فرمهر امیردوست
به نقل از وبسایت «سنای کانادا»، قرار بر این است که «سنتر بلاک» با استانداردهای لرزهشناختی معاصر بهروز شود و این امر در صدر سرفصلهای پروژه مرمت ساختمان سنای کانادا قرار دارد.
احداث «سنتر بلاک» در سال ۱۹۲۰ به پایان رسید. ساختمان پیشین سنا، که نمونه معماری پیش از کنفدراسیون بود، در ۱۹۱۶ در آتشسوزی از بین رفته بود. در این ساختمان جدید از تکنولوژیها روز بهره برده شده بود، مثلا استفاده از سازه فلزی برای تقویت دیوارهای باربر.
به گفته مسئول پروژه مرمت سنتر بلاک، این ساختمان بسیار خوب ساخته شده است و بسیار محکم و مستحکم است. در واقع، زیادی مستحکم است و برای برطرف کردن تنشهای زمین لرزه مناسب نیست. متخصصان پروژه مرمت سنتر بلاک برای تقویت سازه در برابر زلزله دو گزینه در پیش رو دارند. روش سنتی این است که دیوارها، کف و فونداسیون بنا با کمک قابهای فلزی مستحکم شوند. روش جایگزین هم این است که با جداسازی کف از فونداسیون از انتقال لرزه و تنش زلزله به سازه جلوگیری شود.
جداکنندههای کف تنش و لرزه را همچون اسفنج در خود جذب میکنند. ساختمان روی صفحههای آهنی سوار میشود. هر کدام از این صفحهها جزئیاتی از لاستیک، مس و آهن دارند که انعطافپذیری قابل قبولی در مقابل موجهای لرزه ایجاد میکند و در واقع میان ساختمان و زمینی که روی آن احداث شده فاصلهای ایجاد میکنند. به این ترتیب، با لرزش زمین، ساختمان تنها حرکتهای نوسانی بسیار ملایم به پهلو را تجربه خواهد کرد.
سخنگوی پروژه مرمت «سنتر بلاک» این فناوری را به «معلق کردن ساختمان» در هوا تشبیه میکند.
جداسازی کف تکنولوژی جدید و پیچیدهای است، اما فواید بسیاری دارد و بهخوبی از ساختمان در مقابل زلزله محافظت میکند. به علاوه، سریعتر و ارزانتر هم هست – در مورد سنتر بلاک، باید گفت تا سقف ۲۰۰ میلیون دلار ارزانتر. از طرفی، تاثیر محدودی بر بافت تاریخی ساختمان میگذارد.
تکنولوژی جداسازی کف در ابتدا در نیوزلند ابداع شد. در دهه ۹۰ میلادی، ساختمانهای پارلمان نیوزلند از اولین ساختمانهایی بودند که از این تکنولوژی بهره بردند. بیش از نههزار ساختمان در ژاپن زلزلهخیز نیز دارای این تکنولوژی است. ساختمان شهرداری سانفرانسیسکو که در ۱۹۱۵ احداث شده نیز در دهه ۹۰ میلادی به این تکنولوژی مجهز شد و بدین ترتیب پای این فناوری به آمریکای شمالی نیز باز شد.
«سنتر بلاک» نیز به تدریج روی سیستم تعلیقی بسیار پیچیده سوار خواهد شد. ساختمان روی یک صفحه تقویتی بسیار محکم آهن و بتن قرار خواهد گرفت. و برای بارگذاری؟ البته که باید ساختمان را بار بگذارند، برای این کار هم از خندق استفاده میکنند. کارگران پروژه در محوطه ساختمان خندقی حفر میکنند، شکافی ایجاد میکنند که فضای تحرک لازم را تا ۲۰ سانتیمتر به ساختمان بدهد. سپس خندق را پر میکنند.
در آخر، آنچه که نظرها را در این پروژه به خود جلب میکند گروهی باستانشناس هستند که به کار کاوش در فونداسیون ۱۵۳ ساله «سنتر بلاک» مشغولند. سردر ایوان سنا نیز که قطعهای تاریخی و بینظیر است که با حرف «S» به نشانه «سنا» و سر چند جغد تزئین شده از ماه جولای تا اکتبر پایین آورده شده بود. تک تک سنگهای این سردر را با شمارهگذاری بستهبندی کرده و در انبار گذاشته بودند. وقتی که کار جداسازی کف به پایان برسد، همه چیز دوباره سر جای اولش گذاشته میشود.
پروژه مرمت سنتر بلاک تا چهار سال آینده طول خواهد کشید. با اینکه «سنتر بلاک» در حال حاضر در دست تعمیر و مرمت است، کاناداییها هنوز میتوانند از امکان تور مجازی مجلس سنا استفاده کنند.
پوریا ناظمی
