی مطلق منتشر کرد. این تصاویر موجی از خشم عمومی در آمریکا بهدنبال داشت.
▪ نگاه کارشناسان: تصمیمی با مخاطرات جدی
تحلیلگران، تصمیم دولت کانادا را اقدامی بدون نفوذ واقعی در روند صلح میدانند. آنها با اشاره به فساد و ناکارآمدی تشکیلات خودگردان فلسطین، میگویند که در دنیای واقعی، حتی اگر کسی بتواند شریک مذاکرات صلح شود، آن شخص تشکیلات فعلی نخواهد بود. کارشناسان معتقدند که این تصمیم، هرچند با نیت ایجاد صلح اتخاذ شده، ممکن است در عمل به تقویت موقعیت نیروهایی منجر شود که خود کانادا هم با آنها مخالف است.
منبع: ترجمه و ترکیب گزارشهایی از National Post، Al Jazeera و منابع خبری مداد
این مطلب ابتدا با این لینک در کانال تلگرامی «مداد» منتشر شد.
