تحریریهی «مداد»
میلیونها نفری که هر روز اسکناسهای ۲۰ دلاری را دستبهدست میکنند، نماد ملی کانادا که روی این اسکناسها نقش بسته، یک فریب بزرگ گیاهشناسی است! برگی که با افتخار روی پرچم، سکهها و اسناد رسمی کانادا نقش بسته، نه از افرای قندی بومی و شیرین، بلکه متعلق به افرای نروژی است؛ گونهای مهاجم که حتا یک قطرهی شیرهی شیرین تولید نمیکند.
به گزارش TVA، این ماجرای عجیب حالا توسط دو گیاهشناس برجسته کانادایی فاش شده است. کلود لاوویه، استاد باتجربه دانشگاه لاوال و نویسندهی کتاب «۵۰ گیاه مهاجم»، با خستگی و کلافگی میگوید: «آنقدر این اشتباه را دیدهام که دیگر حوصله ندارم به آن توجه کنم!»
این خطا اما تنها به اسکناسها محدود نمیشود. لوگوهای تولیدکنندگان شیره افرا، پوسترهای تبلیغاتی سیاستمداران، و حتا نمادهای منطقهی بلشاس، که با غرور لقب «مهد جهانی صنعت افرا» را یدک میکشد، همگی ندانسته از برگ گونهای مهاجم استفاده کردهاند که هیچ ارتباطی با شیره افرا ندارد.
ژاک بریسون، استاد گیاهشناسی دانشگاه مونترال، با طنزی تلخ این ماجرا را چنین توصیف میکند: «انگار به جای سگ آبی، زرافه را نماد ملی کانادا کردهایم!» او این اشتباه را نشانهای از ناآگاهی علمی در بالاترین سطوح تصمیمگیری کشور میداند.
به گفتهی بریسون، دیدن این خطا روی سوغاتیهای ویژه گردشگران شاید چندان آزاردهنده نباشد، اما وقتی در اسناد رسمی کنفرانس جهانی تنوع زیستی در مونترال تکرار شد، واقعاً شوکهکننده بود. طنز تلخ ماجرا اینجاست که یکی از موضوعات اصلی این کنفرانس، مبارزه با گونههای مهاجم بود، اما درست کنار تصویر خندان استیون گیلبو، وزیر محیط زیست، برگ همان افرای نروژی خودنمایی میکرد!
این اشتباه حتا به دنیای سیاست هم راه یافته است. حزب مردمی کانادا، به رهبری ماکسیم برنیه، در لوگوی خود از همین برگ مهاجم استفاده کرده است. برای سیاستمداری که از منطقهای معروف به صنعت افرا میآید، این نهتنها یک خطای ساده، بلکه مایه شرمساری است. جالب اینکه حتی پس از افشای این موضوع در انتخابات گذشته، لوگوی حزب تغییری نکرده است.
افرای نروژی، که حالا کاشت آن در مونترال ممنوع شده و در بسیاری از شهرهای آمریکای شمالی غیرقانونی است، زمانی محبوبیت زیادی داشت.
بریسون توضیح میدهد: «این درخت به دلیل رشد سریع و مقاومت در برابر آلودگی و فشارهای محیط شهری، در دهه ۱۹۵۰ بهطور گسترده کاشته شد.» اما همین ویژگیها آن را به یک گونه مهاجم و دردسرساز تبدیل کرده است.
در مونرویال ، در اوایل قرن بیستویکم، به ازای هر درخت بومی، سه درخت افرای نروژی وجود داشت. حالا هم قارچی که به برگهای این درخت حمله میکند، هر سال گستردهتر شده و تهدیدی جدی برای اکوسیستم محلی ایجاد کرده است.
این مطلب ابتدا با این لینک در کانال تلگرامی «مداد» منتشر شد.
